Кіріспе
Сиқырлы трюктерді орындауға қатысты терминдер мен түсініктердің анықтамаларының тізімі. Бұл – әдемістер қолданатын қолданбалы сиқыр терминдерінің сөздігі.
This is a glossary of conjuring terms used by magicians.
А
Амбициоздық карталық тәсіл – Бір картаның колоданың үстіне көтерілгендей көрінетін кең таралған тәсіл. Сондай-ақ ACR деп те аталады. Бұрыштар – аудиторияда белгілі бір орында отырған адамдардың көру сызықтары, олар құпияны байқауға мүмкіндік береді* әдетте, тым сол жақта немесе тым оң жақта немесе артында. Егер тәсіл "бұрышты" болса, оны тек шектеулі көрермендерге ғана көрсетуге болады.
Б
Артқы ладонь – қолыңыздың артқы жағымен картаны ұстау. Бұрышты жасау – карта палубасының жоғарғы бөлігін артқа қарай жылжыту арқылы палубаның артқы жағын бұрышқа келтіру, кейбір карталар трюктерінде қолданылады. Велосипед палубасы – Велосипед ойын карталары. Қара өнер – қара мата фонмен жабдықталған сахнаны пайдалану, көмекшілер мен қара матамен жасырылған басқа да құралдарды қолдану. Дұрыс жарық көрерменге құпияны сақтауға көмектеседі. Соқыр араластыру/Соқыр кесу – карталар араластырылған сияқты көрінетін, бірақ араластыру немесе кесуден кейін карталардың орны өзгермейтін кесу немесе араластыру. Көзге қадалу – бақылаушының назары сиқыршының қолынан айырылмауы, қандай да бір алдау амалдарына қарамастан. Бенц өндірісі – Ной иллюзионистің танымал еткен трюкі. Бұл термин бос қаптан заттар шығару үшін қолданылады.
С
C/S – Мыс және күміске қараңыз. Кардиолог – тек карталы әстеуле жасаумен айналысатын әстеуші (Эд Марло жасаған термин). Cardini Single Production – Cardini ойлап тапқан, карталарды манипуляциялауда қолданылатын техника. Ортадан жырту – ментализмде қолданылатын қағаз парақтарды ерекше тәсілмен жырту. Өзгерту – бір картаны (немесе затты) екіншісімен ауыстыру. Шарлиар кесімі – бір қолмен жасалатын әстеулі кесім немесе жылдамдық. Классикалық күш – карталарды аралап, күш картасының олардың саусақтарының астына тию уақытын дұрыс бағдарлау арқылы жасалатын күш әдісі. Классикалық алақан – картаны алақанға қолдың ортасымен жасыру. Таза – қолы бос немесе әсердің соңында сиқыршының қолында жоғалып кеткендей көрінетін заттар немесе арнайы құралдар болмауы. Dirty-ге қараңыз. Суық – ойын барысында жасырын түрде ауыстырылған карталар жинағы. «Суық», себебі оны қолмен ұстау арқылы жылытпаған. Түс өзгерту – заттарды, әдетте карталарды ауыстыру (мысалы, екі картаны жасырын ауыстырудың орнына, бір картаны көрерменнің көз алдында екіншісіне ауыстыру). Конфедерация – бірлесіп әрекет ету үшін көрермендер қатарына жасырын орналастырылған адам. Инаныстыру – бұрыс түсінікті баса көрсету және көрермендердің оған сенімін арттыру үшін жасалатын нәзік қимыл. Мысалы, қытайлық сақиналарды байланыстыру әдісіндегі әдеттегі инаныстыру – сақинада тесік жоқ екенін көрсету үшін оны айналдыру, бірақ шындығында тесікті үнемі жасыру. Cooler – әдетте қолмен жасалатын әстеулердің соңында қолданысқа енгізілетін карталар жинағы. Бұл термин «қызған» жинақты (карталардың реті әстеу барысында шатыр-шатыр болған жағдайда) алдын ала дайындалған («салқын») жинаққа финалдық әстеу үшін ауыстыруды білдіреді. Мыс және күміс (немесе C/S) – орнын ауыстыратын екі түрлі металлдан жасалған монеталарды қолдану арқылы жасалатын әсер. Иіс – картаның орнын табу үшін қолданылатын, түрлі типтері бар құпия бүктеу. Кесіп, қалпына келтіру – Ажыратып, қалпына келтіруге қараңыз.
