Кіріспе

Арно, Арн немесе Аквила (шамамен 750–821 жж.) – Зальцбург епископы және кейіннен оның тұңғыш архиепископы болған. Ол Йорк қалалық Алкуин ғалымынан келген көптеген хаттарын сақтап қалды.

Алғашқы жылдар

Ол ерте жасында шіркеуге кірді, және Фрайзингтегі Вейхенстефан аббаттығында біраз уақыт өткеннен кейін, Эльнон аббаттығының, немесе кейіннен Сент-Аманд аббаттығы деп аталған, иесі болды, онда ол Алькуинмен танысты.

Каролингтер империясы

785 жылы ол Зальцбург епископы болып тағайындалды, ал 787 жылы Бавария герцогы Тассило III оны Римдегі Карл I-ге елші ретінде жіберді. Ол франк патшасының назарына ілігіп, оның ықпалымен 798 жылы Зальцбург архиепископтық орынға айналды; Арно, бұл лауазымды алғаш рет иеленген адам ретінде, Бавария митрополиті болды және Папа Лев III-тен паллий алды. Карл I-нің Каролинг империясы үшін аварларды бағындыру арқылы оның билігі шығысқа қарай кеңейді, сонымен қатар ол Баварияны басқаруда белсенді рөл атқара бастады. Ол missi dominici-нің бірі болып жұмыс істеді және Карл I сарайында біраз уақыт өткізді, онда жиналған ғалымдар оны Аквила, «Қыран» деп білді. Оның аты императордың өсиетіне қол қойғандардың қатарында болды. Ол Зальцбургте кітапхана ашып, білімді дамытуға көмектесті және Бавариядағы шіркеудің жағдайын жақсарту мақсатында өткізілген бірнеше синодтарға төрағалық етті.

Кейінгі жылдары және кітаптары

Ұлы Карл 814 жылы қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Арно белсенді өмірден шегініп алған сияқты, бірақ ол 821 жылғы 24 қаңтарда қайтыс болғанға дейін архиепископ лауазымын сақтап қалды. 788 жылы Арно диякон Бенедикттің көмегімен Бавариядағы шіркеуге тиесілі жерлер мен меншік құқықтарының тізімін жасады, ол "Indiculus" немесе "Congestum Arnonis" деген атпен белгілі болды. Арноның қорғауымен көптеген басқа да еңбектер жарық көрді, соның ішінде Зальцбургтың тәртіп ережелер жинағы, оның бір нұсқасы Л. Рокингердің редакциясымен (Мюнхен, 1856) "Quellen and Erörterungen zur bayerischen und deutschen Geschichte", VII томда жарияланған. Вильгельм фон Гизебрехт Арноның "Laurissenses majores" еңбегінің алғашқы бөлімінің авторы болғанын айтқан, ол Лорш аббаттығындағы көшірмеде сақталған және 741 жылдан 829 жылға дейінгі франк патшаларының тарихын қамтиды; оның басылымы Г. Х. Перцтің редакциясымен (Гановер, 1826) "Monumenta Germaniae Historica", "Scriptores", I том, 128–131 беттерде жарияланған. Егер бұл болжам дұрыс болса, Арно неміс тіліне "Deutsch" (theodisca) деген атауды қолданған тұңғыш жазушы болды.