Киноға дейінгі құралдар мен техникалардың тарихы

Кіріспе

Киноның алғы тарихы – нағыз кино технологиясына дейінгі әдістер мен құралдар.

Киноның алғы тарихындағы түсініктер мен құрылғылар кейінгі кино өнері мен техникасымен көп ортақ нәрсеге ие. Мұндай құрылғылар көбінесе "прекинема" немесе "пре-кино" деп аталады. Бірқатар тарихшылар мұндай терминдерді ұнатпайды, себебі олар кейінірек ойлап табылған нәрсенің дамуындағы шағын қадам ретінде көрсету арқылы осы медианың ерекше қасиеттерін төмендетеді. Мысалы, флип-книга, зоотроп және фенкастископ – бұл қолмен қозғалысты басқару арқылы зерттеуге және ойынға мүмкіндік беретін сезімтал құрылғылар, ал кинодағы проекцияланған бейне – материалдық емес. Зоотроп сияқты құрылғылар киномен толығымен алмастырылмады: олар киноның дамуынан кейін де қолданылып келді. Сонымен қатар, көптеген ертедегі медиа мысалдары киноны ғана емес, сонымен қатар үй бейнежазбасын, бейне ойындарын, компьютерлік графиканы, виртуалды шындықты және тағы да көптеген салаларды қалыптастырған дәстүрдің бір бөлігі болып табылады. Ертедегі медиа құрылғыларын зерттеу "медиа археология" деп аталатын кеңірек және мақсатқа бағытталмаған тәсілдің де бөлігі болып табылады. Киноның алғы тарихындағы құрылғылардың көпшілігі "философиялық ойыншықтар" немесе "оптикалық ойыншықтар" деп те аталады. Кино мен кинодан өзгеше, мұндай бейнелерді қарау әрқашан қысқа мерзімділік пен қайталанумен байланысты.

Театр

Киноның алғашқы күндері «фотоплей» сөзі кинофильмдерді атау үшін жиі қолданылатын. Бұл, фильмді суретке түсірілген пьеса ретінде қарастыруға болатынын көрсетеді. Тірідей түсірілген фильмнің көп бөлігі, актерлер, театр/кино режиссері, продюсерлер, декоратор, жарық дизайнері, костюм дизайнері, композитор сияқты театрлық қойылымға ұқсас. Кейін кино теориясы мен кинотануда қолданылатын көптеген терминдер, мысалы, мизансцена, бұрыннан театр үшін қолданылып келген. Кейбір театр түрлері, мысалы, кантастория, киноның пайда болуын күткендей, реттілікпен орналасқан суреттерді пайдаланады. Алғашқы кинофильмдер көбінесе бар болған театр ғимараттарында көрсетіліп, тікелей баяндау, музыка және дыбыс эффектілерімен сүйемелденетін, жаңа медианы театрлық дәстүрлермен үйлестіретін. Эдисон компаниясының, Макс Складановскийдің және басқа да пионерлердің көптеген ерте фильмдері көрермендердің емес, камера алдында орындалған танымал водевиль нөмірлерінен тұратын. Киноның белгілі пионері Жорж Мелиес театр иесі және иллюзионист болды, ол киноны сахналық қойылымдардан да әсерлі, әсем декорациялары мен арнайы эффекттері бар керемет көріністер жасау құралы ретінде қарастырды. Фери театрлық қойылымдарында көбінесе арнайы эффекттер (мысалы, түтін, жылжымалы реквизит, ауыстырылатын декорациялар) мен әртүрлі фокус-трюктар үшін сахналық механизмдер қолданылатын, бірақ кино сахнада тірі орындау мүмкін емес жаңа трюктар жасауға мүмкіндік берді. Кино пайда болғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, фильмдер киноөндірушілер медианың ерекше мүмкіндіктерін пайдаланып шығармашылыққа бой бергенде, тікелей қойылымдардан көбірек ерекшелене бастады: монтаж, крупный план, камера қозғалыстары және арнайы эффекттер. Құыршақ театрының театрлық түрі көбінесе (балалар) телешоуларын жасау үшін камералардың алдында орындалады және кейбір көркем фильмдерде кездеседі. Ол сондай-ақ өздігінен қозғалатын құыршақтарды бейнелейтін тоқтаулы анимациялық фильмдерді тудырды.

Көлеңкелік ойын

Суреттердің ең алғашқы көрсетілуі, ең болмаса, тарихқа дейінгі кезеңге жататын қара көлеңке суреті арқылы жасалған болуы мүмкін. Ол көбінесе жарық көзі мен жартылай өткізгіш экранның арасында ұсталатын, жалпақ, буындармен қосылған кесілген пішіндерден тұратын көлеңке қуыршақтардың жетілдірілген түріне айналды. Көлеңке қуыршақтардың пішіндері кейде жартылай өткізгіш түстермен немесе басқа да әшекейлеу элементтерімен безендірілген. Платон шамамен б.з.д. 380 жылы жазған "Үңгірдің аллегориясында" көлеңке қуыршақтарға сіңізгендей көрінеді, бірақ ежелгі Грекияда көлеңке ойынының басқа белгілері белгісіз, ал Платонның идеясы анық түрде гипотетикалық аллегория болды. Көлеңке қуыршақтар б.з.д. 200 жыл шамасында Үндістанда пайда болған болуы мүмкін, бірақ Индонезияда (Вайангқа қатысты жазбалар 840 жылдан бастап), Малайзия, Таиланд, Камбоджа, Қытайда (шамамен 1000 жылдан бастап) және Непалда да ұзақ тарихы бар. Кейін Осман империясына тарады және 17 ғасырға дейін Еуропаға жеткен жоқ. Ол Францияда 18 ғасырдың соңында кең таралды. Киноның даму кезінде Монмартрдағы бірнеше театрлар сәнді "Омбре Шинуаз" қойылымдарын көрсетті, олар өте сәтті болды. Атақты "Le Chat noir" 1885 және 1896 жылдар аралығында 45 түрлі қойылым ұйымдастырды.

