Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Психиатриялық емдеу
Psychiatric treatment
Инсулиндік шок терапиясы немесе инсулиндік кома терапиясы – пациенттерге бірнеше апта бойы күн сайын комаға түсу үшін үлкен дозада инсулин инъекциясы жасалатын психиатриялық емдеу түрі. Оны 1927 жылы австриялық-американдық психиатр Манфред Сакель енгізді және 1940-1950 жылдары, негізінен шизофренияны емдеу үшін кеңінен қолданылды. 1960 жылдары бұл емдеудің тиімділігі төмендеп, нейролептиктерге алмастырылды. Бұл XX ғасырдың алғашқы 40 жылында психиатрияға енгізілген физикалық емдеу әдістерінің бірі еді. Осыған қоса, конвульсивті терапия (кардиазол/метазол терапиясы және электроконвульсивті терапия), терең ұйқы терапиясы және психохирургия да қолданылды. Инсулиндік кома терапиясы мен конвульсивті терапиялар жиынтығы шок терапиясы деп белгілі.
Insulin shock therapy or insulin coma therapy was a form of psychiatric treatment in which patients were repeatedly injected with large doses of insulin in order to produce daily comas over several weeks. It was introduced in 1927 by Austrian American psychiatrist Manfred Sakel and used extensively in the 1940s and 1950s, mainly for schizophrenia, before falling out of favour and being replaced by neuroleptic drugs in the 1960s. It was one of a number of physical treatments introduced into psychiatry in the first four decades of the 20th century. These included the convulsive therapies (cardiazol/metrazol therapy and electroconvulsive therapy), deep sleep therapy, and psychosurgery. Insulin coma therapy and the convulsive therapies are collectively known as the shock therapies.
Шығу тегі
1927 жылы Венада медициналық білімін аяқтап, Берлиндегі психиатриялық клиникада жұмыс істеген Сакель есірткіге тәуелділер мен психопаттарды емдеу үшін инсулиннің төмен (субкомалық) дозаларын қолдана бастады. Бір науқас кездейсоқ комаға түскеннен кейін ой-санасының жақсарғанын байқаған Сакель, бұл емдеу психикалық ауруларға да көмектеседі деген қорытындыға келді. Венаға оралған соң, ол шизофрениямен ауыратын науқастарды кома мен кейде құрылыстарды (конвульсияларды) шақыру үшін инсулиннің жоғары дозаларымен емдеді.
In 1927, Sakel, who had recently qualified as a medical doctor in Vienna and was working in a psychiatric clinic in Berlin, began to use low (sub coma) doses of insulin to treat drug addicts and psychopaths, and when one of the patients experienced improved mental clarity after having slipped into an accidental coma, Sakel reasoned the treatment might work for mentally ill patients. Having returned to Vienna, he treated schizophrenic patients with larger doses of insulin in order to deliberately produce coma and sometimes convulsions.
