Кіріспе

1972 жылы Ричард Аттенборо режиссерлік еткен фильм.

«Жас Уинстон» – 1972 жылғы британдық эпикалық, тарихи, өмірбаяндық, оқиғаларға толы соғыс фильмі. Ол Ұлыбритания премьер-министрі Уинстон Черчилльдің жас шағын, әсіресе 1930 жылғы «Менің ерте өмірім» атты кітабына сүйене отырып көрсетеді. Фильмнің бірінші бөлімі Черчилльдің бақытсыз мектеп жылдарын және оның әкесінің қайтысын қамтиды. Екінші бөлімінде оның Үндістан мен Судандағы кавалерия офицері қызметі, Омдурман шайқасына қатысуы, Екінші Бур соғысындағы әскери тілші ретіндегі тәжірибесі, тұтқындалуы және қашуы, сондай-ақ 26 жасында Парламентке сайлануы көрсетіледі. Черчилль рөлін сол кезде көп танылмаған Саймон Уорд сомдады. Оған Роберт Шоу (Лорд Рэндольф Черчилль), Джон Миллс (Лорд Китченер), Энтони Хопкинс (Дэвид Ллойд Джордж) және Энн Бэнкрофт (Черчилльдің анасы Дженни) сияқты көрнекті актерлер көмектесті. Сондай-ақ Патрик Маги, Роберт Харди, Ян Холм, Эдвард Вудвард және Джек Хокинс сынды актерлер де түсті. Фильмнің сценарийін Карл Форман жазды, ал режиссері – Ричард Аттенборо. «Жас Уинстон» үш «Оскар» сыйлығына ұсынылды: «Үздік сценарий», «Үздік көркемдік безендіру» (Дональд М. Эштон, Джеффри Дрейк, Джон Грейсмарк, Уильям Хатчинсон, Питер Джеймс) және «Үздік костюм дизайны». Фильм 1972 жылдың 28 шілдесінде кинотеатрларда көрсетілді.

Сюжет

16 қыркүйек 1897 жыл. Черчилль – Үндістандағы жас офицер, өзін таныстырып, парламент мүшесі болуға ниеттенген. Ересек Черчилльдің (Саймон Уордтың дауысы) айтуынша, оқиғалар оның бала кезіне оралады. Бала кезінде Черчилль дайындық мектебіне жіберіледі, бірақ ол онда бақытсыз болып, садистік директордың аса қатыгездікпен сапалағаннан кейін ата-анасы оны алып қайтады. Кейін Харроу мектебіне емтихан тапсырғанда Черчилль бос қағаз ұсынады; алайда директор Джеймс Веллдон Черчилльдің әлеуетін байқап, оны қабылдайды. Бір күні кешке ол Харроудағы қойылымда 1000 жолдық өлеңді жатқа айтады. Оның күтушісі тыңдауға келеді, бірақ Черчилльдің ата-анасы келмейді, тіпті оның шақыруына қарамастан. Кейін Черчилль оны ешқашан көңілін қалдырмаған жалғыз адам деп еске алады. Осы уақытта Черчилльдің әкесі лорд Рэндольф мансабын құртады, Қаржы министрі лауазымынан қанағаттанбай кетеді; "Таймс" газетінің редакторы Джордж Бакл оның позициясын қолдаудан бас тартады. Докторлар Руз және Базард леди Рэндольфқа күйеуінің ауруына ем жоқ екенін, бес-алты жылда қайтыс болатынын және енді дене жақындығына жол бермеу керектігін хабарлайды. Бір күні таңертең Черчилль таңғы асқа түседі, бірақ оның мінез-құлқы әкесінің ашуын тудырады. Лорд Рэндольф ашуланып ұлын бөлмесіне қайтарады, бірақ әйелімен сөйлескеннен кейін ұлымен татуласу үшін барады, ол үлкен қалайы әскерлер жинағымен ойнап отырады. Черчилль әкесінің әскерге баруын қуана қабылдайды; кейін әкесі анасына Уинстонның университетке немесе адвокаттық мансапқа қабілетсіз екенін мойындайды. Үш рет әрекеттенгеннен кейін Черчилльді Сандхерст қабылдайды, бірақ әкесі оның сыныптың соңғысынан жетінші орында болғанына және жылқы алуға қосымша 200 фунт стерлинг жұмсауға болатын атты әскерге ғана қабілетті екеніне риза болмайды. Ауруы анық көрініп тұрған және ұлы туралы бірқатар фактілерді қате айтқан лорд Рэндольф Черчилльді сөкпейді және Сэндхерсттегі жауапкершілігіне қатысты болуын ескертеді, егер ол 21 жасқа дейін өзін көрсетпесе, оны енді қолдамайтынын айтады. Оның өлімі Черчилльдің парламентке оның қасында кіру арманының аяқталуын білдіреді. Черчилль Сандхерсттің жоғарғы сатысында бітіреді, екінші лейтенант болады, содан кейін Үндістанға барады, одан кейін Судандағы Омдурман шайқасында атты әскерге қатысады. Кейін ол Англо-бур соғысы кезінде соғыс тілшісі ретінде Оңтүстік Африкаға барады. Қарулы пойызбен саяхаттап бара жатқанда Черчилль мен сарбаздар бурлардың шабуылына ұшырайды. Олар қашып құтылуға тырысады, бірақ теміржолдың бойындағы тас бөгеттерге соқтығысады. Черчилль батыл түрде сарбаздарды пойыздың жаралыларды алып жүруі үшін жолдан шығып кеткен вагонды итеруге ұйымдастырады, бірақ қалғандары бурларға түсіп қалады. Черчилль қашып құтылады, шахта басқарушысы Говардтан көмек алады, үш түн шахтада жасырынып, содан кейін тауар пойызымен бейтарап португалдық аумаққа өтеді. Ол Англияға батыр болып оралады, Олдхэм округінен парламентке үміткер болып, жеңіске жетіп, консервативті көпшілік парламентте депутат болады. Оппозициялық либерал Ллойд Джорджтың ынталандыруымен, анасының наразылығына және консерваторлардың ашуына қарамастан, ол әкесінің әскери шығындарды шектеу науқанын жалғастырады. Фильм Сэр Уинстон Черчилльдің жеті жылдан кейін Клементина Хозиерге үйленгенін қоса алғанда, оқиғаларды баяндауымен аяқталады. Хроникалық кадрларда Черчилльдің 1945 жылдың мамыр айында ВЕ күні патша отбасымен бірге балконға шығуы көрсетілген.