Қара камера

Суреттерді проекциялау табиғи түрде жарық сәулелері кішкентай тесік арқылы өтіп, тесік артындағы қараңғы кеңістікте бетке кері сурет түсіру арқылы жүзеге асуы мүмкін. Бұл құбылыс камера обскура немесе қараңғы сурет деп аталады. Оның ең ерте жазылған сипаттамасы шамамен б.з.д. 400 жылға дейінгі қытай Мохист жазбаларында кездеседі. Дегенмен, адамдар осы құбылысты тарихи алдында-ақ байқап, пайдаланған болуы мүмкін. Палеолиттік үңгір суреттеріндегі жануарлардың пішіндерінің бұрмалануы шатырлардағы немесе жануарлардың терісінен жасалған экрандардағы кішкентай тесіктер арқылы пайда болған қараңғы суреттерде көрінетін бұрмалануларға негізделген болуы мүмкін деп болжанады. Кейбір ежелгі құдайлар мен рухтарды көру, әсіресе храмдардағы құлшылық кезінде, камера обскура немесе прото-сиқырлы фонарь проекцияларының нәтижесі болуы мүмкін деп есептеледі. Араб және еуропалық ғылымда камера обскура шамамен 1000 жылдан бері жарықты және әсіресе күн тұтылуын зерттеу үшін қараңғы бөлмелерде қолданылып келеді. Кейде камера обскура қараңғы бөлмедегі көрермендерді көңілді ету үшін қойылымдарды тікелей көрсету құралы ретінде қарастырылған. Арнальдус де Вилла Нова 13 ғасырдың соңында осылай істеген. Қараңғы бөлмедегі терезе жапқыштарында немесе қабырғалардағы линзаларды пайдалану 1550 жылға дейін жетеді. Гиамбатиста делла Портаның өте танымал және ықпалды "Табиғаттағы Сиқыр" еңбегі камера обскураны танымал етуге көмектесті. 1558 жылғы кітап сериясының бірінші басылымында Делла Порта суретті қағазға түсіру үшін дөңес айна қолдануға және оны сурет салуға көмек ретінде пайдалануға кеңес берді. 1589 жылғы екінші басылымда "линзалы кристал" немесе екі қырлы линза қосылды. Бұл басылымда Делла Порта түнде адамдарды қорқытудың бір жолын да сипаттады: отпен жарықтандырылған қорқынышты суретті бір бөлмеден қараңғы бөлмедегі ақ матаға немесе басқа бетке проекциялау. Күндіз камера обскураны пайдаланудың күрделі әдісі ретінде Делла Порта аң аулау көріністерін, банкеттерді, шайқастарды, пьесаларды немесе кез келген қалаулы суреттерді ақ матаға проекциялауды ұсынды. Ағаштар, ормандар, өзендер, таулар – "нағыз болған немесе ағаштан немесе басқа материалдан жасалған" – камера обскура қабырғасының арғы жағындағы күн сәулесіндегі жазыққа орналастырылуы мүмкін. Кішкентай балалар мен жануарлар (мысалы, қолмен жасалған бұғылар, жабайы шошқалар, қарақұйрықтар, пілдер мен арыстандар) осы декорацияда өнер көрсете алады. "Содан кейін олар біртіндеп, жартастардан шыққандай, жазыққа пайда болуы керек: аңшы өзінің аңшылық таяғы, торлары, жебелері және аң аулауды бейнелейтін басқа да құралдарымен келуі керек: мүйіздер, кернейлер, трубалар тартылуы керек: бөлмедегілер ағаштарды, жануарларды, аңшылардың беттерін және барлығын соншалықты анық көреді, олар олардың шындық екенін немесе алдану екенін айта алмайды: тартылған қылыштар тесіктен жылтылдап, адамдарды қорқытады". Делла Порта мұндай көріністерді достарына жиі көрсеткенін айтады. Олар бұл суретті қатты бағалап, Делла Портаның түсіндірмесіне сенбей, көргендерінің шын мәнінде оптикалық алдану екеніне көз жеткізді. Мұндай күрделі көріністер үшін камера обскураның қолданылуы туралы деректер аз болса да, "сиқырдың" қорқынышты түрі он жетінші ғасырдың басында көбінесе шайтанды, жын-перілерді, сиқыршыларды немесе арбақтарды бейнелейтін актерлермен жиі кездесетін. 1572 жылы камераны жылжымалы етудің ең ерте белгілі ұсынысы екі ағаш бағанаға көтеріп жүретін жеңіл ағаш құрылысы ретінде сипатталды. 17 ғасырда шатырлар, содан кейін көруге арналған терезесі мен айнасы бар ағаш қораптар пайда болды. Суретшілердің сурет салуға және бояуға көмектесетін құралы ретінде камера обскура кеңінен танымал болды. Қорап түріндегі камера обскура ақырында жарыққа сезімтал химиялық заттармен өңделген тақталар немесе парақтар арқылы проекцияланған суретті түсіру арқылы фотокамераға айналды.

Projection of images can occur naturally when rays of light pass through a small hole and produce an inverted image on a surface in a dark area behind the hole. This phenomenon is known as camera obscura or pinhole image. Its oldest known recorded description is found in Chinese Mohist writings dated to circa 400 BCE. However, people have probably witnessed and made use of occurrences of the phenomenon since prehistoric times. It has been suggested that distortions in the shapes of animals in many paleolithic cave paintings were possibly based on distortions seen in pinhole images formed through tiny holes in tents or in screens of animal hide. Some ancient sightings of gods and spirits, especially in temple worship, are thought to possibly have been conjured up by means of camera obscura or proto magic lantern projections. In Arab and European science the camera obscura was used in darkened rooms since circa 1000 CE to study light and especially sun eclipses. Very occasionally the camera obscura was thought of as an instrument for live projections of performances to entertain an audience inside a darkened room. Purportedly Arnaldus de Villa Nova did so at the end of the 13th century. The use of a lens in the opening of a wall or closed window shutter of a darkened room to project clearer images has been dated back to 1550. Giambattista della Porta's very popular and influential Magia Naturalis helped popularize the camera obscura. In the 1558 first edition of the book series, Della Porta advised to use a convex mirror to project the image onto paper and to use this as a drawing aid. The 1589 second edition added a "lenticular crystal" or biconvex lens to the setup. In this edition, Della Porta also described a way to scare people at night by projecting a scary image lit by torches in one room onto a white sheet or other surface in the dark nascent room. In a more elaborate daytime use of the camera obscura Della Porta proposed to project hunting scenes, banquets, battles, plays, or anything desired on white sheets. Trees, forests, rivers, mountains "that are really so, or made by Art, of Wood, or some other matter" could be arranged on a plain in the sunshine on the other side of the camera obscura wall. Little children and animals (for instance handmade deer, wild boars, rhinos, elephants, and lions) could perform in this set. "Then, by degrees, they must appear, as coming out of their dens, upon the Plain: The Hunter he must come with his hunting Pole, Nets, Arrows, and other necessaries, that may represent hunting: Let there be Horns, Cornets, Trumpets sounded: those that are in the Chamber shall see Trees, Animals, Hunters Faces, and all the rest so plainly, that they cannot tell whether they be true or delusions: Swords drawn will glister in at the hole, that they will make people almost afraid." Della Porta claimed to have shown such spectacles often to his friends. They admired it very much and could hardly be convinced by Della Porta's explanations that what they had seen was really an optical trick. Although there seem to be few records of the camera obscura being used for such elaborate spectacles, the scarier kind of "magic" was probably more or less commonplace by the start of the seventeenth century, mainly with actors portraying the devil, demons, witches or ghosts. In 1572, the oldest known suggestion for the camera to become mobile was described as a lightweight wooden hut to be carried around on two wooden poles. More practical solutions followed in the 17th century in the shape of tents and eventually as portable wooden boxes with a viewing pane and a mirror to get an upright image. The camera obscura became increasingly popular as a drawing and painting aid for artists. The box type camera obscura was eventually turned into the photographic camera by capturing the projected image with plates or sheets that were treated with light sensitive chemicals.

