Кіріспе

Шығыс Ирландияның жойылған орта ағылшын диалектісі (Fingallian) немесе Фингал диалектісі - бұрын Ирландияның Фингал қаласында сөйленген жойылған тіл. Ол Норман шапқыншылығы кезінде Ирландияға әкелінген Орта ағылшын тілінің тармағы деп саналады. Фингаль тілі туралы аз мәлімет болса да, ол Вексфорд графтығының Форт және Барги диалектісіне ұқсас болған деп есептеледі. Финаллианның сақталған әдебиеті екі сатирикалық немесе әзіл-оспақ өлеңдерінен тұрады, қысқа "Фингаллиан биі" және әлдеқайда ұзақ "Пургаториум гиберникум". Екі өлең де анонимді және Фингаллианның күлкілі пародиясы деп есептеледі.

Тарих

Фингал тілінде Фингал аймағында сөйленген, дәстүрлі түрде Дублин графлығының Толка өзенінің солтүстігіндегі бөлігі. Бұл тіл солтүстік шекараға жақын аймақта айтылған. "Фингал" атауы ирланд тілінен шыққан, яғни "шетелдіктер аумағы", бұл аймақтағы норвегиялық қоныстанған жерді білдіреді. Тілші Альф Сомерфелт фингал диалектіне скандинавтық ықпал еткен деген ойды ұсынды, бірақ кейінгі ғалымдар мұндай байланыстың дәлелін таппады. Вексфорд графтығындағы Форт пен Баргидің Йола диалектісі сияқты, Фингаллианның да 1169 жылы Ирландияға англо-нормандық шабуылдан кейін "Ескі ағылшын" қоныстанушылары енгізген Орта ағылшын тілінен шыққан деп есептеледі. Орта ағылшын тілі 14 ғасырға дейін Ирландияның оңтүстік-шығысында қалыптасқан, содан кейін бұл аймақ қайтадан гаэль тілінде өзгертіліп, ағылшын тілі орыннан ауыстырылды. Осылайша, Йола және Фингал диалектілері Ирландиядағы осы ағылшын тілінің түпнұсқасының жалғыз расталған қалдықтары болар еді.