Кіріспе

Бейли Алабама штатына қарсы, 219 U. S. 219 (1911), – АҚШ Жоғарғы Сотының Алабама штатының жеке тәуелділік заңдарын жоққа шығарған ісі. Жоғарғы Сот Алабама штатының сотының Алабама заңын (Алабама кодексінің 1896 жылғы 4730-бабы, 1903 және 1907 жылдары өзгертілген) конституциялық деп шешкен үкімінің заңдылығын қарастырды. Заңда мынадай жазылған:

Егер біреу жұмыс берушісіне зиян келтіру немесе оны алдау ниетімен қандай да бір жұмыс немесе қызметті орындау үшін жазбаша шарт жасасып, осы арқылы жұмыс берушіден ақша немесе мүлік алса, сондай-ақ осындай ниетпен, әділ себепсіз және алған ақшаны қайтармай немесе мүлік үшін төлемей, сол жұмысты орындаудан бас тартса немесе орындамаса, сотталған жағдайда жазаланады.

Алонзо Бейли – Алабама штатынан шыққан афроамерикалық, ол «Риверсайд Компанисімен» бір жылға айына 12 доллар еңбекақысымен жұмыс істеуге келісім жасасқан. Ол 15 доллар көлемінде аванс алды. Бір айдан астам жұмыс істегеннен кейін ол жұмысты тоқтатты, бірақ ақшаны қайтарған жоқ. Алабама заңына сәйкес, жұмыстан бас тарту және ақшаны қайтармау – алдау ниетінің тікелей дәлелі саналады. Бейлиге қарсы сотта ұсынылған дәлелдер оның себепсіз жұмыстан кеткенін, 15 долларды төлемегенін және қара нәсілді екенін көрсетті. АҚШ Жоғарғы Соты адамды орындалмаған жұмысы үшін ақша алғаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тартудың, он үшінші түзетумен тыйым салынған, келісімшарт бойынша құлдыққа ұқсас екенін анықтады, себебі бұл жағдайда адам қылмыстық жаза алмайынша жұмыс істеуге міндетті болады.

Пікірлер

Жоғарғы Сот өзінің көпшілік сараптамасын, оны судья Чарльз Эванс Хьюз жазды, айыпталушының қара нәсілді екендігінің маңыздылығын жоққа шығарумен бастады. Содан кейін Сот Алабама Жоғарғы Сотының *Ex Parte Riley*, 94 Ala. 82 (1892) ісі бойынша шешімін пайдаланып, даулы заңды талдады және былай деді: «Кінәлі деп тану үшін, бұл ниет құзыретті дәлелдермен расталуы керек еді, олар дәлелденген фактілерден логикалық түрде туындайтын қорытындылармен ғана толықтырылуы мүмкін, және тек болжамға немесе кездейсоқ ұйғарымға негізделуі керек емес». Алайда, Алабама заңына 1903 жылғы түзетуден кейін, айыптау тарапының зиян келтіру немесе алаяқтық ниетін дәлелдеу қажеттілігі болмады. Сот бұл өзгеріске қарсы шығып, былай деді: «Қызметтен кету себебі қандай болмасын, егер шарттар бойынша заңмен жарамсыз болса, ол «негізді себеп» болып табылмайды. Алынған және қайтарылуға тиіс ақша, басқа ештеңе көрсетілмесе, жай ғана қарыз болып табылады. Зиян келтіру немесе алаяқтық ниетін дәлелдеу қиындығы осылайша, алғашқы дәлелдемеге қатысты, мұндай дәлелдеуді қажет етуден босатады». Соттың пікірінше, осы жағдайда заңмен құрылған қорытынды болмаса, Бейли кінәлі деп табылмас еді. Содан кейін Сот заңда көзделген міндетті еңбек конституциялық екендігін қарастырды. «Заң алаяқтыққа жаза бергенімен, оның табиғи және тікелей салдары – қарызды өтеу үшін жеке қызмет көрсету шартын орындамағандарды қылмыстық жауапкершілікке тарту болып табылады; және оның мақсатын салдарынан бағаласақ, ол осылайша мұндай қызметтің орындалуын қамтамасыз ету үшін мәжбүрлеу құралын ұсынуға тырысады». Сот он үшінші түзетудің мағынасын және еріксіз құлдықтың кең ауқымын талқылауын жалғастырды. Сондай-ақ, қарақшылыққа қатысты айтқанда: «Оның мәні – қарызды төлеу үшін міндетті еңбек. Қарақшы – қарызын төлегенше кредиторы үшін жұмыс істеуге мәжбүр болған адам». Сот қайтадан он үшінші түзетудің кең түсіндірілуін талқылады: «Бұл айқын және толық заңда Конгресс қарапайым атаулармен немесе сипаттау тәсілімен айналыспады. Ол барлық жерде кездесетін фактімен, қандай атаумен болса да және қай жерде құрылған, сақталған немесе күшіне енгізілген болса да, айналысты». Заңның сыртқы түріне емес, салдарына қарай талдап, Сот келісімшарт борышкерді қарызы үшін жауапкершілікке тарта алатынын, бірақ мәжбүрлі еңбекке тартпайтынын анықтады. Соңында, Сот «мемлекет тікелей істей алмайтынын, жанама түрде де істей алмайды» деді. Сондықтан, қарызды төлемегені үшін соттауды жеңілдету үшін заңмен белгіленген болжамның жарамсыздығы анықталды. Бұдан әрі, Алабама штатының қарақшылық заңдары АҚШ Конституциясының он үшінші түзетуіне қайшы келеді және демек, конституцияға қайшы келеді деп танылды. Оливер Холмс судья бұл іске қарсы дауыс берді. Оның талдауында, азаматтық жауапкершілікпен қатар қылмыстық санкцияны енгізу заңды күшейтеді. Сондай-ақ, егер айыппұл салынса, оны төлемеу үшін жаза болуы керек, бұл жағдайда ол түрме жазасы. Оның логикасы келісімшарт бойынша құлдық, қылмыс үшін жаза ретінде, он үшінші түзетудің қол жетімділігінен тыс екенін көрсетеді: «Қорытындылай келе, менің ойымша, алдамшылықпен ақша алу, кісі өлтіру немесе ұрлық сияқты қылмыс ретінде қарастырылуы мүмкін; еңбек келісімшартын жасау кезінде, оны орындауға ниетті екендігі туралы жалған мәлімдеме жасау, яғни оны білдіріп немесе білдіріп, сонда аванс алу, оны басқалармен қатар алдамшылықпен ақша алу жағдайы деп жариялануы мүмкін; егер қылмыс жасалса, ол кез келген басқа қылмыс сияқты жазалануы мүмкін; және уәде етілген қызметтен өтеусіз орынсыз бас тартуды қазылар алқасына жіберу үшін жеткілікті жағдай деп жариялауға болады; барлығы он үшінші түзетуді немесе АҚШ заңдарын бұзбай».