Сиқырлы фонарь және басқа да бейне проекторлары

"Тротингтік жылқы шам" [走馬燈] Қытайда мың жылдықтан бұрын белгілі болған. Бұл шамның ішінде кесілген силуэттер орналасқан, олар шамнан көтерілетін ыстық ауамен айналатын қағаз пернелі білікке бекітілген. Силуэттер шамның жұқа қағаз қабырғаларына проекцияланып, бірін-бірі қуатын сияқты көрінеді. Кейбір үлгілерінде фигуралардың бас, аяқ немесе қолы ұсақ темір сыммен қосымша ішкі қабатқа жалғастырылып, көлденең темір сыммен іске қосылған. Мұндай шамдарға көбінесе аттар мен атты әскерлердің суреттері салынған. Джованни Фонтана (шамамен 1420 жыл), Леонардо да Винчи (шамамен 1515 жыл) және Корнелис Дреббель (1608 жыл) сияқты бірнеше ғалымдар мен өнертапқыштар сиқырлы шам ойлап табылғанға дейін ерте бейне проекторларын жасаған болуы мүмкін. Афанасиус Кирхердің 1645 жылғы "Ars Magna Lucis et Umbrae" еңбегінде оның сиқырлы шамның алға құрылғысы – "Стеганографиялық айна" туралы сипаттамасы келтірілген. Бұл – фокустау линзасы және қисайған айнаға салынған мәтін немесе суреттерден тұратын қарапайым проекция жүйесі, көбінесе қашықтықтан байланыс үшін қолданылған. Кирхер айна бетінен көлеңкелі қуыршақтар мен тірі шыбықтарды проекциялауды да ұсынған. Бұл кітап кеңінен таралып, Кристиан Гюйгенстің 1659 жылы сиқырлы шамды ойлап табуына ықпал еткен болуы мүмкін. Сиқырлы шамның өнертабысынан бері қозғалатын суреттер проекцияланған болуы мүмкін; Кристиан Гюйгенстің 1659 жылғы эскиздерінде қаңқа мойнынан басын алып, орнына қоятыны бейнеленген. Суреттелген шыны слайдтарға қозғалыс қосу әдістері 1700 жылдан бері сипатталған. Әдетте, бұл суреттің қалған бөлігін көрсеткен стационарлық слайд арқылы қолмен немесе кішкентай механизмдермен жылжытылатын бір немесе бірнеше қосымша шыны бөліктеріне боялған бөліктерді (мысалы, аяқ-қолдарды) қамтиды. 1770 жылы Эдме Жиль Гюйот түтінге сиқырлы шам бейнесін қалай проекциялау керектігін егжей-тегжейлі түсіндірді. Бұл техника 1790 мен 1830 жылдар аралығында Еуропаның бірнеше бөлігінде танымал болған фантасмагория шоуларында қолданылған. Шамды қолмен ұстап, проекцияны экранда жылжыту арқылы (әдетте, қараңғыда жасырынып жұмыс істейтін көрінбейтін мөлдір экран) көрермендерге әсер етуге болады. Жүрегі көрермендерге жақындаған немесе шамды экранға қарай жылжыту арқылы үлкейгендей көрінетін, кейде шамды рельстердегі арбамен жылжытатын, фильмдегі іздену түсірілімі сияқты эффектілер жасалды. Бірнеше шамдар арбақты тәуелсіз қозғалтуға ғана емес, сонымен қатар күрделі көріністерді құру үшін үстіне-үстіне қоюға да пайдаланылды. Үстіне-үстіне қою арқылы көзқарастар ойлап табылды және ол, әсіресе 1830 және 1840 жылдары Англияда, бөлек танымал сиқырлы шам шоуына айналды. Көзқарастар әдетте ландшафтты қыстың нұсқасынан көктемгі немесе жазғы нұсқасына ауыстырып, бір нұсқадан жарықты баяу азайтып, екінші слайдтың сәйкестендірілген проекциясын енгізеді. Үштік шаммен проекцияланған көзқарас, ұйықтаған адамды көрсетіп, оның басынан жоғарыдағы арман суреттерін көрсетіп, бір сахнадан екіншісіне ауыстырады. Бұл фильмдегі еріту эффектісіне ұқсас. 1840-1870 жылдар аралығында бірнеше абстрактілі сиқырлы шам эффектілері жасалды. Олардың ішінде хроматроп бар, ол екі боялған шыны дискіні қарама-қарсы бағытта айналдыра отырып, көзді алаңдататын түрлі-түсті геометриялық үлгілерді көрсетті. Фантасмагория шоуларында кейде кішкентай буыны бар көлеңке қуыршақтары қолданылған.

The "trotting horse lamp" [走馬燈] has been known in China since before 1000 CE. It is a lantern which on the inside has cut out silhouettes attached to a shaft with a paper vane impeller on top, rotated by heated air rising from a lamp. The silhouettes are projected on the thin paper sides of the lantern and appear to chase each other. Some versions showed more motion with the heads, feet or hands of figures connected with fine iron wire to an extra inner layer and triggered by a transversely connected iron wire. The lamp would typically show images of horses and horse riders. Several scholars and inventors, like Giovanni Fontana (circa 1420), Leonardo da Vinci (circa 1515) and Cornelis Drebbel (1608) possibly had early image projectors before the invention of the Magic Lantern. Athanasius Kircher's 1645 first edition of Ars Magna Lucis et Umbrae included a description of his forerunner to the magic lantern: the "Steganographic Mirror". This was a primitive projection system with a focusing lens and text or pictures painted on a concave mirror reflecting sunlight, mostly intended for long distance communication. Kircher also suggested projecting shadow puppets and living flies from the surface of the mirror. The book was widely distributed and may have offered some inspiration for Christiaan Huygens' invention of the magic lantern in 1659. Moving images were possibly projected with the magic lantern since its invention; Christiaan Huygens' 1659 sketches for slides show a skeleton taking his skull off his neck and placing it back. Techniques to add motion to the painted glass slides were described since circa 1700. These usually involved parts (for instance limbs) painted on one or more extra pieces of glass moved by hand or small mechanisms across a stationary slide which showed the rest of the picture. In 1770 Edmé Gilles Guyot detailed how to project a magic lantern image on smoke to create a transparent, shimmering image of a hovering ghost. This technique was used in the phantasmagoria shows that became very popular in several parts of Europe between 1790 and the 1830s. Other techniques were developed to produce convincing ghost experiences. The lantern was handheld to move the projection across the screen (which was usually an almost invisible transparent screen behind which the lanternist operated hidden in the dark). A ghost could seem to approach the audience or grow larger by moving the lantern towards the screen, sometimes with the lantern on a trolley on rails, just like a tracking shot in films. Multiple lanterns not only could make ghosts move independently, but were also occasionally used for superimposition in the composition of complicated scenes. By experimenting with superimposition dissolving views were invented and became a separate popular magic lantern show, especially in England in the 1830s and 1840s. Dissolving views typically showed a landscape changing from a winter version to a spring or summer variation by slowly diminishing the light from one version while introducing the aligned projection of the other slide. Another use of dissolving views, projected with a triple lantern, showed a sleeping figure while images of dreams were superimposed above its head and dissolved from one scene to another. This is similar to the use of a dissolve in film. Between the 1840s and 1870s several abstract magic lantern effects were developed. This included the chromatrope which projected dazzling colorful geometrical patterns by rotating two painted glass discs in opposite directions. Occasionally small jointed shadow puppets had been used in phantasmagoria shows.

Сирек кездесетін шоу

Пип-шоулар немесе "raree шоулары" қораптағы тесіктен (кейде линза немесе үлперішпен жабдықталған) көрінетін және 17-19 ғасырларда Еуропада кең таралған еді. Қораптың ішіндегі көрініс кез келген суреттер, заттар, қуыршақтар немесе қызықты нәрселердің көрмесі болуы мүмкін. Көрермендерге шоумен драматикалық әңгіме айтып, кейде жіп тарту арқылы немесе басқа қарапайым механизмдерді пайдаланып фонды өзгертіп, кейіпкерлерді қозғап, жаңа элементтер енгізетін. Леон Баттиста Альберти 1437 жыл шамасында ең алғашқы әсерлі пип-шоу қораптарын жасаған деп саналады. Оның салған суреттері кейінірек кездесетіндей, арнайы эффекттермен, мысалы, күндізгі көріністі түнгіге айналдыру үшін арт жағынан жарықтандырылуы мүмкін. 1800 жылға қарай жарық эффектілері бар күрделірек түрлері шағын театрларда көрсетілді. Raree шоуларын ойыншық театрлардың, диорамалардың, қытай фейерверктерінің, ерітетін көріністердің, стереоскоп пен кинетоскоптың алдағысы ретінде қарастыруға болады.