D
Дель – колоданың үстінен карта алу. "Екінші", "орталық" немесе "төменгі" карталарды беру – бұл екінші, орталық немесе төменгі картаны жоғарғы картаның орнына жасырын түрде беру амалы. Лас – көрермендер білмеуі керек затты қамтитын қол немесе сиқыршының кейбір заттарды немесе құрылғыларды қолында жасырып қойған жағдай. Таза дегенге қараңыз. Құпия түрде құтылу – бір затты немесе амалды жасырын түрде алып тастау. Екі жақты карта – екі жағына да колоданың артқы жағы басылған ойын картасы (яғни, екі жағында да номиналы жоқ). Екі картаны бірдей көтеру – екі картаны бірегей карта ретінде көтеру амалы. Екі картаны бетімен бұрғанда екі бетке бұру деп аталады. Көгершін паны – классикалық эффект, онда орындаушы бос көрінетін табадан көгершін шығарады. Құйрықпен араластыру – Риффл араластыруға қараңыз. Саусақ аралықпен жасыру – бас бармақ пен көрсету саусағының арасында картаны жасыру. Т. Нельсон Даунс тапқан.
Е
Эффект – көрерменнің сиқырлы трюкті қабылдау тәсілі. Жұмыртқа қапшығы – затты (жұмыртқаны) жасыруға немесе кейіннен қайта пайда етуге арналған, ішін кері бұруға болатын көмекші қапшық. Элмсли санауы – карталардың сыртқы немесе артқы беті жасырылғанда, карталарды бір қолдан екінші қолға беру арқылы жасалатын жалған санау (көбінесе төрт картамен орындалады). Оны ойлап тапқан Алекс Элмслидің құрметіне аталған. Эквивок – көрерменге көрінетін кездейсоқ таңдау процесі арқылы белгілі бір затты таңдауға мәжбүрлеу әдісі. Мәжбүрлеуді қараңыз.
F
Әнші шаң – сиқыршының қалтасында сақталатын көзге көрінбейтін зат, алдағы ойынды іске асыру үшін қолданылатын нәрсе. Жоғалған затты табу үшін қалтаға қолымен салуға сылтау. Сондай-ақ, «Magic dust» деп те аталады. Жалған шашу / Жалған кесу – колоданың араласқандай көрінетін, бірақ іс жүзінде бастапқы реттің бөліктері сақталатын шашу немесе кесу, мысалы, жоғары немесе төменгі бөлігі сақталған. Жалған ауыстыру – бір затты бір қолға алғандай болып көрінетін, бірақ іс жүзінде екінші қолмен ұстап тұрған әдіс. Фаро – карталар бір-бірімен мүжілгендей араласатын, рифль шашуға ұқсас шашу. Жоғарғы картаның орнына байланысты кіріктіретін немесе шығаратын Фаро орындалады. Саусақпен ұстау – монеталарды немесе кішкентай заттарды жасыру үшін қолданылатын әдіс. Әдетте, затты пайда ету үшін қолданылады. Саусақпен жасыру – саусақтардың арасында жасыру. Кездейсоқ ашылу – жасырын қимыл кезінде бір затты немесе заттың бір бөлігін сәтке ашу. Флеш қағазы – сиқыршыға әсерлі трюк жасауға мүмкіндік беретін сиқырлық құрал. Көбінесе, назарды аудару үшін қолданылады. Нитроцеллюлозаға қараңыз. Flourish – шеберлікті көрсету үшін жасалатын әдемі қимыл. Күш – көрерменге еркін таңдау мүмкіндігі болғандай сезіндіріп, картаны немесе басқа затты таңдауға мәжбүрлеу. Француздық құлау – монетамен немесе кішкентай затпен жасалатын жалған ауыстыру.
G
Гафф – нақты затқа ұқсатып жасалған, бірақ жасырын міндетті орындайтын алдау құралы. Жалған санау – карталарды қате санау. Көру – картаның немесе заттың құпия көрінісі. Гиммик – трюк жұмыс істеуі үшін қолданылатын құпия бөлік немесе зат.
Мен
Көрінбейтін колода – белгілі бір карта кері жағымен көрсетілген, арнайы жасалған карталар жинағы. Импровизация – кез келген сәтте, көбінесе күнделікті заттарды пайдаланып және минимал немесе дайындықсыз орындалатын тәсіл.
К
Кілт картасы – басқа картаны табуға қолданылатын белгілі карта. Іздеуші картаны қараңыз.
L
Лаппинг – бір нәрсені жою үшін тізеге түсіру* Жүктеу – етістік – бір затты жасырын түрде бір жерге салу. Зат – жасырын жерде сақталған, көрсетуге дайын зат. Жүктелген – бірдей санды көрсетуге дайын құрал немесе ішінде көрсетуге дайын басқа зат жасырылған зат. Локатор – кілт картасына ұқсас* қандай да бір жолмен табылған карта. Ол ұзын, қысқа, қалың, дөрекі, тегіс, иілісқан, боялған, белгіленген, кері немесе жай ғана белгілі болуы мүмкін. Иілгіш бау – өте жіңішке серпімді жіп, кішкентай шеңберге байланып, білезік ретінде тағылады. Ұсақ, жеңіл заттарды levitating және көптеген психокинетикалық эффекттер үшін қолданылады.
