Кіріспе

Кумер (бұрынғы Кумхер) – Ядуванши Синсинварлардың тарихи қаласы және жері. Бұл қаланың алғашқы атауы Кубер болған. Ол Үндістанның Раджастан штатындағы Диг ауданында орналасқан.

География

Құмхер орналасқан. Оның орташа биіктігі 176 метрді (577 футты) құрайды. Құмхер – әйгілі Арья Самаджилік Веда және Аюрведа ғалымы, П. Сатиендранат Вадьяның (1902–1982) туған жері.

Тарих

Кумерді 1704 жылы джат тайпасының басшысы Кумбх құрған. 1754 жылы Бхаратпурдың раджасы Суражмал билік еткен кезде, Пешва Баладжи Баджи Раоның кіші інісі Рагхоба (Синдиялар мен Холкарлар басшыларының қолдауымен) Суражмалдың оларға бағынышты болуын қалағандықтан, Кумердегі бекініс маратхалармен қоршауға алынды. Бірақ, қоршау сәтті болмады. 1754 жылы моғол императоры Аламгир II-нің бұйрығымен Хандерао, Аламгирдің қарсыласы Сирадж-уд-Даула тарапында болған Бхаратпур мемлекетінің джат махаражасы Сураж Малдың Кумер бекінісін қоршады. Малхар Рао Холкардың ұлы Хандерао Холкар, Кумер шайқасында ашық паланкинмен әскерін тексеріп отырғанда, джат әскерінің артиллериялық оғынан қаза тапты. Маратхалар (әсіресе Синдиялар мен Холкарлар) Суражмалмен келісімге келіп, әскерін қайтарды. Хандераоның құрметіне Сураж Мал Кумерде Хандераоның кремацияланған жеріне шатыр салдырды.

Демография

2001 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Кумердің халқы 20 294 адамды құрады. Халықтың 54% ер адамдар, ал 46% әйелдерді құрайды. Кумердегі сауаттылық деңгейі 54%, бұл ұлттық орташа көрсеткіш 59,5%-дан төмен. Ер адамдардың сауаттылығы 65%, әйелдердің сауаттылығы 40%. Кумерде халықтың 19%-ы 6 жасқа дейінгі балалар. Кумерде әйгілі Кишори Махал (сарайлар) мен Жал Махал орналасқан. Кумер сондай-ақ Брадж Бхуминің бір бөлігі болып табылады, оған Говардхан Парикрама және Пунчри Ка Лотха кіреді. Кумердегі танымал ғибадатханалар: Сатья Нараин ғибадатханасы, Хануман ғибадатханасы, Джахарбир Баба ғибадатханасы, Гуру Горах Нат ғибадатханасы, Шактидхам ғибадатханасы, Ман Сантоши ғибадатханасы, Ман Джавала Деви ғибадатханасы, Шри Ганешжи ғибадатханасы, Луксминараин ғибадатханасы, Тапси вале Хануман ғибадатханасы.