Стробоскопиялық принцип

Палеолит дәуіріндегі үңгір суреттерінде, Иранда табылған 5200 жылдық керамикалық ыдыста, шамамен 4000 жылдық египеттік қабырға суретінде (Бени Хассан зиратындағы Хнумхотептің қабірінен табылған) және тағы да басқа мысалдарда ең алғашқы тізбекті суреттердің бірнеше мысалын табуға болады. Дегенмен, 1830 жылдары стробоскоптық анимация ойлап табылғанға дейін оларды қозғалыста көрудің мүмкіндігі өте төмен. 1825 жылы тауматроп айналып тұрған картон дискінің екі жағындағы толық емес суреттерді біріктіріп, бір логикалық бейнеге айналдыратын стробоскоптық эффектті пайдаланды. Бұл эффект дұрыс емес түрде «көрудің тұрақтылығына» немесе «торлы қабықтың тұрақтылығына» байланыстырылды. Тауматроп технологиясы картаның әр жағында әрекеттің екі фазасы бейнеленген жағдайда өте қарапайым және қайталамалы анимацияны көрсету үшін де қолданылуы мүмкін. Алайда, бұл мүмкіндік тек кейінірек танылды. Жозеф Плато 1820 жылдардың ортасынан бастап, әртүрлі түстердің әсерін өлшеу мақсатында айналатын дискілермен тәжірибе жасады. 1828 жылы ол дискілердегі қарсы айналатын сызықтар немесе тіліктер арқылы абстрактілі анимацияның бір түрін ашты (1829 жылы ол осы принциптің кейбір аспектілерін анортоскоптың алғашқы прототипіне дейін жетілдірді). 1830 жылы Майкл Фарадей айналатын тісті дөңгелектер мен дискілерде пайда болатын бірнеше иллюзиялар туралы мақала жариялады, сонымен қатар Платоның кейбір тұжырымдарын қайталап берді. Мақалаға қосымша жазбада дөңгелектің тістерінен басқа, дөңгелектің ортасына жақын шеңберлік аймақта бір-бірінен бірдей арақашықтықта орналасқан тесіктердің әртүрлі саны бар диск туралы айтылды, бұл кіші дөңгелектің тістерін білдіреді. Тістер арасындағы кеңістіктер арқылы айнаға қарағанда тесіктер дискіде қозғалып жатқандай көрінді (немесе тесіктер арқылы қарағанда керісінше). 1832 жылдың қараша немесе желтоқсан айларында Плато Фарадейдің айналатын тісті дөңгелектер иллюзиясын айналатын дискінің бөліктерінде бейнеленген кез келген қисынды әрекетті көрсете алатын жаңа оптикалық иллюзияға тәжірибе жүзінде дамыта алды (дискідегі тіліктер арқылы айнаға қарағанда). 1833 жылдың қаңтар айында Плато фенекистоскоп деп аталатын құрылғы арқылы стробоскоптық анимация принципін енгізген мақала жариялады. Платоның еңбегі жарияланғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Саймон Штампфер Австрияда өте ұқсас «Стробоскоптық дискілер» патентін алды. Штампфер бірнеше мүмкін нұсқаларды атады, соның ішінде кейінгі зоотропқа ұқсас цилиндр, сондай-ақ екі параллель роликтердің арасына созылған қағаз немесе кенептің ұзын, ілмекті жолағы (фильмге ұқсас) және театр тәрізді жақтау (кейінгі праксиноскоп театрына ұқсас). Стробоскоптық дискіні зоотроп (1866), флип-книга (1868) және праксиноскоп (1877) сияқты басқа анимациялық ойыншықтар ұстап жүрді, ал оның негізгі принципі кинотехнологиясындағы көрінетін қозғалыстың негізіне айналды.

Several possible examples of very early sequential images can be found in paleolithic cave paintings, on a 5,200 year old pottery bowl found in Iran, in an Egyptian mural approximately 4000 years old (found in the tomb of Khnumhotep at the Beni Hassan cemetery) and several other examples. However, it is very unlikely that these could be viewed in motion before the invention of stroboscopic animation in the 1830s. In 1825, the thaumatrope used a stroboscopic effect that made the brain combine incomplete pictures on either side of a twirling cardboard disc into one logical image. The effect was incorrectly attributed to a so called "persistence of vision", or "retinal persistence". The technology of the thaumatrope can also be used to display very simple and repetitive animation when each side of the card depicts one of two phases of an action. However, this option was only recognized much later. Joseph Plateau experimented with spinning discs since the mid 1820s, mainly in attempts to measure the duration of impressions of different colours. Along the way, in 1828, he had discovered a type of abstract animation by counter rotating lines or slits in discs (in 1829 he further developed aspects of this principle into a first prototype of what would become the anorthoscope). In 1830, Michael Faraday published a paper about several illusions that occur in rotating cogwheels and toothed discs, coincidentally repeating some of Plateau's findings. A note added to the paper discussed a disc that in addition to the teeth in the circumference had a different amount of holes regularly spaced across a circular zone closer to the center of the disc, representing the cogs of a smaller wheel. When looking into a mirror through the spaces in between the teeth, the holes appeared to be moving across the disc (or vice versa if looking through the holes). By November or December 1832, Plateau had experimentally managed to further develop Faraday's rotating cogs illusion into a new optical illusion that could represent any conceivable action depicted on the sections of a spinning disc (viewed in a mirror through slits in the disc). In January 1833, Plateau published a paper that introduced the principle of stroboscopic animation with a device that became known as the phenakistiscope. Several months after the publication of Plateau's paper, Simon Stampfer patented the very similar stroboscopische Scheiben ("stroboscopic discs") in Austria. Stampfer mentioned several possible variations, including a cylinder (similar to the later zoetrope) as well as a long, looped strip of paper or canvas stretched around two parallel rollers (somewhat similar to film) and a theater like frame (much like the later praxinoscope theatre). The stroboscopic disc was followed by other animation toys, such as the zoetrope (1866), the flip book (1868) and the praxinoscope (1877), before its basic principle became the foundation for the apparent motion in film technology.

Стробоскопиялық анимацияның алғашқы проекциясы (1843 жылдан бастап)

