Кіріспе

Жапон жазушысы Фумико Энчи (円地 文子) - Жапонияның Шова дәуіріндегі ең танымал жапондық әйел жазушылардың бірі Фумико Уэданың қалам аты. Жазушы ретінде Энчи жыныстық қатынас, гендер, адамдық жекелік және руханилық туралы идеяларын зерттеуімен танымал.

Ерте өмір

Фумико Уэда Токионың Асакуса қаласында Токио император университетінің лингвисті және профессоры мен оның әйелі Цуруконың екінші қызы болып дүниеге келді. Оның әкесі Кокугакуин университетінің президенті, Пирлер палатасының мүшесі болды, кейіннен заманауи жапон тіл білімінің негізін қалаумен танылды. Бала кезінде денсаулығы нашар болғандықтан, ол мектептегі сабақтарға үнемі қатыса алмады, сондықтан әкесі оны үйде ұстауға шешім қабылдады. Оған ағылшын, француз және қытай әдебиеттері жеке оқытушылар арқылы оқытылды. Оған әжесінің әжесі де қатты әсер етті, ол оны "Генджи туралы әңгіме" сияқты жапон классикасымен, сондай-ақ Эдо кезеңіндегі гесаку романдарымен және кабуки мен бунарку театрымен таныстырды. 13 жасында оның оқу тізіміне Оскар Уайльдтың, Эдгар Аллан Поның, Кёка Идзумидің, Кафу Нагаидің, Рюносуке Акутагаваның және әсіресе Джуничиро Танизакидің шығармалары кірді, оның садо-мазохистік эстетикалық ерекшелігі оны ерекше қызықтырды. Бала кезінде ол көптеген сирек кездесетін мәтіндерге қол жеткізді, өйткені оның әкесі лингвистика бойынша ұстаз болған Базиль Холл Чемберлен 1910 жылы елден кетер алдында бүкіл он бір мыңнан астам кітаптан тұратын кітапханасын отбасына сыйға тартты. 1930 жылы Токиодағы "Ничи-Ничи-Шимбун" газетінің журналисі Йосимацу Энчиге үйленді. Содан кейін ол көркем әдебиет жазуға кірісті, бірақ драматург ретінде жылма-жыл дебюттен айырмашылығы, ол өзінің әңгімелерін жариялауды өте қиын деп тапты. 1939 жылдан бастап Токиодағы "Ничи Ничи Шимбун" газетінде "Генджи туралы аңыз" кітабының қазіргі жапон тіліне аударылған нұсқасы басылып шыға бастағанымен, оның "Желдей сөздер" (Kaze no gotoki kotoba, 1939), "Жеке аспан мен теңіз қазынасы" (Ten no sachi, umi no sachi, 1940) және "Жаз мен күз" (Шунжу, 1943) сияқты алғашқы романдары коммерциялық жетістікке қол жеткізе алмады. Ол денсаулығымен күресуді жалғастырды, 1938 жылы жатыр қатерлі ісігі диагнозы қойылғаннан кейін мастэктомия жасады және операциядан кейінгі асқынулардан зардап шекті. 1945 жылы Энчидің үйі мен барлық дүние-мүлкі Тынық мұхит соғысының соңында Токиоға жасалған әуе шабуылдарының бірінде өртенді. 1946 жылы аналық безді алып тастау операциясын жасады, 1951 жылға дейін жазуды тоқтатты.

