Кіріспе

Перси Любок, CBE (4 маусым 1879 – 1 тамыз 1965) – ағылшын жазушысы, эссеші, сыншы және өмірбаян жазушы. Оның "Шығармашылықтың шеберлігі" атты даулы кітабы 1920 жылдары үлкен ықпалға ие болды.

Өмір

Перси Люббок – 1844–1927 жылдары сауда банкирі болған Фредерик Люббок пен оның әйелі Кэтриннің (1848–1934) ұлы. Кэтрин – Норфолк графтығындағы Эрлхэм Холлдан шыққан Джон Гурнидің (1809–1856) қызы, ол Норвичтегі белгілі банктік отбасының мүшесі еді. Перси Любоктың анасының әкесінің үйінде өткізген балалық шақтығының жазғы демалыстары туралы естеліктерінен құралған «Эрлхам» атты кітабы 1922 жылы Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығына ие болды. Оның әкесі Фредерик Любок та банкир болған, ол сэр Джон Любоктың, 3-ші баронеттің ұлы және Джон Любоктың, 1-ші Авебери баронының кіші інісі. Ол Кент графтығындағы Иде Хилл маңындағы Эмметс үйінде өсті. Білімін Этон колледжінде және Кембридж Корольдік колледжінде алды. Кейін ол Кембридж Магдалина колледжінің мүшесі болды, сондай-ақ Пепис кітапханашысы қызметін атқарды. Любок Сесил Пинсент жобалаған Специя шығанағындағы Гли Скафари вилласында тұрды. Өмірінің соңында ол соқыр болып, Квентин Крю оған кітап оқыды. Әлеуметтік жағынан жақсы қалыптасқан, оның зиялы байланыстарына Кембридждегі замандасы Э. М. Форстер, Эдит Уортон (шамамен 1906 жылдан оның ішкі шеңберінің мүшесі), Говард Стержис және Бернард Беренсон кірді. Кембриджтегі басқа достарының арасында әнші Клайв Кэри де болды.

Жазу

Лаббок "The Times Literary Supplement" бағандарында анонимді түрде бірнеше маңызды заманауи романдарды, оның ішінде Форстердің "Ховардс Энд" романын қарастырды. 1921 жылы жазған "The Craft of Fiction" ("модернистік эстетиканың тікелей емес әдісінің ресми оқулығы") кітабы Форстер, Вирджиния Вульф және Грэм Грин сияқты жазушылар үшін сынға ұшырау нысаны болды, олар оның романға қатысты тым формалистік көзқарасына келіспеді. Уэйн Бут "Фикция риторикасы" еңбегінде Люббоктың Генри Джеймстің шеберлігіне қатысты ұстанымын жүйелі болғанымен, схемалық және формалды, соның салдарынан тегістеу әсеріне ие болды деп санайды. Дегенмен, Люббоктың "Фикция шеберлігі" 1920-шы жылдардағы және одан кейінгі романдар жазушыларға терең ықпал етті. Михаэла Бронштейн атап өткендей, "Люббоктың кітабы тек сыншыларға ғана емес, сонымен қатар заманауи романдар жазушыларға да серпіліс болды. Вирджиния Вульф оның идеяларын қолдағаннан кейін, оларды сынағаннан кейін екі жаққа да тебілді. Вульфтың Любокпен ең ұзақ байланысы – 1922 жылы жазған "Романдарды қайта оқу туралы" эссесі, ол негізінен Любоктың аргументін мақтап, дамытады. Алайда, 1923 жылғы 15 қазандағы күнделігінде ол өнер тұрғысынан онымен келіспейтінін жазды: "Оның идеалдық эстетикалық формасы, – дейді ол, – саналы түрде орындалуы мүмкін емес".

Неке

Лаббок гомосексуал болған, бірақ қаржылық тұрақты өмірді іздеп, 1926 жылы Сибил Скоттқа, туғанда Сибил Марджори Каффке үйленді. Осылайша ол жазушы Айрис Оригоның әкесі болды. Сибил – ирланд ақсұлтаны, 5-ші Дезарт графы Гамильтон Джон Агмондешем Каффтің қызы. Ол 1910 жылы бірінші күйеуі Уильям Байард Каттинг-Жүніор туберкулезден ерте қайтыс болғаннан кейін жесір қалды. Кейін ол екінші рет тұрмысқа шықты – оның екінші күйеуі Джеффри Скотт, ол да Беренсон айнасынан шыққан адам, бірақ олар 1926 жылы ажырасып, сол жылы ол Лаббокты үшінші күйеуі ретінде қабылдады. Бұл неке Лаббок пен Сибилді мақұлдамаған Эдит Уортон арасында шиеленіс тудырды.

Генри Джеймс

Любок Генри Джеймстің өмірінің соңғы жылдарында жақын досы болды, әдеби жағынан оның ізбасарына айналды және оның қайтыс болғаннан кейін редакторы болды. Кейінгі зерттеушілер 1920 жылы Джеймстің хаттарын жариялау кезінде ол жасаған редакциялық шешімдерге күмән келтірді, сол кезде көптеген қатысушылар әлі тірі болған. Марк Шорер Любоктың "Шығармашылық шеберлігі" кітабының қайта басылымына жазған кіріспесінде оны "Джеймстен де жақсы Джеймсшыл" деп сипаттады.