1833 жылдың басында Фарадейге жазған жеке хатында Плато өзінің иллюзиясының принципі фантасмагория шоуларында пайдалану үшін одан әрі дамытылуы мүмкін екенін ұсынды. Көп ұзамай Плато өзінің өнертабысын Англияда жариялады, алдымен Фантасмаскоп, кейіннен Фантаскоп ретінде, бұл нақты фантасмагорияға сілтеме жасайды. Стампфер сонымен қатар "көшірмелермен" страбоскопиялық принципті пайдалануды ұсынды. Бұл қарапайым және логикалық қадам болып көрінді, бірақ іс жүзінде ол салыстырмалы түрде күрделі болып шықты. Мика мен шыныдан басқа, пайдалануға жарамды мөлдір материалдар жоқ еді және анимацияны үздіксіз көрсетуге мүмкіндік беретін механизмдерді жасауға бірнеше жыл кетті. 1843 жылы Т. В. Нейлор (Ньюкаслдан келген экспериментатор, оның басқа да көп нәрсесі белгісіз) өзінің "қозғалатын фигураларды проекциялауға арналған фантасмагория" жоспарының егжей-тегжейін және суретін жариялады (сол кезде "фантасмагория" сөзі сиқырлы фонарьлардың бір түрі үшін жиі қолданылатын). Ол айналып тұратын шыны дискіден тізбектелген суреттерді көрсету үшін Арганд немесе Драммонд шамдарын пайдаланатын. Аспап дискісі сурет дискісінің осінде орналасуы керек, сонда оның тесіктері суреттермен сәйкес келеді. Нейлор суреттерді қолжетімді баспа фенекастикоптардан көшіруді, оларды май лакпен араластырылған мөлдір түстермен бояуды және дискінің қалған бөлігін қалың қара бояумен жабуды ұсынды. Нейлордың машинасына қатысты басқа ештеңе табылмады, сондықтан оның ешқашан жасалғаны белгісіз. 1847 жылдың 15 қаңтарында австриялық сиқыршы Людвиг Дёблер өзінің Phantaskop-ын Венадағы Йозефштадт театрында көрсетті. Алдыңғы жағында әртүрлі суреттер салынған 12 линзасы болды. Машинаның ішіндегі екі линза бірінен соң бірі суреттерге жарық түсіру үшін айналмалы түрде қозғалды. Сегіз сахнаның көбісі цирк немесе водевильді бейнелейді, оларды Гейлинг мырза жобалаған. 1848 жылдың көктеміне дейін ол шоуды Еуропаның басқа да бірнеше қалаларына алып барды. Көп бөлімді оптикалық ойын-сауық, сонымен қатар ыдырау көріністерін, хроматроптарды немесе сирек көріністерді қосымша үшінші суретпен көрсете алатын. Бұл тамаша көбінесе жақсы қабылданады, бірақ страбоскопиялық суреттердің жыпылықтау сапасы кейде сынға ұшырады. Франц фон Ухациус екі түрлі фенекистоскоп негізіндегі проектор жасады. 1851 жылғы майлы шам нұсқасы алты дюймдік әлсіз суреттерді ғана көрсетуге мүмкіндік берді. Кейінгі жарық нұсқасы 1853 жылы Австрия ғылым академиясына көрсетілді, онда 100 сурет үшін 100 линзасы бар ұқсас аппаратты құрастыру жоспарланған, бұл шамамен 30 секундтық "қозғалатын кескінді" жасауға мүмкіндік береді. Вон Ухациус коммерциялық шоуларға көп қызығушылық танытпады және тек өз үйінде жеке көрсетілімдер өткізген сияқты. Томас Росс "Өмір доңғалағы" деп аталатын кішкентай мөлдір фенекистоскоп жүйесін жасады, ол стандартты сиқырлы фонарь слайдына орналасты. 1869 жылы патенттелген алғашқы нұсқада сегіз фазалы қозғалыс және сегіз диафрагмалы айналушы шыны жапқыштар дискісі бар шыны диск болды. Дискілерде мұз үстінде сырғанаушылар, балықтар, алыптар баспалдағы, бөтелкелік иблис және басқа да суреттер бейнеленген. Жақсыланған нұсқада 13 сурет және бір слотты жапқыш дискісі болды және ол 1871 жылы 10 қазанда 2685 британдық патентті алды.

In a private letter to Faraday from early 1833, Plateau suggested that the principle of his illusion could be further developed for use in phantasmagoria shows. Not much later, Plateau published his invention in England, initially as the Phantasmascope and later as the Fantascope, clearly referring to phantasmagoria. Stampfer also suggested using the stroboscopic principle with "transparencies". It seemed a simple and logical next step, but in practice it turned out to be relatively complicated. Apart from mica and glass there were hardly any transparent materials that could be used and it took years before mechanisms were developed that enabled fluent animation to be projected. In 1843, T. W. Naylor (an experimenter from Newcastle about whom little else is known) published details and an illustration of his plan for a "Phantasmagoria for the projection of moving figures" (by then, the word "phantasmagoria" was often used for a type of magic lanterns). It would use an Argand lamp or Drummond light to project sequential images from a rotating glass disk. A shutter disk would be mounted on the same axis as the picture disk to have its holes coincide with pictures when turned with a hand crank. Naylor suggested tracing the pictures from readily available printed phenakisticopes, colouring them with translucent colours mixed with oil varnish and covering the remaining portion of the disk with thick black paint. Nothing else has been found regarding Naylor's machine, so it remains uncertain whether it was ever even constructed. On 15 January 1847, Austrian magician Ludwig Döbler debuted his Phantaskop at the Josephstadt Theatre in Vienna. On the front, the patented apparatus had 12 lenses with different pictures. Two lenses inside the machine were cranked around to direct limelight through each consecutive image. The eight scenes, mostly depicting circus or vaudeville acts, were designed by Mr. Geyling. He took the show to several other European cities until the spring of 1848. The multi part optical entertainment could also feature dissolving views enhanced with an additional third image, chromatropes, or raree shows. The spectacle was mostly well received, but the flickering quality of the stroboscopic images was occasionally criticized. Franz von Uchatius developed two different phenakisticope based projectors. An 1851 oil lamp version only managed to project weak six inch images. A later limelight variation was demonstrated to the Austrian Academy of Sciences in 1853, with plans to construct a similar apparatus with 100 lenses for 100 images to create a circa 30 second "moving tableau". Von Uchatius showed little interest in commercial shows and seems to have only performed private screenings at his home. Thomas Ross developed a small transparent phénakisticope system, called Wheel of life, which fitted inside a standard magic lantern slide. A first version, patented in 1869, had a glass disc with eight phases of a movement and a counter rotating glass shutter disc with eight apertures. The discs depicted Ice Skaters, Fishes, Giant's Ladder, Bottle Imp and other subjects. An improved version had 13 images and a single slot shutter disc, and received British Patent 2685 on 10 October 1871.

Ертедегі (3D) тоқтату қозғалысы / пикселдеу тұжырымдамалары мен құрылғылары (1849 жылдан бастап)