Техника
Инсулиндік кома терапиясы – еңбекті көп талап ететін, арнайы бөлімше және оқытылған персоналды қажет ететін емдеу әдісі болатын. Емдеудің стандартты нұсқаулары болған жоқ. Әртүрлі ауруханалар мен психиатрлар өз протоколдарын жасады. Доза кома тудырғанша арттырылып, содан кейін теңестірілді. Шамамен 50-60 комадан кейін, немесе психиатр максималды тиімділікке қол жеткізілді деп санаса, емдеуді тоқтату алдында инсулин дозасы жылдам түрде төмендетілді. 2 жылға дейінгі емдеу курстары тіркелген. Көптеген пациенттер қимылсыздыққа ұшырап, айналып, сыңғырлап, дірілдеп, құрылып, тербеліп жататын. Пациенттерге комадан кейін гипогликемиялық соққылар қаупі болғандықтан, үнемі қадағалау қажет болды. Кейбір мамандар бұл емдеудің ремиссияға ұшыраған пациенттерде ремиссияны үдеткенін айтты. Ол кездегі консенсус бір жылдан аз ауырған пациенттерде шамамен 50% сәттілік деңгейін (табиғи ремиссия деңгейінен екі есе жоғары) көрсеткенін, ал рецидивке әсер етпегенін көрсетті. Сакель терапияның «автономдық жүйке жүйесінің парасимпатикалық бөлігінің тонусын күшейту, жүйке жасушасын бұғаттау және жүйке жасушасының қалыпты функциясын қалпына келтіретін және пациенттің жазылуын қамтамасыз ететін анаболикалық күшті күшейту» арқылы әрекет ететінін ұсынды. Тағы бір теория бойынша, пациенттер қандайда бір жолмен психикалық ауруларынан «серпіліп» шығады. Инсулиндік кома терапиясынан туындаған гипогликемия (патологиялық түрде төмен глюкоза деңгейі) пациенттерді тынышсыз, тершең және одан әрі конвульсиялар мен «соққылардан кейінгі» құбылыстарға бейім етеді. Сонымен қатар, пациенттер ұзақ емдеу курсынан «көп семіздікпен» шығатын, ал өлім-жітім тәуекелі шамамен бір пайызды құрады. Құрметті әнші-күйші Таунс Ван Зандт осы емдеуден ұзақ мерзімді естелігін жоғалтқаны айтылады, бұл емдеу оған биполярлық бұзылысының алдында жасалған, содан кейін заттық тәуелділік пен депрессияға әкелген.
Insulin coma therapy was a labour intensive treatment that required trained staff and a special unit. There were no standard guidelines for treatment. Different hospitals and psychiatrists developed their own protocols.) until comas were produced, at which point the dose would be levelled out. After about 50 or 60 comas, or earlier if the psychiatrist thought that maximum benefit had been achieved, the dose of insulin was rapidly reduced before treatment was stopped. Courses of up to 2 years have been documented. Many would be tossing, rolling, moaning, twitching, spasming or thrashing around. Patients required continuous supervision as there was a danger of hypoglycemic aftershocks after the coma. A few others argued that it merely accelerated remission in those patients who would undergo remission anyway. The consensus at the time was somewhere in between, claiming a success rate of about 50% in patients who had been ill for less than a year (about double the spontaneous remission rate) with no influence on relapse. Sakel suggested the therapy worked by "causing an intensification of the tonus of the parasympathetic end of the autonomic nervous system, by blockading the nerve cell, and by strengthening the anabolic force which induces the restoration of the normal function of the nerve cell and the recovery of the patient." Another theory was that patients were somehow "jolted" out of their mental illness. The hypoglycemia (pathologically low glucose levels) that resulted from insulin coma therapy made patients extremely restless, sweaty, and liable to further convulsions and "after shocks". In addition, patients invariably emerged from the long course of treatment "grossly obese", Mortality risk estimates varied from about one percent
Respected singer songwriter Townes Van Zandt was said to have lost much of his long term memory from this treatment, performed on him for bipolar disorder, preceding a life of substance abuse and depression.
