Кіріспе

Project Firestart - Commodore 64 компьютер жүйесі үшін түсірілген аман қалу қорқыныш ойыны. Оны Джефф Туннелл мен Деймон Слай жасап, 1989 жылы Electronic Arts баспасы шығарды. Ойын 21-ші ғасырда Сатурн планетасының Титан серігі орбитасындағы ғылыми станцияға Жермен байланысты кенеттен үзу себебін анықтау үшін жіберілген үкіметтік агенттің оқиғасын баяндайды. Көптеген ойын журналистері мен жазушылар бұл ойынды жанрдағы ең алғашқы, тіпті бірінші аман қалу қорқыныш ойындарының бірі деп санайды. Ол жанрдың көптеген қағидаларын қалыптастырды, оның ішінде шектеулі оқ-дәрілер, жаулардан қашуға және тікелей шайқасқа қарағанда жұмбақтарды шешуге, басты құпияны ашуға және бірнеше әртүрлі соңдықтарға баса назар аудару.

Сюжет

2061 жылы Америка Құрама Штаттарының агенты Джон Хокинг Титан орбитасындағы "Прометей" зерттеу кемесіне жіберіледі. Хокингтің міндеті – Жердегі басшыларымен байланысын үзілген "Жүйелік ғылым қорының" бастамасы – "Отты бастау" жобасының мүшелерімен байланыс орнату. Хокингке "Прометей" бортындағы барлық ғылыми деректерді алып, содан кейін кемені жою бұйырығы беріледі, себебі "Отты бастау" жобасының құпиясы ашылған және Жерге қауіп төндіруі мүмкін деген сенім бар. Егер Хокинг өзінің міндетін орындамаса, АҚШ "Прометейдің" өзін-өзі жою тізбегін қашықтан іске қосады, Хокингтің өзі қаза тапқан деген болжаммен. "Прометей" кемесінде Хокинг бүкіл экипаждың қатыгездікпен өлтірілгенін және кемеде ірі, қауісті жаратылыстардың қоныстанғанын анықтайды. Кемедегі ғылыми журналды алып, Хокинг "Отты бастау" жобасының Титан айналасындағы астероидтерден табылған жаңа саңырауқұлақтар түрімен өгіздердің ДНК-сын біріктіру арқылы суық пен оттегінің аз деңгейіне төзімді кеншілер түрін жасауға бағытталған генетикалық инженерия бағдарламасы екенін біледі. Хокинг сондай-ақ жобаның ғалымдарының бірі, доктор Арноның супер-әскерлер жасау үшін кеншілердің ДНК-сын жасырын түрде өзгерткенін біледі. Бұл жоспар сәтсіз аяқталады, өйткені Арноның жасағандары санасыз қауісті болып шығады және жыныстық жолмен көбеймейді. "Прометей" экипажы монстрларды тоқтатуға күш жеткізбейді. Д.Арномен құпия жұмыс істеген SIA агенты Аннар Кенсан крио-ұйқыға келіп аман қалады; Хокинг "Прометейге" келгеннен кейін ол оянады. Сондай-ақ крио-ұйқыда Май, тағы бір "Отты бастау" ғалымы бар, ол шағын жарақат алғаннан кейін тоңдырылғандықтан құтырылады. Жаратылыстар өздерінің алып, ақ түсті нұсқасын жасайды, ол оларға шабуылдай бастайды. Супер-жаратылыс Хокингті іздейді, ол оның барлық қару-жараққа мүлдем осал емес екенін анықтайды. Ол "Отты бастау" ғалымдарының бастапқы организмдердегі генетикалық кемшіліктер туралы жазбаларын пайдаланып, кемедегі бар ресурстарды қолдана отырып, жаратылысты өлтірудің жолын табуы керек.

Ойын процесі

Ойын бүйірлей жүгіріп, псевдо 3D әрекет-қимыл ойыны. Ойыншы кейіпкері лазерлік қаруымен жауларды атып, қоршаған ортада солға немесе оңға қаша алады және есіктерге кіре алады. Ойын әрекетке көбірек тереңдік беру үшін шкафтық проекцияны қолданды, ал кейбір аймақтарда фонға кіріп-шығу мүмкіндігі болды. HUD және экрандағы ақпарат өте шектеулі, тек басты кейіпкердің денсаулығы мен қолда бар оқ-дәрінің мөлшері көрсетіледі. Ғарыш станциясының ішіндегі кейбір терминалдарда персоналдың күнделіктері мен жазбалары сақталған, олар генетикалық жобаның тарихын және оқиғаны баяндайды – бұл 1989 жылы революциялық жаңалық болған, қазіргі заманғы бейнеойындарда кең таралған ерекшелік. Ойыншының әрекеттеріне байланысты немесе ойынның белгілі бір сәттерінде ойын тоқталып, кейіпкер немесе монстрлерді көрсететін бейнеролик басталады.

Қабылдау

"FireStart" жобасы 1989 жылы баспасөз тарапынан жақсы қабылданып, мақұлданды. Белгілі Zzap!64 видео ойын журналы ойынға 91% баға берді және былай деп жазды: "Project Firestart – жылдам әрі әдемі ұсынылыспен, сондай-ақ бағдарламалық туындыларға тән керемет атмосферамен толы". PowerPlay журналы ойынды 78/100 деп бағалап, "өте тығыз атмосферамен ерекшеленеді" деп сипаттады. Сонымен қатар, ойыншыны ойын ортасында дискілерді көп рет ауыстыруға мәжбүр ететін дискілерді алмастыру жүйесін сынады. Computer Gaming World ойынның әдеттегі экшн немесе приключенческая ойындардан өзгеше табысқа жеткенін атап өтті және былай деді: "Ойын, әрекет ету қарқынының баяулығына байланысты екшн ойыншыларын, ал нақты өзара әрекеттесу мен кейіпкерлерді дамытудың болмауына байланысты рөлдік ойыншыларды қанағаттандырмауы мүмкін. Алайда, бұл музыка, графика, шешім қабылдау, әрекет, іздер, сюжет және тіпті романтиканың тартымды үйлесімі". Ойын коммерциялық тұрғыдан сәтті болмаса да, соған қарамастан, тұрақты жанкүйерлер қауымы бар және 2023 жылғы мәліметтерге сәйкес, Lemon64 сайтында пайдаланушылардың дауысы (кемінде 120 дауыс) бойынша ең жақсы Commodore 64 ойындарының 59-шы орнында тұр.

Мұра

IGN оны қазіргі таңдағы қорқыныштан аман қалу жанрының толыққанды алғашқы көрінісі деп атады, оның әрекет пен шытырман оқиға арасындағы тепелділік, шектеулі оқ-дәрі, әлсіз қару-жарақ, осал басты кейіпкер, оқшаулану сезімі, журналдар арқылы оқиғаны баяндау, графикалық зорлық-зомбылық, ашық зерттеу, бейнежазбалар, әртүрлі соңдықтар және динамикалық түрде іске қосылатын музыка – барлығы осы жанрдағы кейінгі ойындарға тән элементтер еді. Penny Arcade оны "қорқыныштан аман қалу үлгісінің толыққанды нұсқасы" деп сипаттады. Қызықты жайт, ойыншы жүрген кеме "Прометей" деп аталады, ал ойынның өзі Ридли Скоттың "АЛИЕН" фильмін еске түсіреді, ал ол кейін 2012 жылы "Прометей" атты түпкі шежіре фильмін түсірді.