О
Май мен су – араластырылған қызыл және қара карталардың бөлек-бөлек шығуына арналған карталар эффектісінің түрі. Бір қадам алдында – ментализмде жиі қолданылатын қағида, онда фокусник бұрын алынған ақпаратты көрермендерден бір қадам озу үшін пайдаланады және дәл болжамдар жасағандай көрінеді. Бір қолмен кесу – фокусник тек бір қолмен колоданы кесетін карталардың әдемі қимылы. Аяқтаудың басқа нұсқасы – эффекттің басқаша аяқталуы. Overhand shuffle – карталардың бір қолдан екінші қолға шағын, кездейсоқ топтарда түсіріліп араластырылуы.
P
Пакет трюгі – карталардың аз мөлшерін қолданатын карталар сиқырының әсері. Ладонь – қолмен бір затты байқалмайынша жасырын ұстау. Pass – пакеттің жартыларын ауыстырудың құпия әрекеті* карталар жинағын жасырын түрде бөлудің тәсілі. Паттер – әсерді орындау кезінде қолданылатын сөз. Паттер стилі әр сиқыршыда әртүрлі болуы мүмкін – кейбіреулер мәнді паттерді ұнатады, ал басқалары көрермендерді көңіл көтеріп, күлдіру арқылы алаңдатуға тырысады. "Көру" дегенді қараңыз. Престидигитация – ойын-сауық үшін орындалатын сиқырлы трюктер. Profonde/Pochettes – жоғалып кету немесе пайда болу үшін қолданылатын, бірақ қазіргі сәндік тенденцияларға байланысты жиі қолданылмайтын, фрактің үлкен қалталары. Қысып ұстау – бір нәрсені саусақтардың арасында ұстау. Конфедерат – "Өсімдік" дегенді қараңыз. PK әсері – "Психокинез" дегенді қараңыз. Психокинез – табиғаттан тыс күштерді пайдаланып заттарды қозғау. Тарту – затты жеңнен немесе жакеттен, мысалы, жоғалып бара жатқан темекіден тартып алатын серпімді құрылғы. Тарту арқылы араластыру – екі жартысы бірін-бірі араластырмай тартылатын рифлдің соңғы әрекеті.
R
Raven – эластикалық төсемделген магниттен тұратын тарғыш. Көздің сақталуы – көзге көрінетін жоғалуларға қолданылатын торлы қабықтағы кейінірек бейне*. Риффл – карталарды қолдан шығарып, дыбыс шығару. Риффл-шаффл – ең көп таралған шаффлинг техникасы, онда колоданың жартысы әр қолда бас бармақтармен ұсталады, содан кейін карталар бас бармақтармен босатылып, бірімен-бірі араласып үстелге түседі. Rough – беттік үйкелісті арттыру үшін затпен өңделген, бір-біріне жабысуын жеңілдететін карталар. Routine – бір-бірімен байланысты әсерлердің тізбегі. Run – карталарды бір-бірлеп алып, колоданы реттеуге пайдалану.