Құлдырау
Инсулиндік кома терапиясы 1940-1950 жылдары АҚШ және Ұлыбританиядағы көптеген ауруханаларда қолданылды. Науқастардың саны медициналық және мейірбикелік бақылау қажеттілігімен және емдеу курсын аяқтауға кеткен уақытпен шектелді. Мысалы, 1956 жылы Эссекстегі Севералл ауруханасы деп аталатын Ұлыбританиядағы ірі психиатриялық ауруханада 39 науқасқа инсулинмен ем жасалды. Сол жылы 18 науқас модификацияланған инсулинмен емделді, ал 432 науқасқа электроконвульсивті терапия қолданылды. 1953 жылы британдық психиатр Харольд Борн «Ланцет» журналында «Инсулин мифі» деген мақала жариялады, онда инсулиндік кома терапиясының шизофрения процесіне ерекше қарсы әрекет ететініне сенуге негіз жоқ екенін айтты. Егер емдеу нәтижелі болса, науқастар жақсы жағдайға ие болып таңдалған және оларға арнайы күтім көрсетілгендіктен дейді ол: «Инсулинмен емделген науқастар – ортақ артықшылықтар мен қауіп-қатерлерді бөлісетін элиталық топ». «Ланцет» журналында «Инсулин мифі» жарияламас бұрын Борн мақаланы «Journal of Mental Science» журналына жіберуге тырысты; 12 айлық кешігуден кейін журнал Борнға мақала қабылданбағанын, оған «көбірек тәжірибе жинауды» ұсынды. 1957 жылы инсулиндік кома терапиясының қолданылуы төмендеген кезде «The Lancet» науқастарға инсулиндік кома терапиясы немесе бірдей емдеу, бірақ барбитураттармен тудырылған ессіздік күйі қолданылған кездейсоқ, бақыланатын сынақтардың нәтижелерін жариялады. Топтар арасында нәтижелерде ешқандай айырмашылық болған жоқ және авторлар кома режимінің қандай пайдасы болса да, инсулиннің ерекше терапиялық әсері жоқ деген қорытындыға келді. 1958 жылы американдық нейропсихиатр Макс Финк «Journal of the American Medical Association» журналында 50 иатрогендік инсулинмен шақырылған кома немесе тәулігіне 300 мг-дан 2000 мг-ға дейінгі дозадағы хлорпромазинмен емделген 60 науқасқа жасалған кездейсоқ бақыланатын салыстыру нәтижелерін жариялады. Нәтижелер негізінен жеңілдеу және жазылу көрсеткіштері бойынша бірдей болды, бірақ хлорпромазин қауіпсіз, азырақ жанама әсерлері бар, қолдануға оңай және ұзақ мерзімді күтімге жақсырақ сәйкес келді. 1958 жылы Борн шизофренияға инсулиндік кома терапиясы туралы психиатриялық әдебиеттегі наразылықтың күшеюі туралы мақала жариялады. Оның пікірінше, бірнеше онжылдықтар бойы жағымсыз нәтижелерге қарамастан, шолулар мен оқулықтардағы сынсыз қабылдануына бірнеше себеп болды, соның ішінде 1930 жылдары бәрі басталған кезде шизофрениямен ауыратын адамдар психотерапияға қатыса алмайды деп есептелді, ал инсулиндік кома терапиясы «шизофрениямен ауыратын адамға жеке тәсіл ұсынды, бұл физикалық емдеу ретінде жасырылған, сондықтан дәуірдің көзқарастарынан қашып өтуге мүмкіндік берді». Кома терапиясы 1970 жылдары АҚШ-та кеңінен қолданылмаса да, ол әлі де кейбір ауруханаларда қолданылып, зерттелді, және Қытай мен Кеңес Одағы сияқты елдерде одан да ұзақ уақыт бойы жалғасуы мүмкін.
Insulin coma therapy was used in most hospitals in the US and the UK during the 1940s and 1950s. The numbers of patients were restricted by the requirement for intensive medical and nursing supervision and the length of time it took to complete a course of treatment. For example, at one typical large British psychiatric hospital, Severalls Hospital in Essex, insulin coma treatment was given to 39 patients in 1956. In the same year, 18 patients received modified insulin treatment, while 432 patients were given electroconvulsive treatment. In 1953, British psychiatrist Harold Bourne published a paper entitled "The insulin myth" in the Lancet, in which he argued that there was no sound basis for believing that insulin coma therapy counteracted the schizophrenic process in a specific way. If treatment worked, he said, it was because patients were chosen for their good prognosis and were given special treatment: "insulin patients tend to be an elite group sharing common privileges and perils". Prior to publishing "The insulin myth" in The Lancet, Bourne had tried to submit the article to the Journal of Mental Science; after a 12 month delay, the Journal informed Bourne they had rejected the article, telling him to "get more experience". In 1957, when insulin coma treatment use was declining, The Lancet published the results of a randomized, controlled trial where patients were either given insulin coma treatment or identical treatment but with unconsciousness produced by barbiturates. There was no difference in outcome between the groups and the authors concluded that, whatever the benefits of the coma regimen, insulin was not the specific therapeutic agent. In 1958, American neuropsychiatrist Max Fink published in the Journal of the American Medical Association the results of a random controlled comparison in 60 patients treated with 50 iatrogenic insulin induced comas or chlorpromazine in doses from 300 mg to 2000 mg/day. The results were essentially the same in relief and discharge ratings but chlorpromazine was safer with fewer side effects, easier to administer, and better suited to long term care. In 1958, Bourne published a paper on increasing disillusionment in the psychiatric literature about insulin coma therapy for schizophrenia. He suggested there were several reasons it had received almost universal uncritical acceptance by reviews and textbooks for several decades despite the occasional disquieting negative finding, including that, by the 1930s when it all started, schizophrenics were considered inherently unable to engage in psychotherapy, and insulin coma therapy "provided a personal approach to the schizophrenic, suitably disguised as a physical treatment so as to slip past the prejudices of the age." Although coma therapy had largely fallen out of use in the US by the 1970s, it was still being practiced and researched in some hospitals, and may have continued for longer in countries such as China and the Soviet Union.
