Кіріспе
Мартин Хайдеггердің ерте философиясындағы негізгі термин Экзистенциалдық және экзистенциалдық - Мартин Хайдеггердің ерте философиясындағы негізгі терминдер. Экзистенциалдық әлемнің белгілі бір шектелген сұрақтар немесе мәселелер ретінде анықталатын аспектілерін білдіреді, ал экзистенциалдық - барлық нәрсеге әсер ететін және нақты білімге бейім болатын жолмен шектелмейтін болмысты білдіреді. Жалпы алғанда, "экзистенциалдық" дегеніміз "не", материалдық сипатталатын шындықты білдіреді, ал "экзистенциалдық" дегеніміз кез-келген мүмкін әлемге тән құрылымдарды білдіреді. Басқаша айтқанда, "экзистенциалдық" термині онтикалық анықтаманы білдіреді, ал "экзистенциалдық" онтологиялық анықтаманы білдіреді.
Existentiell and existential are key terms in Martin Heidegger's early philosophy. Existentiell refers to the aspects of the world which are identifiable as particular delimited questions or issues, whereas existential refers to Being as such, which permeates all things, so to speak, and can not be delimited in such a way as to be susceptible to factual knowledge. In general it can be said that "existentiell" refers to a "what", a materially describable reality, whereas "existential" refers to structures inherent in any possible world. In other words, the term "existentiell" refers to an ontic determination, whereas "existential" refers to an ontological determination.
Этимология
Гейдеггер "экзистенциалдық" деген терминді ойлап таппаған. Неміс тіліндегі "existenziell" сөзі ағылшын тілінде "экзистенциалдық" деп аударылады. Алайда, Хайдеггердің еңбектерінде ол "экзистенциал" деген неміс сөзін ойлап тапты, оған жалпы неміс сөзі "экзистенциелл" дегеннен ерекше мағына берді. Сонымен, Хайдеггердің ағылшын тіліндегі аудармаларында неміс "existenziell" ағылшын тілінде "existentiell" деп аударылады, ал неміс "existenzial" сөзі "экзистенциал" деп аударылады, әр сөздің Хайдеггерге тән өзіндік техникалық мағынасы бар.
Анықтама
Экзистенциалдық түсінік - бұл өмір сүрудің онтикалық түсінігі немесе сипаттамасы, ал экзистенциалдық түсінік - онтологиялық түсінік. Дегенмен, екі термин өзара байланысты, өйткені онтикалық анықтау өзінен-өзі онтологиялық болып табылады. Хайдеггердің терминологиясында әлемнің (Dasein) бар болуы "оған оның материалдық мазмұнын анықтайтын" не "деп атау арқылы" анықтала алмайды. Сонымен онтологиялық немесе экзистенциалдық онтикалық және экзистенциалдыққа қарағанда басымдыққа ие. Шын мәнінде, Dasein мәні тікелей болмыстың сұрағын тудырады, және сол сияқты "болу мағынасының сұрағында бірінші кезекте Da sein сипаты бар болмысқа жауап беріледі. Бұл дегеніміз, кез келген белгілі бір зат немесе зерттеу саласы үшін "бұл заттың онтологиялық талдауы әрқашан экзистенциалдықты алдын ала көруді талап етеді. Дегенмен, Dasein оны онтикалық экзистенциалдық немесе онтологиялық экзистенциалдық түрде байланыстыра алады. Екінші қатынас "болып өмір сүрудің онтологиялық құрылымының теориялық ашықтығына" қатысты [және] өмір сүруді құрайтын нәрсенің талдауына бағытталған. Оның түсінігі экзистенциалдық. Бұл түсіндірмелер экзистенциалдық тұрғыда анықталғандықтан, біз Da sein болмысының сипаттамаларын экзистенциалдық деп атаймыз. Олар біз санаттар деп атаған Da sein-тен айырмашылығы бар заттардың болу белгілерінен айқын ажыратылады. Жоғарыда айтылған түсінік тек қана Дасейінмен шектеледі, себебі оның басқа тіршілік иелерінен сапалы ерекшелігі бар. Ол әлемдегі жаратылыстарды онтикалық түсінуді сипаттауға қолданылмайды, сондай-ақ әлемдегі мән-жайлар туралы фактілерді қарастыра алмайды. Олар Дасейн және Дасейнге ғана шектеледі. Бұл жерде "Бірудің екі негізгі мүмкіндігі" дегенді есте ұстаған жөн. Оларға сәйкес келетін зат негізгі тергеудің әртүрлі тәсілдерін қажет етеді. Өмірде кім (болу) немесе не (көбінесе объективті болу) бар.
Қарым-қатынасы
Being and Time "экзистенциалдық талдаудың тамырлары, өз кезегінде, түпкілікті экзистенциалдық, олар онтикалық" деп атап өтті. Бұл экзистенциалдық талдау өзінің нұсқауларын экзистенциалдықтан алады және ол өзі Дасейдің экзистенциалдық сипатына негізделген.