Кіріспе

Канаданың Коронация шығанағы аймағынан келген сары шашты инуиттер. "Сары эскимостар" немесе "Ақ эскимостар" термині алғаш рет сары шашты инуиттерді көру және олармен кездесу туралы есептерде қолданылған.

Этимология

Кристиан Кленгенберг 1910 жылы Вильхьяльмур Стефансон Виктория аралының оңтүстік-батысындағы инуиттерді зерттейтін сапары алдында, оған "Блонда эскимо" терминін таныстырған деп есептеледі. Дегенмен Стефансон "Мыс инуиттер" деген атауды ұнатты. Адольф Грили бұрынғы әдебиеттердегі сары немесе ақ шашты Арктика тұрғындары туралы жазбаларды біріктіріп, 1912 жылы "National Geographic Magazine" журналында "Стефанссонның сары эскимосының тегі" деген мақаласында жариялады. Содан кейін газеттер "Блонда эскимо" терминін танымал етті, ол Стефансонның "Мыс инуиттер" деген атауды қалауына қарамастан, көптеген оқырмандардың назарын аударды. Стефансон кейін Грилидің еңбегін өз жазбаларында сілтеді, ал "Блонда эскимо" термині 17 ғасырдан бері ақ шашты инуиттерді кездестірулерде қолданылып келеді.

Байқаулардың алғашқы тарихы

Грили ақ шашты арктикалық халықтарды алғаш рет 1656 жылы голландиялық сауда кемесі Гренландиядан батысқа қарай Дэвис бұғазы арқылы Баффин аралына қарай жол тартқан кезде кездестіргенін анықтады. Кеменің капитаны Николас Тюнес екі бөлек нәсілді көргенін мәлімдеді: біріншісі – қоңыр терілі инуиттер, ал екіншісі – бойы биік, ақ терілі адамдар. Грили 1721 жылы Гренландияда тапқан сары түсті, "өте әдемі және ақ" жергілікті тайпа туралы жазған лютерандық миссионер Ханс Эгеденің куәгерлік есебін де жариялады. Гренландиялық поляр зерттеушісі Кнуд Расмуссен 1903 жылы Гренландияда және Канаданың кейбір аймақтарында "басқа нәсілге" жататын сары шашты эскимостарды тапқанын хабарлады.

Стефанссонның болжамы

1910 жылы Стефанссон Виктория аралының оңтүстік-батысында және Принц Альберт шығанағында қоныстанған Мыс инуиттерін зерттеді. Ол сақалдары мен шаштары сары түсті, "типикалық скандинавтарға ұқсайтын" көптеген ер адамдармен кездескенін баяндады.

Ғылыми зерттеулер

1922 жылы антропологтар Стефанссонның айтқандарын зерттеді, бірақ Виктория аралының оңтүстік-батысында мекендейтін Мыс инуиттерінің арасындағы шаштарының сары түстің көп болуын түсіндіре алмады. 2008 жылы Current Anthropology журналында Палссон жақындағы зерттеулер «Стефанссонның Мыс инуиттері жөніндегі болжамдарын жоққа шығарады» деген тұжырым жасады.