Вилем Баренц: Голланд су танымы және Арктика саяхатшысы
Willem Barentsz
Вилем Баренц – голланд сунавигі, картограф, Арктиканы зерттеуші (1550-1597). Солтүстік жол іздеуде үш сапар жасаған, Жаңа Жерде бір жылдан астам уақыт тіккен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық теңізші, картограф және Арктика зерттеушісі (шамамен 1550 – 1597)
Dutch navigator, cartographer, and Arctic explorer (c. 1550 – 1597)
Виллем Баренц (; – 20 маусым 1597), ағылшынша Уильям Баренц немесе Баренц деп аталады, голландиялық теңізші, картограф және Арктика зерттеушісі. Баренц Солтүстік-Шығыс жолын табу үшін үш экспедиция жасады. Ол алғашқы екі сапарында Новая Земля және Қара теңізіне жетті, бірақ екі рет те мұзға кездесіп қайтаруға мәжбүр болды. Үшінші экспедицияда экипаж Шпицберген және Аю аралын ашты, бірақ кейін Новая Земляда шамамен бір жылға тоқтады. Баренц 1597 жылы отанына қайтар жолда қайтыс болды. Баренц теңізі және тағы да көптеген жерлер оның құрметіне аталған. Баренц – оның тегі емес, әкесінің есімінен туған атауы, "Баренттің ұлы" деген мағына беретін Barentszoon сөзінің қысқартылған түрі. Кәсібі бойынша картограф болған Баренц Испания мен Жерорта теңізіне Жерорта теңізі аймағының атласын жасау үшін барды, оны Петрус Планциуспен бірлесіп жариялады.
Willem Barentsz (; – 20 June 1597), anglicized as William Barents or Barentz, was a Dutch navigator, cartographer, and Arctic explorer. Barentsz went on three expeditions to the far north in search for a Northeast passage. He reached as far as Novaya Zemlya and the Kara Sea in his first two voyages, but was turned back on both occasions by ice. During a third expedition, the crew discovered Spitsbergen and Bear Island, but subsequently became stranded on Novaya Zemlya for almost a year. Barentsz died on the return voyage in 1597. The Barents Sea, among many other places, is named after him. Barentsz was not his surname but rather his patronymic name, short for Barentszoon "Barent's son". A cartographer by trade, Barentsz sailed to Spain and the Mediterranean to complete an atlas of the Mediterranean region, which he co published with Petrus Plancius.
Үшінші сапар
1596 жылы бұрынғы экспедициялардың сәтсіздігіне көңілі қалған Штаттар Генерали енді мұндай сапарларға қаржылай көмек көрсетпейтінін, бірақ Солтүстік-Шығыс жолын сәтті ашып өткендерге жоғары сыйақы ұсынатынын жариялады. Олар 17 маусымда Шпицбергенді тауып, оның солтүстік-батыс жағалауын көріп шықты. 20 маусымда кейін Раудфьорден деп аталатын үлкен шығанақтың кіреберісін байқады. 21 маусымда Кловен-Клиф пен Вогельсанг арасында тіреу орнатып, оған голландиялықтардың гербін бекітті. 25 маусымда Магдаленафьорденге кірді, оны морж сүйектерінің көптігіне байланысты Тюск шығанағы деп атады. Келесі күні, 26 маусымда Форландсундеттің солтүстік жағына енді, бірақ астыңғы тасқа келіп, кері қайтуға мәжбүр болды. Сондықтан ол фьордты Кирвик ("кері қайтуға мәжбүр ететін шығанақ") деп атады. 28 маусымда Принс Карлс Форландтың солтүстік бөлігін айналып өтті, оны көптеген құстарды көргендіктен Vogelhoek деп атады. Олар Isfjorden және Bellsund-тен өтіп оңтүстікке қарай бет алды, бұл жерлер Баренцтің картасында Grooten Inwyck және Inwyck деп белгіленген. 1 шілдеде кемелер тағы да Аю аралына жетті, бұл Баренц пен Ван Хемскерк пен Риджп арасында пікірталас тудырды. Олар жолдарынан айырылысуға келісті, Баренц солтүстік-шығысқа қарай, ал Риджп тікелей Солтүстік полюске қарай, Қытайға жету мақсатымен жүрді. Топ аң аулауда жетістікке жетіп, примитивті тұзақтарға Арктикалық түлкілерді ұстады. Маусым айының соңына қарай мұз кемені әлі де босатып жібермеді, сондықтан қалған, мүжілген, қүрмеуге шалдыққан адамдар екі ашық қайыққа отырды. Баренц 1597 жылдың 20 маусымында теңізде қайтыс болды. Баренцтің денесі Солтүстік Земля аралында немесе теңізде жерленгені белгісіз. Қайықтар Кола түбегіне жеткенше тағы жеті апта кетті, онда оларды бұрынғы саяхатшы Ян Риджп басқаратын голландиялық сауда кемесі құтқарып алды. Риджп сол кезде Нидерландыға оралған және екінші сапарында болды, Баренц экипажының жоғалып кеткенін ойлап, кездейсоқ тапқан. Көздердің мәліметтері бойынша, екі адам мұздың үстінде, ал үш адам қайықта қаза тапқан. Жас кабиналық қыс айларында баспанада көз жұмды. Капитан Гундерсон 1875 жылдың 17 тамызында осы жерге келіп, арқан, екі карта және Артур Пет пен Чарльз Джекман саяхаттарының қолжазба аудармасын жинады. Келесі жылы Чарльз Л. В. Гардинер де 29 шілдеде бұл жерге барып, Баренц пен Хемскерктің болашақ келушілерге қоныстарын сипаттаған хат қоса 112 нысанды жинады. Бұл заттардың барлығы ақырында Амстердамдағы Риксмузейге жеткізілді, ал кейбіреулері бастапқыда Гаагада сақталған. 