Соғыстан кейінгі табыстар

1953 жылы Энчидің "Аштық күндері" (ひもじい月日) романы сыншылар тарапынан жақсы қабылданады. Оның романы - бұл отбасындағы бақытсыздық пен физикалық және эмоционалдық тапшылық туралы өрескел, жан тебірентерлік әңгіме, ол ішінара соғыс уақытындағы жеке тәжірибелерге негізделген және 1954 жылы Әйелдер әдебиет сыйлығын жеңіп алды. Энчидің келесі романы да жоғары бағаланды: " Күту жылдары " (女坂) Нома әдеби сыйлығын жеңіп алды. Романның оқиғасы Мейдзи дәуірінде өтеді және патриархалды әлеуметтік тәртіпте оларға берілген кемсітуші рөлді қабылдаудан басқа жолы жоқ әйелдердің жағдайын талдайды. Басты кейіпкер - үкімет қызметкерінің әйелі, күйеуі тек кәнизактерін ғана емес, сонымен қатар оларды қызметші әйелдер ретінде және екінші әйелдер ретінде бір шатыр астында тұруға мәжбүрлегенде, ол қорланады. 1950-1960 жылдары Энчи өте табысты болды және әйелдердің психологиясы мен жыныстық қатынасын зерттейтін көптеген роман мен әңгімелер жазды. Маскаларда (Она еркектері, 1958) оның басты кейіпкері Гендзи ертегісінен Рокуджо ханымға негізделген, ол шамандық кейіпкер ретінде суреттеледі. Фудзи тауында альпинизм апатынан ұлынан айырылғаннан кейін, ол жесір қалған келінін кез келген жолмен ұлды алуға мәжбүр етеді. Кітаптан алынған бір сөз: "Әйелдің махаббаты тез арада кек алу құмарлығына айналады. Бұл маңайданған сезім қанның тоқтаусыз өзеніне айналады, ол ұрпақтан ұрпаққа ағады". Шаманизм мен рухани иелену тақырыбы Энчидің 1960 жылдардағы шығармаларында қайта-қайта кездеседі. Энчи буддизмдегі әйелдерді бағындыру дәстүрлерін жергілікті жапондық синтоисттік дінде әйел шаманның рөлімен салыстырып, әйел шаманды ерлерге қарсы жазалау немесе әйелдерді күшейту құралы ретінде бейнелеу үшін қолданды. Жалған байлық туралы ертегі (Nama miko monogatari, 1965, сонымен қатар Жалған оракулдар туралы ертегі, сөзбе-сөз аударма "Солғаушы қыз туралы ертегі") -де, ол әңгімені Хэйан кезеңінде, кейіпкері Императрица Тэиси (тарихи тұлға Фудзивара но Тэиси, сондай-ақ Садако деп аталады) ретінде, Император Ичидзоның жұбайы. Роман 1966 жылы Әйелдер әдебиет сыйлығын жеңіп алды. Күту жылдары мен маскалармен қатар, Жалған байлық туралы әңгіме оның "Генджи туралы әңгіме" тікелей әсер еткен үшінші шығармасы болып саналады. Оның үш әңгімесі 1969 жылы Танизаки сыйлығына таңдалды: Шу во убау моно (朱奪うもの), Кизу ару цубаса (傷ある翼) және Нижи то шура (虹と修羅). Энчидің шығармаларындағы тағы бір тақырып - қартайған әйелдердегі эротизм, ол оны ерлер мен әйелдер арасындағы биологиялық теңсіздік ретінде қарастырды. Сайму (лат. "Coloured Mist", 1976), қартайған әйел жас жігіттермен жыныстық қатынас арқылы өзін жандандыра алатын қиялға айналады. Энчидің шығармаларында реализм мен эротикалық фантазия элементтері біріктірілді, бұл стиль сол кезде жаңа болды.

Кейінгі өмір және өлім

1970 жылы Жапония өнер академиясының мүшесі болып сайланды. 1979 жылы Мәдениет қайраткері атанды, 1985 жылы Жапон үкіметі Мәдениет орденін берді. 1986 жылы 12 қарашада Токионың Янака ауданындағы үйінде 1986 жылы отбасылық іс-шарада болған кезде жүрек соғысынан қайтыс болды. Оның қабірі жақын маңдағы Янака зиратында. Энчидің еңбектерінің аз бөлігі жапон тілінен аударылған.

Романдар

Қазе но готоки котоба (лит. "Желдей сөздер", 1939) Он но сачи, уми но сачи (лат. "Жаспан мен теңіз қазыналары", 1940) Шунью (лат. "Жаз және күз", 1943) Күту жылдары (Она Зака, 19491957), Джон Бестердің ағылшынша аудармасы. Коданша. Маскалар (Она Мен, 1958), ағылшынша аудармасы Джульет Винтерс Карпентер. Жалған байлық туралы әңгіме (Nama miko monogatari, 1965), ағылшынша аудармасы Роджер Кент Томас. Гавай университетінің баспасы. Саиму (ағылш. "Түсті тұман" (1976)

Аударма

"Энчи Гендзи" - "Гендзи туралы әңгіме" кітабының қазіргі жапон тіліне аударымы.