Галатея 2.2: Роман жасанды интеллект және адам арасындағы қарым-қатынас туралы
Galatea 2.2
Ричард Пауэрстің «Галатея 2.2» романы: өмірбаяулық, «Пигмалион» мифі, жазушының шығармашылық дағдарысы мен жеке өмірінен сыр шертеді. Кітап туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1995 жылы Ричард Пауэрс жазған кітап
1995 book by Richard Powers
«Галатея 2.2» – американдық жазушы Ричард Пауэрстің 1995 жылы жарық көрген, өзі туралы жазылған шала-автобиографиялық романы, сонымен қатар Пигмалион мифін қазіргі заманға бейімдеу. Кітаптағы баяндаушының аты Пауэрстің өзімен сәйкес келеді, кітап автордың өмірінен алынған оқиғалар мен кітаптарды қамтиды, сондай-ақ Ричард Пауэрстің өміріне негізделген болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін басқа да оқиғаларды айтады.
Galatea 2.2 is a 1995 pseudo autobiographical novel by American writer Richard Powers and a contemporary reworking of the Pygmalion myth. The book's narrator shares the same name as Powers, with the book referencing events and books in the author's life while mentioning other events that may or may not be based upon Powers' life.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Негізгі сюжет Пауэрстің өзінің альма-матеріне оралуын баяндайды – романды «U.» деп аталады, бірақ бұл айқын түрде Пауэрстің оқыған және профессор ретінде жұмыс істейтін Иллинойс университеті, Урбана-Шампейнге негізделген. Ол сүйіспеншілікке толы, бірақ құбылмалы әйелмен («С.» деп аталады) ұзақ және құштар қарым-қатынасты аяқтағаннан кейін оралады. Пауэрс университетте штаттан тыс автор болып жұмыс істейді және бір жыл бойы тегін тұрады. Ол енді ешқандай кітап жаза алмайтынын сезінеді және романның басында жазуға тырысады, бірақ ең бірінші жолдан аса алмайды. Содан кейін Пауэрс Филип Ленц есімді компьютер ғалымымен танысады. Ленцтің үстемдігіне және дәстүрден тыс теорияларына қызыққан Пауэрс жасанды интеллектке қатысты экспериментке қатысуға келіседі. Ленц әріптестеріне адам жазған әдеби мәтіннен ажыратылмайтын талдау жасай алатын компьютер құрастыра алатынына тәтік береді. Пауэрстің міндеті – машинаны «оқыту». Бірнеше сәтсіз әрекеттен кейін Пауэрс пен Ленц адам сияқты сөйлей алатын компьютерлік модель («Гелен») құрайды. Оқырманға да, Пауэрске де оның адам ойын имитациялап жатыр ма, әлде оны шынымен сезініп басынан өткізіп жатыр ма, белгісіз. Пауэрс компьютерге сабақ береді, алдымен классикалық әдебиетті оқып, содан кейін ағымдағы оқиғаларды айтады, ал соңында өзінің өмірінің тарихын баяндайды, осы процесте машинамен күрделі қарым-қатынас орнатады. Роман сонымен қатар Пауэрстің «С.» әйелмен араласуына арналған кеңейтілген флэшбэктерді қамтиды – олардың «U.» университетіндегі алғашқы кездесуінен бастап Бостон қаласындағы богемдік өмірлеріне және «С.» әйелінің отбасының Нидерландыдағы қаласына көшуіне дейін. Романның кульминациясы Геленнің әлемнің шындығына шыдамауымен және Пауэрстен «кетуімен» аяқталады. Ол Пауэрстен «барлығын көруін» сұрайды, содан кейін өзін өшіріп тастайды. Оның әлемнен кетуі Пауэрсті жаңа өмірге келтіреді. Бұған қоса, Пауэрс өзінің Ленцтің эксперименті болғанын түсінеді: ол компьютерді оқыта ала ма, жоқ па? Оның өзгеруі арқасында ол әлеммен қайтадан байланыс орнатады және қайтадан жаза алады.
