Кіріспе
Вилтон Гбаколо Сенгбе Санкауло, аға (26 шілде 1937 - 21 ақпан 2009) – Либерия саяхатшысы және жазушы, 1995 жылдың 1 қыркүйегінен 1996 жылдың 3 қыркүйегіне дейін Либерия мемлекет басшысы, Мемлекеттік кеңестің төрағасы болды.
Wilton Gbakolo Sengbe Sankawulo, Sr. (26 July 1937 – 21 February 2009) was a Liberian politician and author who served as the leader of Liberia from 1 September 1995 until 3 September 1996, as chairman of the Council of State.
Өмірбаян
Санкауло 1937 жылы Төменгі Бонг округінің Хайнди қаласында дүниеге келген. Ол білімін Хандиге жақын жердегі Кпополеле лютерандық миссиясынан бастады және 1959 жылы Лютеран институтын бітірген тағы бір лютерандық миссионерлік мектепте оқыды. 1960 жылы Кэтингтон колледжі мен діни мектебіне (қазіргі Кэтингтон университеті) оқуға түсті. Ол өзінің әдеби мансабын колледждің әдеби журналы Cuttington Review-да қысқа әңгімелер жариялау арқылы бастады. 1963 жылы мектепті бітірген соң, Калифорния штатының Беркли қаласындағы Тынық мұхит лютерандық теологиялық семинариясында қасиетті теологияны оқып, стипендия алды. Ол діни ғылымда магистр дәрежесін алып, содан кейін Айова университетінде жазушылар семинарларына қатысып, ағылшын тілінде екінші магистр дәрежесін алды. 1960-шы жылдардың соңында Либерияға оралғаннан кейін Санкауло Ақпарат және мәдени істер департаментіне (қазіргі Ақпарат, мәдениет және туризм министрлігі) жұмысқа орналасты. Ол алдымен баспасөз бюросында қызмет етті, кейіннен ОКҚ директоры болып тағайындалды. Осы уақыт ішінде ол Либерия университетінде оқытушылық қызмет атқарып, 1985 жылдан 1990 жылға дейін доцент лауазымына көтерілді. Ол сонымен қатар өзінің альма-матерінде, Каттингтонда ағылшын және әдебиет пәндерін оқытты. 1971 жылы Уильям Р. Толберт президент болған кезде Санкауло Ақпарат министрлігінде жұмыс істеп жүрген кезінде жаңа президент туралы "Либерияның Толберты" атты өмірбаянын жазды. Ақпарат министрлігінде ғылыми-зерттеу маманы болғаннан кейін Санкауло атқарушы палатаға ауыстырылды, онда ол президенттік істер жөніндегі мемлекеттік министрдің көмекшісі ретінде бір жылға жуық уақыт өткізді. Ол 1983 жылдан 1985 жылға дейін Министрлер кабинетінің бас директоры, кейіннен Президент Сэмюэл К. Доудың академиялық мәселелер жөніндегі арнайы көмекшісі қызметін атқарды. Соңғы жағдайда, Доудың мұғалімі ретінде, ол Доуға академиялық жұмысын аяқтауға көмектесті, бұл 1989 жылы Либерия университетінен Доудың бітіруіне әкелді. Санкауло 1995 жылдың 1 қыркүйегінен 1996 жылдың 3 қыркүйегіне дейін Либерияны басқарды, ол кезде Либерияны басқаратын Мемлекеттік кеңестің төрағасы болды. Кеңес Либерия Ұлттық Өткінші үкіметінің ұжымдық төрағалығы ретінде жұмыс істеді. Оның алдындағы президенті 1994 жылдың наурызынан 1995 жылдың қыркүйегіне дейін Давид Кпомакпор болды. Мемлекет кеңесінің құрамына азаматтық төраға мен мүшелері Чарльз Тейлор, Либерияның Біріккен азаттық қозғалысының демократия үшін K басшысы Алхажи Кромах, Либерияның бейбітшілік кеңесінің басшысы Джордж Боли және тағы екі азаматтық адам кірді. Санкауло 1996 жылы 3 қыркүйекте қызметінен кетті, оның орнына Рут Перри осы Мемлекеттік кеңестің төрағасы болды, ол 1997 жылдың 2 тамызына дейін қызмет етті, ол 1997 жылдың шілдесінде өткен сайлаудан кейін билікті Чарльз Тейлорға тапсырды. Санкауло 2009 жылы 21 ақпанда жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол 71 жаста еді. Ол өлім алдында Монровиядағы Джон Ф. Кеннеди ескерткіш ауруханасында үш апта бойы ауруханада жатты.