Кіріспе

Таллин қаласындағы өнер мұражайы, Эстония

Күмү өнер мұражайы – Таллин қаласындағы өнер мұражайы. Бұл Эстониядағы ең ірі мұражайлардың бірі және Солтүстік Еуропадағы ірі өнер мұражайларының бірі. Бұл Эстония өнер мұражайының бес бөлімшесінің бірі, оның бас кеңсесі осы мұражайда орналасқан. "Kumu" – эстон тіліндегі "kunsti muuseum" ("өнер мұражайы") деген сөздердің стильді біріктірілген аббревиатурасы. Күмү тұрақты коллекцияларды және уақытша көрмелерді ұсынады. Басты коллекция 18-шы ғасырдан бергі эстон өнерін қамтиды, соның ішінде оккупация кезеңінен (1940–1991) шыққан туындылар, социалистік реализм мен сол кездегі бейресми өнерді көрсетеді. Уақытша көрмелерге шетелдік және эстондық заманауи және қазіргі заманғы өнер туындылары кіреді. Күмү 2008 жылы Еуропалық мұражай форумынан "Жыл мұражайы" сыйлығын алды.

Ғимарат

Ғимараттың авторы – фин сәулетшісі Пекка Вапавуори, ол 1994 жылы өткен байқауда жеңіске жеткен. Құрылысы 2003–2006 жылдар аралығында салынды. Мұражай Ласнамаэ төбесінің әктас иенінде орналасқан, бұл оның үлкендігіне қарамастан, ғасырлар бойы құрылған Кадриорг паркімен үйлесімді болуына мүмкіндік береді.

Орналасу

Жер қабаты: Кадриорг паркі жағынан кіреберіс, аудитория және кафе. 1-қабат: Ласнамяги автотұрағы жағынан кіреберіс, терраса, ақпарат, гардероб, дәретханалар, үлкен аудитория, кітапхана, кітап дүкені және ресторан. Уақытша көрмелер қанаты. 2-қабат: 18-шы ғасырдан Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуына дейінгі эстон өнерінің классикасы. 3-қабат: 1945-1991 жылдардағы эстон өнері. 4-қабат: Уақытша заманауи өнер көрмелері, 1991 жылдан кейінгі өнер.

Музейдің тарихы

Эстонияның өнер мұражайы 1919 жылдың 17 қарашасында құрылды, бірақ 1921 жылға дейін ол өзінің алғашқы тұрақты ғимаратына ие болған жоқ – 18 ғасырда салынған Кадриорг сарайы. 1929 жылы сарай Эстония мемлекетінің басшысының резиденциясы ретінде қайта жаңарту үшін өнер мұражайынан алынып қойылды. 1946 жылы сарайға көшіп келгенге дейін Эстонияның өнер мұражайы бірнеше уақытша орындарда орналасты. 1991 жылы Эстония тәуелсіздік алғаннан кейін Кадриорг сарайы күрделі жөндеуге жабылды, себебі Эстонияның совет оккупациясы кезінде (1944–1991) ол жай-күйінен шығып, толығымен бұзылуға шалдыққан. 1991 жылдың соңында елдің парламенті Кадриорг саябағында Эстонияның өнер мұражайы үшін жаңа ғимарат салуды қамтамасыз етуге шешім қабылдады. Жаңа ғимарат салынып біткенге дейін Таллин қаласының ескі бөлігіндегі Тоомпеа төбесіндегі Эстон рыцарлар үйі Эстонияның өнер мұражайының уақытша бас ғимараты ретінде пайдаланылды. 1993 жылдың 1 сәуірінде онда көрме ашылды. 2005 жылдың қазан айында Эстонияның өнер мұражайы осы ғимараттағы көрмелерді тоқтатты. 2000 жылдың жазында қайта жаңартылған Кадриорг сарайы ашылды, бірақ ол Эстония өнер мұражайының негізгі ғимараты емес, филиалы ретінде жұмыс істеді. Қазіргі уақытта Кадриорг өнер мұражайында Эстония өнер мұражайының шетелдік өнер коллекциясы қойылған. Кумуда көрме залдары, алуан мүмкіндіктер ұсынатын аудитория және балалар мен өнерді жақсы көретіндерге арналған білім беру орталығы бар (жоғарыда қараңыз). Куму эстон өнерінің толық жинағын қамтиды, оның ішінде Карл Тимолеон фон Нефф, Оскар Хоффман, Антс Лаикмаа, Юлия Хаген Шварц, Оскар Каллис, Конрад Мэгги, Ян Курт, Хенн Роуд және Йоханнес Гринбергтің картиналары бар. Музей 2020 жылы түсірілген «Тенет» фильмі үшін көркемдік локациялардың бірі болды.