Кіріспе

Тікелей навигация – адамдар белгілі бір веб-сайттарға жету үшін Әлемдік желіде (World Wide Web) қалай навигация жасайтынын сипаттайтын әдіс. Тікелей навигация – шамамен 10 жыл бұрын пайда болған термин, ол көбінесе тікелей кіріс трафигін қамтиды. Тікелей навигация трафігі алғаш рет 1996 жыл шамасында анықталды. Сәтті домен иелері, премиум домендерге ие болып, трафиктарын талдағанда, адамдар іздеу жүйелерін айналып өтіп, домендерін тікелей теріп жазатынын байқады. Олардың көпшілігі осы домендердің әлеуетін бірден түсінді. Осылайша, Әлемдік желінің тікелей навигация сегменті дүниеге келді. Домен иелері тікелей навигацияны интернет пайдаланушысының веб-сайтқа браузердің мекенжай жолағы арқылы тікелей өтуі ретінде сипаттайды. Олар "қонақүйлер" сияқты сөздерді теріп, соңына ".com" қосу арқылы онлайн іздеу жүйелерін айналып өтеді. Осы себепті тікелей навигация трафігі іздеу жүйесі трафігінен құндырақ, себебі ол жақсырақ мақсатталған. Нарықтың үлкен бөлігін сипаттайтын қысқа сөздер ең құнды тікелей навигация домендері болып табылады. Домен иелері осы домендерді премиум домендер деп атайды және олар 1997 жылдан бері жыл сайын миллиондаған долларға сатылуда. Маркетологтар сонымен қатар закладкалар арқылы кіретін трафикті де тікелей навигация тобына жатқызады. Бірақ домен иелері закладкалар арқылы кіретін трафикті тікелей навигация деп санамайды, өйткені көбінесе ол премиум домендерді тікелей енгізуді қамтымайды. Закладка интернет пайдаланушысының өзіне қажетті беттер тізіміне URL-адресті қосу арқылы жасалады. Бұл браузердің мекенжай жолағын пайдаланып, мысалы, hotels.com сияқты премиум доменге барудан мүлдем өзгеше. Сондықтан закладкалар арқылы кіретін трафикті домен иелерінің тікелей навигация нарығына қоспайды. 2005 жылы WebSideStory компаниясының StatMarket бөлімі жүргізген интернет трафігін зерттеу көрсеткендей, тікелей навигация трафігі – браузерге тікелей енгізілген трафик, қолданыстағы сайттардың закладкалары және белгілі веб-сайттардың домендік атауларына кіру – жарнама берушілер үшін жалпы кірістердің 4,23%-ын сатуға айналдырады, ал Google және Yahoo сияқты іздеу жүйелеріндегі өнімдер мен қызметтерге қатысты іздеулердің көрсеткіші 2,3% құрайды. 2008 жылдың қыркүйегінде бірінші тікелей навигациялық іздеу жүйесі ubexact.com іске қосылды. Іздеу жүйесі трафик түріне қарай нәтижелерді ұсынумен қатар, жаңа, эксклюзивті технологияны пайдаланды, ол бір URL-ден келесі URL-ге контексттік іздеу нәтижелерін ұсына алды.