1839 жылы фотосурет пайда болғаннан кейін, бұл жаңа техниканы фенакистикоптар мен протозоотроптармен ара-тұра біріктіруге шамамен 10 жыл уақыт кетті. 1850-ші жылдардың басында кеңінен танымал болған стереоскопиялық фотосурет, фотосуреттің шындықтың толық иллюзиясына дамуы мүмкін деген сенімге әкелді. Осы үшін логикалық келесі қадам қозғалыс пен түсті стереоскопиялық жазбалар болды. Қажетті фотоэмульсиялар мен механизмдер фотосуретті нақты уақытта түсіруге жеткілікті жылдамдыққа ие болмағанша, ерте әрекеттер әртүрлі позалар немесе позицияларды бөлек түсіру арқылы симуляцияланған қозғалыс тізбегін жазды. Бұл техника ақырында тоқтату анимациясы (жансыз нысандар үшін) немесе пикселяция (тірі актерлер үшін) деп аталды. 1849 жылы Жозеф Плато Фантаскопты жақсарту туралы хабарлама жариялады. Ол стробоскоптық дискіні өзінің Анортоскопының элементтерімен біріктіріп, 27 см мөлдір дискіні (картон рамадағы майланған қағаз) жасады, ол арт жағынан жарықтандырылды және алдынан стробоскоптық 4 ойықты қара металл жапқыш дискісі болды. Платоның мысалында 16 сурет алынған суреттің деформациясын өтеу үшін 4-5 анаморфтық енімен жасалған. Анимацияны бір уақытта бірнеше адам екі көзімен де көре алатын, сурет сапасы да жақсарды. Дискінің артындағы экран тек суреттердің дұрыс орналасқан жеріне сәйкес келетін трапеция тәрізді аймақтан басқа жарықты тоқтатып тұрды. Айналу үшін берілістер жүйесі суреттің дұрыс аймақта пайда болуын қамтамасыз етті. Плато дискінің мөлдірлігін суреттердегі жарық эффекттерін жасау үшін пайдаланды. Суретші Жан Батист Мадумен бірлесіп жасаған бір дискіде жарқыраған көмірге шайқалып жатқан демонның басы бейнеленген. Плато иллюзияны Чарльз Уитстоуннан алған идеясымен одан әрі дамытуға болатынын айтты: Фантаскоп пен стереоскоптың үйлесімі. Плато өзінің жетілдірілген Фантаскопының екі данасын Уитстоунның бейнелеу стереоскопына стереоскопиялық бейнелерді жеткізу үшін бейімдеуге болады деп сенді. Ол стереоскопиялық сурет жұптарын тізбектей құру қиын болады деп ойлады. Уитстоун қатты нысанның, мысалы, мүсіннің қағазға түсірілген суретін пайдалануды ұсынды. Плато осы мақсат үшін 16 гипстен жасалған модельдерді 16 рет өзгерту арқылы жасауға болады деген қорытындыға келді. Ол мұндай жоба көп уақыт пен мұқият күш-жігерді қажет етеді деп сенді, бірақ күтілетін керемет нәтижелерге байланысты бұл оған лайық болады. Өкінішке орай, жоспар ешқашан орындалмады, мүмкін, Плато осы уақытқа дейін көру қабілетін мүлдем жойғандықтан. Ақырында бұл идея аспап жасаушы Жюль Дубоскқа жетті, ол 1850 жылдан бастап Дэвид Брюстермен бірлесіп линзалары бар стереоскопты сәтті сатты (ол Уитстоунның айналары бар нұсқасын да сатты, Платоның Фантаскопының француз баспашысы болды және көптеген басқа оптикалық құралдардың ішінде фантасмагория үшін дөңгелектердегі проектор ұсынды). Дубоск 1852 жылдың 16 ақпанында стереоскоптың өзінің нұсқасына патент алды, онда проекция нұсқасы туралы айтылды. 1852 жылдың 12 қарашасында ол өзінің "Стереоскоп фантаскопы, немесе Биоскоп" деген кітабына қосымша сертификат алу үшін өтініш берді. Негізінен Платоның стандартты фантаскобы мен стереоскобының комбинациясы, ол стереоскоп көрерменге стереоскопиялық бейне жұптарын (стробскоптық дискіде бір-бірінің үстінен басылған) бір-біріне жақын әртүрлі бұрыштарда екі кішкентай айнаны қолданды. Үш жоспарланған нұсқаның тек біреуі ғана шығарылды, бірақ ол коммерциялық тұрғыдан сәтті болмады. Тек бір ғана дискі белгілі, ол Гент университетінде сақталған Жозеф Платоның мүлкі. Онда машинаның жұмыс істеп тұрған фотосуреттерінің стереоскопиялық жиынтығы бар. Бұрынғы теледидар табылған жоқ, бірақ оның кейбір бөліктері 1853 жылғы жарнамадағы суреттен белгілі. 1851 жылы Антуан Клоде француз журналына жазды La Lumière Майер ағайындыларына берілген патентке жауап ретінде олардың "мультипликаторы" үшін, олар бірнеше (бірдей) суреттерді бір тақтаға түсірді (1860 жылдары өте танымал болған carte de visite форматын жасаған әдіс). Клоде 1844 жылы осыған ұқсас бір нәрсе ойлап тапқан деп мәлімдеді, оның нәтижелері 1844 жылғы Француз өнеркәсіптік көрмесінде, оның ішінде оның бетінің 12 жағын көрсеткен автопортреті бар. 1851 жылдың соңында Клоде қозғалыстағы адамдарды көрсететін стереоскопты жасадым деп мәлімдеді. Стерео-көрнеуші екі фазалы қозғалысты қайта-қайта көрсете алады. Келесі екі жыл ішінде Клоде төрт түрлі позалар үшін стереоскопиялық жұптарды түсіретін камерада жұмыс істеді (1853 жылы патенттелген). Клоде стереоскопиялық эффект бұл құрылғыда дұрыс жұмыс істемейтінін анықтады, бірақ қозғалыс иллюзиясының сәтті болғанына сенді. Аспап жасаушы Фрэнсис Герберт Венхэм (немесе, мүмкін, аз танымал Фредерик Венхэм) 1895 жылы 1852 жылы екі фенакистископта қарауға арналған он стереоскопиялық суреттер жасағанын мәлімдеді. 1855 жылы Иоганн Непомук Чермак өзінің Stereophoroskop туралы мақала жариялады және стереоскопиялық қозғалыс суреттеріне бағытталған басқа да тәжірибелер. Ол стробоскоптық дискіге тігілген инелер әдісін айтты, осылайша олар анимацияланғанда картоннан кіріп-шығатын сияқты көрінеді. Ол бұл принциптің әртүрлі 3D анимациялар жасауға шексіз мүмкіндіктер беретінін болжады. Содан кейін ол стереоскопиялық сурет жұптарын анимациялаудың екі әдісін ұсынды, бірі негізінде екі стробоскоптық дискіні пайдаланатын стерео-көрнеуші, екіншісі кейінірек зоотропқа ұқсас (бірақ көлденең ойықтары бар тік позицияда). Чермак қолайлы стереоскопиялық фотосуреттерді модельдер тізбегін түсіру арқылы жасауға болатынын түсіндірді, мысалы, өсіп келе жатқан пирамида. 1858 жылы Жозеф Шарль д'Альмейда стереоскопиялық суреттерді көрсетуге дамытқан екі әдісін сипаттады. Біріншісі қызыл және жасыл көзілдірлермен жасалған анаглиф әдісі, екіншісі әр суретті тікелей көз алдына кезегімен көрсету үшін стробоскоптық принципін пайдаланды. Д'Альмейда бұл әдісті фенакистикоптың принциптерімен біріктіру жұмысын бастады. 1859 жылдың 7 сәуірінде бельгиялық азаматтық инженер және ойлап табушы Анри Дезир дю Мон өзінің Omniscope-ының тоғыз түрлі нұсқаларына бельгиялық патент алды, олардың көпшілігі стробоскоптық дискілерден немесе сыртында суреттері бар цилиндрлерден стереоскопиялық анимацияны көрсететін еді. Бір нұсқасы қараңғы шыны экранға жарық сәулесін бағыттайтын линзасы бар қараңғы бөлмеге орнатылған. Тағы бір дизайны Уитстоунның бейнелеу стереоскопының арасында екі зоотропты біріктірді. Десвиньнің Mimoscope-ы 1862 жылғы Лондон халықаралық көрмесінде "құрылымның тапқырлығы үшін" құрметті мақтау алды. Ол "суреттерді, модельдерді, жеке немесе стереоскопиялық фотосуреттерді көрсетуге, жануарлардың қозғалысын немесе машиналардың жұмысын анимациялауға, сондай-ақ басқа да иллюзияларды көрсетуге" қабілетті болды. Десвинь "үлгілерді, жәндіктерді және басқа да нысандарды суреттердің орнына пайдаланды, толық сәттілікпен". Чермакпен салыстырғандағы көлденең ойықтар (Stereophoroskop-тағы сияқты) екі көзбен де суреттерді жақсы көруге мүмкіндік берді. 1861 жылы американдық инженер Колеман Селлерс II US патент № 35,317-ні kinematoscope үшін алды, ол "қозғалыстағы нысандарды бейнелейтін стереоскопиялық суреттерді" шыны тақталарға, тізбекке байланыстырылған және қорапқа орнатылған құрылғыны көрсетеді. Өтінішінде ол: "Бұл жазық суреттермен жиі жасалған, бірақ стереоскопиялық суреттермен ешқашан жасалмаған" деді. Ол қарапайым қайталамалы қозғалысты реттеу үшін кейбір дубликаттармен бірге үш стереоскопиялық фотосуреттер жиынтығын пайдаланды, сонымен қатар күрделі қозғалыстың өте үлкен тізбесі үшін жүйені де сипаттады. 1861 жылы Сэмюэл Гудал қолмен айналдырылатын стереоскоп құрылғысына патент алды, ол стереоскопиялық суреттерді көрерменге кейінірек мутоскопқа ұқсас жылдамдықпен жылжытады.