Жақында жазылған шығармалар
Инсулиндік комаға қатысты жақындағы мақалалар оның неге күмәндалмай қабылданатынын түсіндіруге тырысады. АҚШ-та Дебора Дорошоу инсулиндік кома терапиясының ғылыми дәлелдерге немесе кез келген терапиялық әрекет механизміне емес, оны қолданған жергілікті ортадағы медицина қызметкерлерінің әсеріне және кейбір науқастарда байқалған айқын жақсаруларға байланысты психиатрияда бекінгенін жазды. Бүгінде ол бұл оқиғаға қатысқандардың көбінесе ұялып, оны ғылыми емес және адамгершіліксіз деп еске түсіретінін айтады. Инсулиндік кома терапиясын қолдану психиатрияны негізді медициналық сала ретінде қалыптастырды. Ол кезде емдеуді күмәндаған Харольд Борн: «Бұл психиатрлардың бірдеңе жасауы керек екенін білдірді. Олар өздерін мекеме қызметкерлері емес, нағыз дәрігерлердей сезінді», – деді. Нэштің өмірбаяны «А Beautiful Mind» фильмінде көрсетілді, онда оның емдеумен байланысты ұстамалары дәл бейнеленген. Нэш тарихын қарастырғанда, Финк комалық емнің сәттілігін оның 10% құрайтын ұстамалармен байланыстырды, сонымен қатар дәрігерлердің көбінесе ЭЖТ (Электрошок терапиясы) арқылы шақырылған конвульсиялармен команы күшейтетінін атап өтті. Ол инсулиндік комамен емдеуді конвульсивті терапияның әлсіз түрі деп есептеді.
Recent articles about insulin coma treatment have attempted to explain why it was given such uncritical acceptance. In the US, Deborah Doroshow wrote that insulin coma therapy secured its foothold in psychiatry not because of scientific evidence or knowledge of any mechanism of therapeutic action, but due to the impressions it made on the minds of the medical practitioners within the local world in which it was administered and the dramatic recoveries observed in some patients. Today, she writes, those who were involved are often ashamed, recalling it as unscientific and inhumane. Administering insulin coma therapy made psychiatry seem a more legitimate medical field. Harold Bourne, who questioned the treatment at the time, said: "It meant that psychiatrists had something to do. It made them feel like real doctors instead of just institutional attendants". Nash's life story was presented in the film A Beautiful Mind, which accurately portrayed the seizures associated with his treatments. In a review of the Nash history, Fink ascribed the success of coma treatments to the 10% of associated seizures, noting that physicians often augmented the comas by convulsions induced by ECT. He envisioned insulin coma treatment as a weak form of convulsive therapy.