1933 жылы әуесқой археолог Милорадович тапқан заттар Санкт-Петербургтегі Арктика және Антарктика мұражайында сақталады. Дмитрий Кравченко 1977, 1979 және 1980 жылдары осы жерге барып, кеме қалдықтарын табу үшін суға сүңгуірлерді жіберді. Ол Архангельск облыстық жергілікті тарих мұражайына (Ресей) жеткен бірқатар заттарды алып келді. Тағы бір шағын коллекция Тромсёдегі (Норвегия) Полярлық мұражайда бар, және кабина орнында ескерткіш орнатты. Баренцтің мұздың үстінде қыстаған орны Мурманскіден кемелермен жүретін туристер үшін танымал орынға айналды.
In 1596, disappointed by the failure of previous expeditions, the States General announced they would no longer subsidize similar voyages – but instead offered a high reward for anybody who successfully navigated the Northeast Passage. They discovered Spitsbergen on 17 June, sighting its northwest coast. On 20 June they saw the entrance of a large bay, later called Raudfjorden. On 21 June they anchored between Cloven Cliff and Vogelsang, where they "set up a post with the arms of the Dutch upon it." On 25 June they entered Magdalenefjorden, which they named Tusk Bay, in light of the walrus tusks they found there. The following day, 26 June, they sailed into the northern entrance of Forlandsundet, but were forced to turn back because of a shoal, which led them to call the fjord Keerwyck ("inlet where one is forced to turn back"). On 28 June they rounded the northern point of Prins Karls Forland, which they named Vogelhoek, on account of the large number of birds they saw there. They sailed south, passing Isfjorden and Bellsund, which were labelled on Barentsz's chart as Grooten Inwyck and Inwyck. The ships once again found themselves at Bear Island on 1 July, which led to a disagreement between Barentsz and Van Heemskerk on one side and Rijp on the other. They agreed to part ways, with Barentsz continuing northeast, while Rijp headed due north in an attempt to cross directly over the north pole to reach China. Proving somewhat successful at hunting, the group caught Arctic foxes in primitive traps. By June, the ice had still not loosened its grip on the ship, and the remaining desperate scurvy ridden survivors took two open boats. Barentsz died at sea soon after on 20 June 1597. It is not known whether Barentsz was buried on the northern island of Novaya Zemlya, or at sea. It took seven more weeks for the boats to reach the Kola Peninsula, where they were rescued by a Dutch merchant vessel commanded by former fellow explorer Jan Rijp who by that time had returned to the Netherlands and was on a second voyage, assuming the Barentsz crew to be lost, and found it by accident. Sources differ on whether two men died on the ice floe and three in the boats, The young cabin boy had died during the winter months in the shelter. Captain Gunderson landed at the site on 17 August 1875 and collected a grappling iron, two maps and a handwritten translation of Arthur Pet and Charles Jackman's voyages. The following year, Charles L. W. Gardiner also visited the site on 29 July where he collected 112 more objects, including the message by Barentsz and Heemskerck describing their settlement to future visitors. All of these objects eventually ended up in the Rijksmuseum Amsterdam, after some had initially been held in The Hague. The amateur archaeologist Miloradovich's 1933 finds are held in the Arctic and Antarctic Museum in St. Petersburg. Dmitriy Kravchenko visited the site in 1977, 1979 and 1980 – and sent divers into the sea hoping to find the wreck of the large ship. He returned with a number of objects, which went to the Arkhangelsk Regional Museum of Local Lore (Russia). Another small collection exists at the Polar Museum in Tromsø (Norway). and erected a commemorative marker at the site of the cabin. The location of Barentsz' wintering on the ice floes has become a tourist destination for icebreaker cruiseships operating from Murmansk.