After the introduction of photography in 1839, it took circa 10 years before this new technique was occasionally combined with phénakisticopes and proto zoetropes. Stereoscopic photography, which became very popular in the early 1850s, led to the belief that photography could be further developed into a perfect illusion of reality. Stereoscopic recordings with motion and colour were the logical next steps. Before the necessary photographic emulsions and mechanics were fast enough to capture a photographic sequence in real time, early attempts recorded simulated motion sequences by photographing different poses or positions separately. This technique would eventually become known as stop motion (for lifeless objects) or pixilation (for living actors). In 1849, Joseph Plateau published a note about improvements for the Fantascope. He combined the stroboscopic disc with aspects of his Anorthoscope to create a 27 cm translucent disc (oiled paper on a cardboard frame) that was lit from behind and had a stroboscopic 4 slit black metal shutter disc in front. The pictures, 16 in Plateau's example, were designed with a 4 to 5 anamorphic width to compensate the deformation of the resulting image. The animation could be seen with both eyes by several people at the same time, with greatly improved image quality. A screen behind the translucent disc blocked the light, except for a cutout trapezoid area that corresponded with the space where the figures were visible at the proper position. A gear system for the rotation ensured that the image would appear in the right area. Plateau used the translucency of the disc to create light effects in the designs. One extant disc, made in collaboration with painter Jean Baptiste Madou, shows a demon's head blowing on a glowing coal. Plateau stated that the illusion could be advanced even further with an idea communicated to him by Charles Wheatstone: a combination of Fantascope and stereoscope. Plateau believed two copies of his improved Fantascope could be adapted to deliver stereoscopic images to Wheatstone's reflecting stereoscope. He thought the construction of a sequential set of stereoscopic image pairs would be more difficult. Wheatstone had suggested using photographs on paper of a solid object, for instance a statuette. Plateau concluded that for this purpose 16 plaster models could be made with 16 regular modifications. He believed such a project would take much time and careful effort, but would be well wort it because of the expected marvelous results. Unfortunately, the plan was never executed, possibly because Plateau became almost completely blind by this time. Eventually the idea reached instrumentmaker Jules Duboscq, who since 1850 very successfully marketed a stereoscope with lenses in collaboration with David Brewster (he also sold Wheatstone's version with mirrors, became the French publisher for Plateau's Fantascope and offered a projector on wheels for phantasmagoria, among many other optical instruments). Duboscq patented his version of the stéréoscope on 16 February 1852, with mention of a projection variation. On 12 November 1852 he applied for an addition certificate to include his "Stéréoscope fantascope, ou Bïoscope". Basically a combination of Plateau's standard fantascope and the stereoscope, it used two small mirrors in different angles next to each other that reflected stereoscopic image pairs (printed above each other on the stroboscopic disc) into the stereoscope viewer. Of three planned variations only one was actually produced, but it wasn't very successful commercially. Only one extant disc is known, from the Joseph Plateau estate kept at the Ghent University. It has stereoscopic sets of a sequence of photographic images of a machine in action. No original viewing device has resurfaced, but parts of it are known from an illustration in an 1853 advertisement. In 1851, Antoine Claudet wrote to French magazine La Lumière in response to a patent given to the Mayer brothers for their "multiplicateur", which photographed multiple (identical) images onto a single plate (a technique that created the carte de visite format that was very popular in the 1860s). Claudet claimed to have invented something very similar in 1844, with results exhibited at the French Industrial Exposition of 1844, including a self portrait that showed 12 sides of his face. Before the end of 1851, Claudet claimed to have created a stereoscope that showed people in motion. The stereo viewer could show a motion of two phases repetitively. During the next two years, Claudet worked on a camera that would record stereoscopic pairs for four different poses (patented in 1853). Claudet found that the stereoscopic effect didn't work properly in this device, but believed the illusion of motion was successful. Instrument maker Francis Herbert Wenham (or possibly a lesser known Frederic Wenham) would claim in 1895 that he had already made a series of ten stereoscopic images to be viewed on two phenakistiscopes in 1852. In 1855, Johann Nepomuk Czermak's published an article about his Stereophoroskop and other experiments aimed at stereoscopic moving images. He mentioned a method of sticking needles in a stroboscopic disc, so that they would appear as if moving in and out of the cardboard when animated. He supposed that this principle provided endless possibilities to make different 3D animations. He then introduced two methods to animate stereoscopic pairs of images, one was basically a stereo viewer using two stroboscopic discs and the other was more or less similar to the later zoetrope (but in a vertical position with horizontal slits). Czermak explained how suitable stereoscopic photographs could be made by recording a series of models, with an example of a growing pyramid. In 1858, Joseph Charles d'Almeida published descriptions of two methods that he had successfully developed to project stereoscopic images. The first was an anaglyph method with red and green glasses, the second used the stroboscopic principle to alternately present each picture to the corresponding eye in quick succession. D'Almeida had started work on combining this method with the principles of the phénakisticope. On 7 April 1859, Belgian civil engineer and inventor Henri Désiré du Mont filed a Belgian patent for nine different versions of his Omniscope, of which most would show stereoscopic animation from stroboscopic discs or from cylinders with pictures on the outside. One version was built inside a peep box and had a lens focusing a light beam to project the image on a frosted glass screen. Another design combined two zoetropes with Wheatstone's reflecting stereoscope in between. Desvignes' Mimoscope, received an Honourable Mention "for ingenuity of construction" at the 1862 International Exhibition in London. It could "exhibit drawings, models, single or stereoscopic photographs, so as to animate animal movements, or that of machinery, showing various other illusions." Desvignes "employed models, insects and other objects, instead of pictures, with perfect success." The horizontal slits (like in Czermak's Stereophoroskop) allowed a much improved view, with both eyes, of the opposite pictures. In 1861 American engineer Coleman Sellers II received US patent No. 35,317 for the kinematoscope, a device that exhibited "stereoscopic pictures as to make them represent objects in motion" on glass plates, linked together in a chain, and mounted in a box. In his application he stated: "This has frequently been done with plane pictures but has never been, with stereoscopic pictures". He used three sets of stereoscopic photographs in a sequence with some duplicates to regulate the flow of a simple repetitive motion, but also described a system for very large series of pictures of complicated motion. In 1861, Samuel Goodale patented a hand turned stereoscope device which rapidly moves stereo images past a viewer, in a fashion similar to the later mutoscope. In 1864, Dundee mechanic James Laing's motororoscope was presented to the Royal Scottish Society of Arts by a secretary. The device allowed a relatively large amount of stereoscopic pictures to be pasted on the inside of a "revolving web" with slits, transported over two rollers to pass in front of stereoscopic eyepieces. The rectangular openings of the viewer were adapted to the shape and size of the slits to avoid flaring and to reduce flicker. The demonstrated picture sequence was photographed with wooden models, with a bit of white wool round a bendable wire representing smoke coming from a cottage chimney, a paper flag and mill fans of wood. The instrument "excited considerable interest" at this presentation. Around 1865, a disc with nine oval photographic images of Jan Evangelista Purkyně (1787–1869) turning around was probably created by the physiologist himself. Purkyně reportedly used the disc to entertain his grandchildren and show them how he, an old professor, could turn around at great speed. The damaged disc is preserved in the collection of the National Technical Museum in Prague. On 5 February 1870, Philadelphia engineer Henry Renno Heyl presented three moving picture scenes with his Phasmatrope to 1500 persons at a church entertainment evening at the Philadelphia Academy of Music. Each scene was projected from its own a intermittent spur geared rotating disk with 16 photographic images. The only known extant disk repeated four images of a waltzing couple four times and was played with appropriate musical accompaniment of a 40 person orchestra. A disk depicting a Brother Jonathan speech was voiced live by an actor, and the other disc showed a jumping Japanese acrobat. Heyl's only known other show was a screening on 16 March 1870 at the Franklin Institute. On 2 May 1861, while working near Paris, Henri Désiré du Mont filed French patent 49,520 for "a photographic device for reproduction of the successive phases of movement". It would transport 10 or 12 photographic plates, one by one, from a slotted frame, past the camera lens, into a lower receptacle area. A moving shutter was synchronized to ensure the plates were only exposed when they were in the right place. In January 1862, DuMont explained his motives and ambitions in a demonstration for the Société Française de Photographie, stating that photographers already knew how to photograph subjects in motion, such as a galloping horse, but showed no interest in recording multiple images. He believed that series of successive images were much more interesting because of the harmony in lines and shadows, and because the captured poses of people would be much more natural. He therefore developed his patented stereoscopic and stroboscopic viewing apparatus and a camera that could capture the successive phases of movements with intervals of only fractions of seconds. He would attach the resulting images to the circumference of a cylindrical or prismatic drum, optionally bound together on a strip of fabric. In 1864, Louis Arthur Ducos du Hauron patented two ideas for camera systems that would capture scenes in all their transformations over time. Thomas Edison demonstrated his phonograph on 29 November 1877, after previous announcements of the device for recording and replaying sound had been published earlier in the year. An article in Scientific American concluded "It is already possible, by ingenious optical contrivances, to throw stereoscopic photographs of people on screens in full view of an audience. Add the talking phonograph to counterfeit their voices and it would be difficult to carry the illusion of real presence much further". Donisthorpe announced in the 24 January 1878 edition of Nature that he would advance that conception: "By combining the phonograph with the kinesigraph I will undertake not only to produce a talking picture of Mr. Gladstone which, with motionless lips and unchanged expression shall positively recite his latest anti Turkish speech in his own voice and tone. Not only this, but the life size photograph itself shall move and gesticulate precisely as he did when making the speech, the words and gestures corresponding as in real life." A Dr. Phipson repeated this idea in a French photography magazine, but renamed the device "Kinétiscope" to reflect the viewing purpose rather than the recording option. This was picked up in the United States and discussed in an interview with Edison later in the year. In 1875 and 1876, Janssen suggested that the revolver could also be used to document animal locomotion, especially birds since they would be hard to photograph by other means. The oldest known motion sequence photographed in real time, was created in the US in 1878 by British photographer Eadweard Muybridge. Muybridge was hired by Leland Stanford to photograph Stanford's horses at full speed. Muybridge shot a very fuzzy unpublished picture in 1873 and a better one in 1877, but eventually made several sequential series in 1878 with a line of cameras along the race track. A press demonstration on June 15, 1878 at Stanford's stock farm in Palo Alto, California convinced everyone attending (especially when an accident caused by a broken strap was documented in the negatives). Several sequential series of running horses captured in June 1878 were soon published as The Horse in Motion and the achievement received worldwide praise (as well as astonishment about the actual positions of the legs of running horses that were much less graceful than imagined). Soon after Muybridge's sequential pictures were published, or at least since January 1879, there were several people who placed these in zoetropes to watch them in motion. These were possibly the very first viewings of photographic motion pictures that were recorded in real time. The quality of the pictures was limited and the figures were mostly seen as silhouettes, often furthered by retouching of the pictures to get rid of photographic irregularities. From 1880 to circa 1895, Muybridge gave lectures in which he projected silhouettes of his pictures with a device he called a zoopraxiscope. It used slightly anamorphic pictures traced from his photographs and painted onto glass discs. This can be regarded as an early precursor to rotoscoping. One disc used actual anamorphic photographs of the skeleton of a horse, posed in the different positions of a stride in 1881. Inspired by Janssen's photographic revolver, Étienne Jules Marey developed a chronophotographic gun in 1882, which was capable of taking 12 consecutive frames a second, recording the different phases of movements onto a single plate. He used the chronophotographic gun for studying animal and human locomotion, apparently with a preference for looking at the still images rather than reproducing the motion. He would later make early film recordings on paper strips. Prompted by the much publicized successes of Muybridge's photographic sequences and other chronophotographic achievements, inventors in the late 19th century began to realize that the making and showing of photographic 'moving pictures' of a more useful or even indefinite length was a practical possibility. Many people working in the field followed the international developments closely through information in periodicals, patent filings, personal contact with colleagues and/or by getting their hands on new equipment.