С
Құпия - сиқырлы амалдың негізгі қағидасы; ортақ емес нәрсе, әдетте, әсер етудің әдісі, айла-шарғы немесе басқа да құралдары. Өздігінен жұмыс істеу - ең аз шеберлікті және қолмен қимылды талап етпейтін трюк (мысалы, карталық трюк) сипатталады. Сервант - сиқыршының үстелінің артындағы құпия сөре немесе бөлме. Жібек - жібек қолжазба. Қабық - шын мәнінде пайда болған заттың үстіне орналасатын, жоғалып кетуіне және қайта шығарылуына мүмкіндік беретін ойылған монета немесе шар. Қаптама ойыны - үш жарты жаңғақ қабығы мен бұршақпен жасалатын сенімділік трюгі. Белгілі бір жерде қай қабықшада бұршақ бар екендігіне ставка жасалады, бірақ оператордың қолмен алдап жүргендігіне байланысты әрдайым жеңіледі. Шилл - тыңдаушыларды өзара әрекет етуге талпындырған адам. Конфедерация деп те аталады. "Қосық көз" - ақыл-ойының қиялын оқитын өнерпаз. Олар өздерінің психикалық қабілеттері бар екеніне сендіреді. Карталарды кездейсоқ таңдау үшін араластырыңыз. Сива санауы, кері Elmsley санауы деп те аталады, әдетте Elmsley санауын орындағаннан кейін жасалатын жалған санау. Ұсталған жері: бір затты жоғалту үшін ұсталған жеріне тастау. Ұсталған кездегі ырғақпен шашу көгершін сиқырында қолданылатын әдіс. Слифт - құпия қимыл немесе техника. Сликс өте жылтыратылған карталар немесе монеталар, олар жылтырауырақ * гүлдену үшін пайдалы. Қараңыз, Раф. Слайд - бір затты басқа жолмен қол жеткізу мүмкін емес жерге жеткізу үшін қолданылатын түтік. Жоғары немесе төменгі карталарды немесе екеуін де ұстап қалу үшін -ті ығыстырып алыңыз. Slip on corner - картаның нақты бұрышы үстінде орналастырылатын картаның бұрышы. Бұл бұрыштар картадағыдан өзгеше дәреже мен костюмді көрсетеді. Сфинкс принципі - екі айна 90 градусқа бұрышталып, олардың шыңы көрерменге қараған жағдайда, артқы жағынан тұрған перделер немесе қабырғалар сияқты үлгіде бейнеленуі мүмкін, бұл объектіні айнаның артында жасыруға мүмкіндік береді. Спандж - спандж шары. Үстелге карталар палубасын жайып қойыңыз. Stack (noun) - алдын ала дайындалған палуба немесе палубаның бөлігі. Stack (verb) - карталарды араластыра отырып, орындаушының қажеттілігіне қарай орналастыру. Ұрлау - құпия түрде затты алу үшін қолданылатын амал. Stodare egg - жібек өсіру немесе өндіруде қолданылатын қуыс жұмыртқа. Шалқар Конфедерация қараңыз. Нақтылық - бұл трюктың өзгеруі немесе оны орындау тәсілі, оны сенімдірек етеді. Сукер эффекті - көрерменге өздері ойлап тапқан деп сендіретін, бірақ қате екені дәлелденетін трюк. Бір затты екіншісіне ауыстыру үшін ауыстырыңыз. Свенгали палубасы , сондай-ақ ұзақ және қысқа палуба деп аталады, карталардың жартысы екінші жартысынан қысқа. Қысқа карталардың барлығы бірдей құндылықтарға ие (мысалы, алмаздың 8), ал ұзын карталардың бәрі әртүрлі. Свенгали палубаларын карта күштеріне, амбициялық карталық реттіліктерге және басқа да әртүрлі әсерлерге қолдануға болады.
Т
Үстелді араластыру – казиноларда дилерлер жиі қолданатын, қаптың екі жартысы үстелге жазық орналастырылып, артқы бұрыштары біріне-бірі тиетін, рифл араластырудың бір түрі. Содан кейін артқы жиектері бас бармақтармен көтеріледі, ал жартылары бірімен бірі итеріледі. Дыбыс шығару – реквизиттер жасаған байқаусыз дыбыстар, олар фокус ашып беруі мүмкін. Тенкай алақаны – бас бармақ пен алақан арасында затты алақанға жасыру. Бас бармақ алақаны – бас бармақтың түйіршігіне затты алақанға жасыру. Бас бармақ ұшы – бас бармақтың ұшына кигізілетін қуыс пластиктен жасалған сиқыршының танымал құралы. Кішкентай заттарды жоқ қылып, қайта пайда ету үшін қолданылады. Thumper – көрермендердің арасындағы көмекшінің фокусникке таңдалынған нәрсені көрсету үшін пайдаланатын құрылғысы, көбінесе ментализмде қолданылады. Топит – заттарды жылдам жоғалту эффектісінде тез құтылуға арналған үлкен ішкі жакет қалтасы. Жыртылып, қалпына келтіру (TnR деп те аталады) – фокусшы бір нәрсені көп бөлікке жыртып, содан кейін оны "қалпына келтіретін" фокус. Турникет – француздық құлдырауды қараңыз.
W
Вулфол шаңы – Magic dust қараңыз. Таяқ – әдетте сиқыршылардың сиқырдың символы ретінде, сонымен қатар бағыт беру және назарды аудару үшін қолданатын жіңішке таяқ. Сиқыршы таяғының стереотипі – ақ ұштары бар қара түсті таяқ, бірақ одан да көп түрлері бар.
Z
Zarrow shuffle – Соқыр шайқау, көрермендерге шынайы рифл шайқау сияқты көрінеді, бірақ колоданы бастапқы ретінде қалдырады. Зомби доп – Әдетте матамен жабылып, ауада қозғалатын доп.