Мұра
Кейінірек Баренцтің экипажының екі мүшесі – алғашқы екі саяхатында онымен бірге болған Ян Хуйген ван Линшотен және соңғы екі саяхатында кеме тікелейшісі болған Геррит де Вир өздерінің күнделіктерін жариялады. 1853 жылы бұрынғы Мурман теңізі оның құрметіне Баренц теңізі деп аталды. Свалбардтағы екінші ірі елді мекен Баренцбург, Баренцоя (Баренц аралы) және Баренц аймағы да Баренцтің есімімен аталды. XIX ғасырдың соңында Терешеллингте Виллем Баренц теңіз институты ашылды. 1878 жылы Нидерланды Арктиканы зерттеу кемесіне «Виллем Баренц» деген ат берді. 1931 жылы Нидж & Ван Дитмар Альберт Хельманның Баренцтің үшінші саяхаты туралы пьесасын жариялады, бірақ ол ешқашан қойылған жоқ. 1946 жылы «Пан Готия» кит аулау кемесі «Виллем Баренц» деп қайта аталды. 1953 жылы екінші «Виллем Баренц» кит аулау кемесі салынды. Жеміс шыбығының молекулалық құрылымындағы бір белок осы саяхатшының құрметіне Баренц деп аталды. Голландиялық режиссер Рейнют Оерлеманс 2011 жылдың қараша айында «Нова Зембла» атты фильм шығарды. Бұл голландиялық алғашқы 3D көркем фильмі. 2011 жылы еріктілер тобы Голландияның Харлинген қаласында Баренцтің кемесінің көшірмесін жасауды бастады. Жоспар бойынша кеме 2018 жылға дейін дайын болуы керек еді, ол кезде «Жоғарғы кемелер жарысы» Харлингенге келуі жоспарланған.
Two of Barentsz' crewmembers later published their journals, Jan Huyghen van Linschoten who had accompanied him on the first two voyages, and Gerrit de Veer who had acted as the ship's carpenter on the last two voyages. In 1853, the former Murmean Sea was renamed Barents Sea in his honour. Barentsburg, the second largest settlement on Svalbard, Barentsøya (Barents Island) and the Barents Region were also named after Barentsz. In the late 19th century, the Maritime Institute Willem Barentsz was opened on Terschelling. In 1878, the Netherlands christened the Willem Barentsz Arctic exploration ship. In 1931, Nijgh & Van Ditmar published a play written by Albert Helman about Barentsz' third voyage, although it was never performed. In 1946, the whaling ship Pan Gothia was re christened the Willem Barentsz. In 1953, the second Willem Barentsz whaling ship was produced. A protein in the molecular structure of the fruit fly was named Barentsz, in honour of the explorer. Dutch filmmaker Reinout Oerlemans released a film called Nova Zembla in November 2011. It is the first Dutch 3D feature film. In 2011, a team of volunteers started building a replica of Barentsz' ship in the Dutch town of Harlingen. The plan was to have the ship ready by 2018, when the Tall Ships' Races was scheduled to visit Harlingen.