18871895: Аншутц электротахискобы

1886 жылдан 1894 жылға дейін Оттомар Аншуц өзінің Schnellseher немесе Electrotachyscope құрылғысының бірнеше нұсқасын жасады. 1887 жылдан 1890 жылға дейін қолданылған алғашқы нұсқасында айналмалы дискіде 24 хронофотографиялық сурет орналасқан, олар Гейслер түтігінен шығатын жылдам электр жарқындарымен арт жағынан жарықтандырылды. Төрт-жеті адам қараңғы бөлмедегі қабырғаға орнатылған опал әйнегінен суреттерді тамашалай алатын. 1890 жылы Аншуц алты кішкентай опал әйнегінен тұратын ұзын цилиндрлі нұсқаны таныстырды. 1891 жылы Siemens & Halske компаниясы монетамен жұмыс істейтін Electrotachyscope құрылғысының шамамен 152 данасын өндіруді бастады. 1894 жылдың қараша айында ол 6x8 метрлік экранға арналған, екі үлкен дискісі аралықпен айналатын және үздіксіз жарық беретін, патенттелген проекторды ұсынды. 22 ақпан мен 30 наурыз аралығында Берлиндегі 300 орындық залда оның 1,5 сағаттық, 40 сахнадан тұратын көрсетілімін шамамен 4000 адам көрді.

18771900: Проекциялық праксиноскоп және Théâtre Optique

Эмиль Рейно 1877 жылы праксиноскопқа патент алу өтінішінде қозғалатын бейнелерді көрсету мүмкіндігін айтқан. Ол 1880 жылдың 4 маусымында Француз фотосуретшілер қоғамында праксиноскоп проекция құрылғысын көрсетті, бірақ 1882 жылға дейін праксиноскопын проекция ретінде сатуға шығармады. Кейін ол құрылғыны 1888 жылы патенттелген, жеке фонмен ұзақ тізбектерді көрсетуге мүмкіндік беретін Théâtre Optique деп дамытты. Ол машина үшін жүздеген желатин тақталарға түрлі-түсті суреттер салып, оларды картон жақтауларға орнатып, мата лентаға бекітті. Лентаны линза мен айнадан тұратын проекция жүйесі арқылы қолмен жылжытуға болатын, ал кейде белгілі бір сахналарда қажетті қайталамалы қозғалыстарды көрсету үшін алға-артқа жылжытуға да болады. Кейбір дыбыс эффектілері лентадағы металл бөліктермен іске қосылатын электромагниттік құрылғылармен синхронды түрде ойнатылды, ал музыкалық шығармалар тірі орындалған. 1892 жылдың 28 қазанынан 1900 жылдың наурызына дейін Рейно Париждегі Гревин мұражайында 500 000-нан астам көрерменге 12 800-ден астам көрсетілім ұсынды.

Басқа да өзгерістер

Ғылыми революция кезінде линзалар теориясымен оптика дамыды. 1740 және 1748 жылдары Дэвид Юм "Адам табиғаты туралы трактат" және "Адамның түсінігіне қатысты зерттеу" атты еңбектерін жариялап, идеялардың визуалды бейнелермен байланысы мен себептерін, фильм тілінің алға басушыларын дәлелдеді. Дыбыстың фонографиялық жазуы 19 ғасырда ойлап табылды. Фотографиялық пленка 19 ғасырда жасалды. 1855 жылы Александр Паркс целлюлоидты ойлап тапты, ол бастапқыда Паркезин деп атады. Оны 1869 жылдан бастап Джон және Исайя Хайаттар саудаға шығарды. 1833 жылы Саймон Штампфер кескіндерді үзіліспен тасымалдауды (стробоскоптық үзілістерде қозғалып, проекция кезінде тоқтатылуын) өте қиын, тіпті мүмкін емес деп санады. Соңында, үзіліспен тасымалдау механизмдері тігін машиналарын принциптерін бейімдеді, олар Штампфер бұл мәселе туралы жазған кезде ғана практикалық қолданыс тапқан болатын.