The main narrative tells the story of Powers' return to his alma mater – referred to in the novel as simply "U. ", but clearly based on the University of Illinois at Urbana Champaign, the school Powers attended and teaches at as a professor – after he has ended a long and torrid relationship with a loving but volatile woman, referred to as "C." Powers is an in house author for the university, and lives for free for one year. He finds himself unable to write any more books, and spends the first portion of the novel attempting to write, but never getting past the first line. Powers then meets a computer scientist named Philip Lentz. Intrigued by Lentz's overbearing personality and unorthodox theories, Powers eventually agrees to participate in an experiment involving artificial intelligence. Lentz bets his fellow scientists that he can build a computer that can produce an analysis of a literary text that is indistinguishable from one produced by a human. It is Powers' task to "teach" the machine. After going through several unsuccessful versions, Powers and Lentz produce a computer model (dubbed "Helen") that is able to communicate like a human. It is not clear to the reader or to Powers whether she is simulating human thought or actually experiencing it. Powers tutors the computer, first by reading it canonical works of literature, then narrating current events, and eventually telling it the story of his own life, in the process developing a complicated relationship with the machine. The novel also consists of extensive flashbacks to Powers' relationship with C., from their first meeting at U., to their bohemian life in Boston, to their move to C.'s family's town in the Netherlands. The novel culminates with Helen being unable to bear the realities of the world, and "leaving" Powers. She asks Powers to "see everything" for her, and subsequently shuts herself down. Her exit from the world forces Powers to experience a rebirth. In addition, Powers realizes that he was Lentz's experiment: would he or wouldn't he be able to teach a computer? Through the transformation he experiences, he is suddenly able to interact with the world, and he can write again.
Кейіпкерлер
Ричард Пауэрс: Романның басты кейіпкері Пауэрс, автордың толық көшірмесі болмаса да, жазушымен ортақ белгілер мен өмір тәжірибесіне ие. Ленц: Ленц – сарказмға толы, данышман зерттеуші және ғалым. Ол адам миының қалай жұмыс істейтінін зерттеу үшін, сондай-ақ, бір қарапайым биологиялық оқиға қалайша жақын жанының әйелін қиратуға болатынын анықтау мақсатында Хеленді жаратады. Хелен: Хелен – Ленц пен Ричардтың туындысы; Ленц оны құрастырады, ал Ричард оны тәрбиелейді. Ол – көптеген компьютерлерге тараған желі, оған әдебиет классикасы арқылы білім беріледі. Тек шындыққа – қылмыс, ашу, және т.б. – тап болғанда ғана, ол өзінің осы әлемге жат екенін және осы әлемге қалуды қаламайтынын толық түсінеді. Кітаптағы басты мәселелердің бірі Хеленнің өзінен туындайды: оның адамдық сезімдері бар ма, әлде ол адам сезімдерін ғана имитациялай ма?
Richard Powers: The central character of the novel, Powers shares certain traits and experiences with the novelist without being a complete copy of the author. Lentz: Lentz is a sarcastic and brilliant researcher and scientist. He creates Helen in an effort to explore the workings of the human brain, to somehow discover how a mere biological accident could so destroy the woman he loved. Helen: Helen is the creation of Lentz and Richard; Lentz builds her, and Richard educates her. She is a net, spread out over innumerable computers, and she is taught using the literary canon. Only when she is exposed to reality—the murder, rage, etc. that characterize daily news and the human world—does she realize fully that she does not belong nor does she wish to belong in this world. One of the central arguments of the book comes from Helen and whether she has human emotions, or is simply simulating human emotion.
Өмірбаян
Ричард Пауэрс, жазушы, Иллинойс университетін бітірген, онда ол PLATO жүйесінің қолданушысы ретінде компьютерлік бағдарламалауды үйренді.
Richard Powers, the author, graduated from the University of Illinois, where he learned computer programming as a user of PLATO.
Пікірлер мен сын-пікірлер
Кітапты қабылдау көбінесе оң болды, «Лос-Анджелес Таймс» романына жоғары баға берді. «Нью-Йорк Таймс» газеті «Галатея 2.2» романының «күрделі» және «сарқырамастырып, ойландыратын тәжірибе» екенін жазды. «Вашингтон Таймс» кітаптың «жетілуі қиын болуы мүмкін, бірақ кез келген кітаптан гөрі көңілдірек болады» деген пікірін білдірді. «Нью-Йорк Таймс» бұл романның «жасанды интеллект мамандары мен нейробиологтар арасында шағын сенсация тудырғанын» хабарлады; философ Дэниел Деннет Пауэрске сегіз беттік әзілхат жіберді.
Reception for the book has been mostly positive, with the Los Angeles Times praising the novel. The New York Times wrote that Galatea 2.2 was "complex" and a "heady and provocative experiment". The Washington Times expressed that the book "may not be the easiest to access, but will prove as enchanting as any." The New York Times reported that the novel "caused a small sensation among artificial intelligence specialists and neuroscientists"; philosopher Daniel Dennett sent Powers a fan letter eight pages long.