Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үлкен Сэнди-Крик шайқасы 1812 жылғы соғыс кезінде 1814 жылғы 29-30 мамырда Нью-Йорк штатының солтүстік-батысында болды. Американдық әскерлер мен Онейда үндістері, Онтарио көлінен ішкі аймаққа оларды қуып келген британдық әскерлері мен теңізшілеріне күтпеген шабуыл жасауға тырысты. Бір қайықты жоғалту және оның британдық күштер тарапынан табылуы салдарынан, американдықтар шайқасқа дейін күтпегендік мүмкіндігінен айырылды. Дегенмен, стратегия сәтті іске асырылды, бұл британдық әскердің барлығын құлатылуға мәжбүр етті және олардың шабуылын тоқтатты.
The Battle of Big Sandy Creek was fought in northwestern New York on May 29–30, 1814, during the War of 1812. American troops and Oneida Indians launched an attempted surprise attack on British troops and sailors, who were pursuing them inland from Lake Ontario. With the loss of a boat, and its subsequent discovery by British forces, the Americans lost the element of surprise prior to the battle. Nevertheless, the strategy was still implemented successfully, forcing the entire British force to surrender and ending their advance.
Өмірбаян
1814 жылы 5-6 мамырда Освего фортына жасалған сәтті шабуылдан кейін британдықтар Онтарио көлінің солтүстігіндегі Галло аралдарына шегініп, Нью-Йорк штатының Сакетс-Харбор портына солтүстікке қарай бағытталған барлық көліктерді бақылап, тоқтатуға тырысты. Сакетс-Харбордағы американдық кеме жасау орындарында Джефферсон және Джонс атты екі бриг, сондай-ақ Супериор фрегаты, құрастырылуына қажетті қару-жарақ пен такелаж күтіп тұрды. Кемелерді жабдықтауға қажетті жабдықтар Лонг-Айлендтегі Бруклин теңіз кемежайларынан Нью-Йорк штатының Албани қаласына, одан Мохок өзені арқылы Вуд-Крик пен Онида көліне жеткізіліп, соңында Освего өзеніне жеткен болатын. Бұл жабдықтарды Освегодан Сакетс-Харборға жеткізу қажет еді, бірақ бұл британдықтарды ескертпестен жасалуы керек болды. 1814 жылғы 21 сәуірде коммодор Исаак Чонси Сакетс-Харбордан лейтенант Меланктон Тейлор Вулсиге бұйрық жіберіп, оған бес офицер мен жиырма бес матрос таңдап, Lady of the Lake кемесімен Освегоға барып, кеме жасауға қажетті жабдықтарды солтүстікке, кеме жасау орындарына жеткізуді тапсырды.
After the successful attack on Fort Oswego on May 5–6, 1814, the British withdrew to the Galloo Islands in northern Lake Ontario where they could monitor and intercept any supplies on their way north to Sackets Harbor, New York. At the American ship yards in Sackets Harbor, two brigs, Jefferson and Jones, and a frigate, Superior, waited for armament and rigging necessary for their launch. The supplies needed to outfit the ships had been transported from the Brooklyn Naval Yards on Long Island to Albany, New York, and from Albany up the Mohawk River to Wood Creek and Oneida Lake, finally arriving at the Oswego River. These supplies still needed to be transported from Oswego to Sackett's Harbor, but it needed to be done without alerting the British. On April 21, 1814, Commodore Isaac Chauncey sent orders from Sackets Harbor to Lieutenant Melancthon Taylor Woolsey directing him to choose five officers and twenty five men to proceed in Lady of the Lake to Oswego and then bring the shipbuilding supplies north to the shipyards.
Шайқас
28 мамыр күні жаңбырлы кешке Вулси майор Дэниел Апплингтің басқаруымен 150 мылтықшыны 19 қайыққа, жабдықтарымен бірге тиеп жіберді. 29 мамыр күні таңертең олар бір қайығын түсініктесіз жоғалтып, Үлкен Салмон өзенінің сағасына жетті. Британдықтар тапқан бұл қайық Вулсидің құпия миссиясын ашты. Үлкен Салмон жерінде американдықтар Вулсидің күні бұрын жіберген Онида тайпасымен (саны 120-130 шамасында) кездесті. Онида тайпасы жағалау бойымен солтүстікке қарай жылжыса, қайықтар көлмен өтті. 29 мамыр күні түскі уақытта олар Үлкен Құмды өзенінің сағасына жетті. Барлық қайықтар мүмкіндігінше құрлыққа ішкі жаққа жіберілді. Вулси британдық кемелерді іздеу үшін бақылаушы жіберді. Бақылаушы бір канонерлік қайық пен үш баржаның американдық әскерлердің орналасқан жеріне бет алғанын хабарлады. Вулси жақын жердегі жасақтарға шақыру жіберіп, шайқасқа асыққан дайындық жасады. Сағат 8-де британдықтар Үлкен Құмды өзенінің сағасынан американдық әскерлерін оққа тұтып бастады. Американдық әскерлер өзеннің жағасында жасырынып, британдықтардың құрлыққа көтерілуін күтті. Сағат 10-ға таяу британдықтар өзен бойымен жоғары көтерілгенде, американдықтар жасырынған жерінен шығып, он минуттық шайқас басталды. Британдық офицерлер одан әрі шығын болдырмау үшін дереу бағынды.
On the rainy evening of May 28, Woolsey set out with 150 riflemen under the command of Major Daniel Appling in 19 boats loaded with supplies. On the morning of May 29, they arrived at the mouth of the Big Salmon River having mysteriously lost one of their boats. This boat, discovered by the British forces, eliminated the secrecy of Wooley's mission. At Big Salmon, the American forces met up with the Oneidas (estimates range from 120 to 130 Indians), who Woolsey had dispatched the previous day. The Oneidas marched north along the shore as the boats proceeded in the lake. At noon on May 29, they reached the mouth of the Big Sandy Creek. All the boats were sent as far inland as possible. Woolsey then sent a lookout to scout for British ships. The lookout discovered that a gunboat and three barges were headed for the location of the American forces. Woolsey set out a call for the neighboring militia and hastily prepared for battle. At 8 a. m., the British began to cannonade the American forces from the mouth of the Big Sandy Creek. The American forces hid along the shoreline of the creek and waited for the British to advance inland. At about 10 a. m., when the British forces had progressed up the creek, the American forces rose from their concealment, and a brief ten minute battle ensued. The British officers quickly surrendered to avoid further casualties.
Шығындар
Американдықтар екі адам жарақаттанды: оның бірі Онейда үндісі, екіншісі – АҚШ мылтықшысы. Америкалықтардың Сакетс-Харборға дейін азық-түлік жеткізудің жалғыз жолы құрлықпен жүру болды. USS Superior кемесінің 4 тонналық якорь кабелінен басқа барлық жабдықты окс арбалары тасыды. 200 ерікті адам қалған 20 шақырымды осы кабелді иықтарына көтеріп жүрді. Бір уақытта 100 адам әрқайсысы шамамен 100 фунт салмақты үш күн бойы көтеріп, британдықтардан сәтті жасырынып өтті.
The Americans suffered 2 wounded: an Oneida Indian and a U. S. rifleman. Overland was the only way for the Americans to get their supplies the rest of the way to Sackets Harbor. Ox carts carried most of the supplies except for the 4 ton anchor cable for the USS Superior. 200 volunteers carried the cable on their shoulders the remaining 20 miles. 100 men at a time shouldered roughly 100 pounds each for three days successfully avoiding the British.