Өндіріс

Карл Форман 1961 жылы Форманның "Наваронның қарулары" атты қойылымын көріп, риза болғаннан кейін Уинстон Черчилльмен кездесуге шақырылды. Кездесуде Черчилль өзінің "Менің ерте өмірім" атты кітабынан керемет фильм жасауға болатынын ұсынды. 1967 жылы Форман Джеймс Фокс Черчилль рөлін ойнайтынын мәлімдеді. Форман Ричард Аттенбороның "О, қандай ғажайып соғыс!" фильміне әсерленді және бастапқыда оны Лорд Рэндольф Черчилль рөлін ойнауға және режиссер болуға шақырды; бірақ Аттенборо актерлік ұсыныстан бас тартты. Фильм Марокко мен Ұлыбританияда түсірілді, соның ішінде бірнеше сахналар Брекон маяктарының шетіндегі Поуистегі Пэнвилт пен Кольбренде, ал Черчилльдің Альдершоттағы Бомонт казармасындағы Кавалериялық мектепте атқа отыруды үйрену сахнасы да сол жерде түсірілді.

Кассалық жинақ

Фильм 1972 жылы британдық кассадағы ең танымал фильмдердің бірі болды. Фильмнің АҚШ-тағы тұңғыш көрсетілімі Вашингтондағы МакАртур театрында өтті, оған Уорд, британдық елшіліктің өкілдері, сондай-ақ аймақтан шақырылған қонақтар қатысты, олардың ішінде Мэриленд штатының Потомак қаласындағы Уинстон Черчилль орта мектебінің симфониялық тобы, дирижері Рональд Шури болды. Фильм Ұлыбританияда Сьюзан Хэмпшир және актер құрамындағы ең жас Уинстон сахнада тұрғанда көрсетілді. Патшалық гусарлар оркестрі (PWO) көрсетілім кезінде орындады.

Сыни қабылдау

"Жас Уинстон" фильмі шыққан кезде аралас пікірлерге ие болды. Rotten Tomatoes сайтында 10 сыншының бағалауынша, 50%-ы фильмге оң пікір білдіргені және орташа бағасы 5/10 болғаны хабарланды.

Марапаттар

Сыйлық санаты бойынша номинация(лар) Нәтиже Ref. «Оскар» сыйлығы Ең үздік түпнұсқа сценарий Карл Форман Ең үздік көркемдік безендіру: Дональд М. Эштон, Джеффри Дрейк, Джон Грейсмарк және Уильям Хатчинсон; Декорация: Питер Джеймс Ең үздік костюм дизайны Энтони Мендлсон Британдық кино және телеарналар академиясының сыйлығы Басты рөлдегі ең үздік актер Роберт Шоу Басты рөлдегі ең үздік әйел актриса Энн Банкрофт Энтони Асквит естелік сыйлығы Альфред Ралстон Ең үздік көркемдік безендіру: Джеффри Дрейк және Дональд М. Эштон Ең үздік костюм дизайны Энтони Мендлсон Басты рөлдерге ең үміткер жаңа актер Саймон Уорд «Алтын глобус» сыйлығы Ең үздік шет тіліндегі ағылшын тіліндегі фильм Басты рөлдерге ең үміткер жаңа актер (ер адам) Саймон Уорд Нью-Йорк киносыншылар шеңберінің сыйлығы Ең үздік қосымша актер Роберт Шоу Ұлыбритания жазушылар гильдиясының сыйлығы Ең үздік британдық сценарий Карл Форман

Үйге арналған медиа

2009 жылдың шілдесіне қарай, DVD-де қол жетімді ең ұзақ нұсқасы – "Young Winston: Special Edition" болды, ол 146 минуттық, ал бастапқы АҚШ театрлық көрсетілімі 157 минутты құрады. VHS таспалары фильмді бар болғаны 124 минутқа дейін қысқартты. Sony Entertainment компаниясы 2009 жылы Австралияда шығарған "Signature Series" нұсқасы (147 минут) ағылшын әндерінен құралған попурримен бірге шамамен төрт минуттық қара экранмен басталады; екі бөлімді үш минуттық қара экран "үзіліс" ретінде бөліп тұрады. Толық қысқартылмаған нұсқасы 2019 жылдың қазан айында британдық дистрибьютор Powerhouse Films компаниясымен Blu-ray форматында жарық көрді. Powerhouse Films компаниясы тағы бір нұсқаны 2022 жылдың 29 тамызында шығарды.