Басқа түсіндірмелер
Ұлыбританияда психиатр Кингсли Джонс бақылау кеңесінің қолдауы психиатрларды инсулиндік кома терапиясын қолдануға ынталандыру үшін маңызды деп есептейді. Осыдан кейін емдеу кәсіби ұйымдық мүдделермен қорғалған стандартты процедураның ерекше мәртебесіне ие болды. Ол сондай-ақ, 1930 жылғы Психикалық емдеу туралы заң психиатрларды физикалық емдеу тәжірибелеріне баулуға мүмкіндік бергені туралы пікірлер айтылғанын атап өтеді. 2013 жылы француз дәрігері және романист Лоран Сексик Эдуард Эйнштейннің трагикалық өмірі туралы тарихи роман жазды: Le cas Eduard Einstein. Ол доктор Сакель мен Альберт Эйнштейннің бірінші әйелі (және Эдуардтың анасы) Милева Марицтің қарым-қатынасын және шизофрениямен ауыратын Эдуардқа Сакельдің терапиясы қалай жүргізілгенін сипаттады.
In the UK, psychiatrist Kingsley Jones sees the support of the Board of Control as important in persuading psychiatrists to use insulin coma therapy. The treatment then acquired the privileged status of a standard procedure, protected by professional organizational interests. He also notes that it has been suggested that the Mental Treatment Act 1930 encouraged psychiatrists to experiment with physical treatments. In 2013, French physician and novelist Laurent Seksik wrote an historical novel about the tragic life of Eduard Einstein: Le cas Eduard Einstein. He related the encounter between Dr Sakel and Mileva Maric, Albert Einstein's first wife (and Eduard's mother), and the way Sakel's therapy had been given to Eduard, who had schizophrenia.
БАҚ-тағы өкілдік
Бастапқыда, көптеген жаңа медициналық емдеулер сияқты, бұрын емделмейтін ауруларға арналған инсулин кома терапиясы туралы БАҚ-тағы бейнелеулер де жағымды болды. 1940 жылғы «Доктор Килдардың ерекше жағдайы» фильмінде жас Килдар жаңа «шизофренияға инсулин шокпен емдеу» әдісін қолданып, бір адамды ақылдан адастырудан құтқарады. Фильмде бес сағаттық емдеу көрсетіледі, ол науқастың желелі бутерброд жеп, әйелімен қайта байланысуымен аяқталады. Осы дәуірдің басқа фильмдері, 1946 жылғы «Шок» фильмінен бастап, көбірек зұлымдық көрсетеді, онда актер Винсент Прайс өзінің қылмыскер екенін жасыру үшін инсулиннің көп дозасын қолданып, науқасты өлтіруді жоспарлаған дәрігер рөлін ойнайды. Жақындағы фильмдердің қатарында 1982 жылғы «Франсис» фильмі бар, онда актриса Франсис Фармер инсулин комамен емделеді, сондай-ақ «Әдемі Ақыл» фильмінде гений Джон Нэштің инсулинмен емделуі бейнеленген. «Хаус М.Д.» медициналық драмасының бір эпизодында Хаус өз галлюцинацияларын жою үшін инсулин шогына түседі. Сильвия Платтың «Қоңырау құмырасы» кітабының 15-тарауында инсулин кома терапиясы туралы айтылады. Келли Риммердің «Неміс әйелі» кітабында Генри Дэвис кейіпкері «соғыс шаршауын» емдеу үшін инсулин шок терапиясынан өтеді.
Like many new medical treatments for diseases previously considered incurable, depictions of insulin coma therapy in the media were initially favorable. In the 1940 film Dr. Kildare's Strange Case, young Kildare uses the new "insulin shock cure for schizophrenia" to bring a man back from insanity. The film dramatically shows a five hour treatment that ends with a patient eating jelly sandwiches and reconnecting with his wife. Other films of the era began to show a more sinister approach, beginning with the 1946 film Shock, in which actor Vincent Price plays a doctor who plots to murder a patient using an overdose of insulin in order to keep the fact that he was a murderer a secret. More recent films include Frances (1982) in which actress Frances Farmer undergoes insulin coma treatment, and A Beautiful Mind, which depicted genius John Nash undergoing insulin treatment. In an episode of the medical drama House M. D., House puts himself in an insulin shock to try to make his hallucinations disappear. Sylvia Plath's The Bell Jar refers to insulin coma therapy in chapter 15. In Kelly Rimmer's book The German Wife the character Henry Davis undergoes insulin shock therapy to treat 'combat fatigue'.