Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1872-74 жылдар аралығында Солтүстік-Шығыс жолын табу мақсатында Арктика экспедициясы өткізілді.
1872 74 Arctic expedition to find the North East Passage
Аустрия-Венгрия Солтүстік полюсі экспедициясы Юлиус Пейер мен Карл Вейпрехттің басшылығымен 1872 жылдан 1874 жылға дейін Солтүстік-Шығыс жолын табу үшін ұйымдастырылған Арктика экспедициясы болды. Экспедиция Франц-Иосиф аралдарын ашып, жартылай зерттеді.
The Austro Hungarian North Pole expedition was an Arctic expedition to find the North East Passage that ran from 1872 to 1874 under the leadership of Julius Payer and Karl Weyprecht. The expedition discovered and partially explored Franz Josef Land.
Өмірбаян
Аустрия-Венгрияның Солтүстік полюске экспедициясы негізінен географ Август Петерманның бастамасы болды, ол Солтүстік Арктика мұхитының кеме жүзуге қолайлы екенін жақтады. Петерман бұрын Гренландияның шығыс жағалауында кеме жүруге арналған жолдарды таба алмаған 1868–1870 жылдардағы неміс Солтүстік полюске экспедицияларына қатысқан еді. Содан кейін Петерман Гольфстримның ықпалынан мұздың кедергісі аз болады деп есептеген Шпицберген мен Новая Земля арасындағы аймақты зерттеуді ұсынды. 1871 жылы сынақ экспедициясы өтті, оны Вейпрехт пен Пейер басқарды. Олар норвегиялық шхунаны, «Исбьёрн»ді жалдап, Тромсёде капитан Йохан Кьелдсен мен норвегиялық экипажды жұмысқа алды. «Исбьёрн» Гиллис жеріне жету үмітімен Шпицбергеннің шығыс жағалауына бет алды. Алайда, олар қалың мұзға тап болды және Нордаустлант жағалауынан одан әрі жылжу мүмкін болмады. Көңіл көншітпейтін экспедицияны құтқару үшін Вейпрехт пен Пейер алдымен оңтүстікке қарай аралдарды зерттеді, содан кейін шығысқа қарай жүзді. Олар ашық суды тауып, Баренц теңізіне шалқая кіре алды. Байқалған осы жағымды мұз жағдайлары келесі жылы сол бағытта негізгі экспедицияны жіберуді негіздеді. «Исбьёрнмен» жүргізілген барлау сапарында норвегиялықтарға қанағаттанбаған Вейпрехт негізгі экспедиция үшін австро-венгрлік экипаж қолдануға шешім қабылдады. Сондай-ақ, бу кемесінің қажеттілігі де қарастырылды.
The Austro Hungarian North Pole expedition was largely an initiative of geographer August Petermann who was a proponent of a navigable northern Arctic Sea. Petermann had previously been involved in the German North Pole expeditions of 1868–1870 that had failed to find navigable paths on the east coast of Greenland. Petermann then advocated for probing the area between Svalbard and Novaya Zemlya which he assumed would be less obstructed by ice due to the influence of the Gulf Stream. In 1871, a trial expedition took place. Weyprecht and Payer were put in charge. They chartered the Norwegian schooner Isbjørn and hired captain Johan Kjeldsen and a Norwegian crew in Tromsø. Isbjørn sailed to the east coast of Svalbard, in hopes of reaching Gillis Land. They found heavy sea ice however and were not able to advance from the coast of Nordaustlandet. To salvage the otherwise disappointing expedition, Weyprecht and Payer first conducted some exploration of the islands to the south, before sailing eastwards. Here they did find open water and managed to push far into the Barents Sea. These observed favourable ice conditions justified sending the main expedition into the same direction the following year. After being dissatisfied with the Norwegians on the reconnaissance voyage with Isbjørn, Weyprecht decided to use an Austro Hungarian crew for the main expedition. It was also decided that a steam vessel would be essential.
Жоспар
Экспедицияның мақсаты – Ресейдің солтүстігіндегі Солтүстік Мұзды мұхитты зерттеу және, мүмкіндігінше, Солтүстік-Шығыс жолын табу еді. Жоспарға сәйкес, Норвегиядан Новая Земляның солтүстік жағалауына дейін, содан кейін Жаңа Сібір аралдары арқылы Америкаға дейін 2,5 жыл ішінде саяхаттау көзделген. Бұл аймақты зерттеу теңіз жолымен Солтүстік полюске жету үшін база ретінде қолданылатын жаңа жерлерді ашуға мүмкіндік береді деп үміттенілді.
The expedition's purpose was to explore the Arctic Ocean to the North of Russia and ideally to find the Northeast Passage. The plan was to travel from Norway to the north coast of Novaya Zemlya and from there via the New Siberian Islands to America, all in 2.5 years. It was also hoped that the exploration of this area might discover land that could be used as a base for reaching the North Pole by sea.
Қаржыландыру
Жалпы шығындар 222 600 флоринге бағаланып, көбінесе жеке қайырымдамалар есебінен, оның көп бөлігі австро-венгр дворяндарынан түсті. Басты демеуші – граф Иоганн Непомук Вильчек, ол 30 000 флорин салды. Граф Франц Салм (1819–1887) 20 000 флорин қайырымдылық ретінде берді. Үкіметтік министрліктер мен Ғылым академиясы экспедицияға 10 340 флорин, ал патшалықтан 10 000 флорин бөлді. Сонымен қатар, маңызды меценаттардың қатарында граф Одон Зичи (1811–1894), банкир Людвиг Ладенбург (1873–1877), Австрия эрцгерцогы Райнер және барон Максимилиан фон Стернек болды.
The total costs of 222,600 florins were covered mostly by private donations, many from Austro Hungarian nobles. The main sponsor was Count Johann Nepomuk Wilczek who donated ƒ30,000. Count Franz Salm (1819–1887) donated ƒ20,000. From government ministries and the Academy of Sciences the expedition received ƒ10,340 and ƒ10,000 from the crown. Further important patrons included Count Ödön Zichy (1811–1894), banker Ludwig Ladenburg (1873–1877), Archduke Rainer of Austria, and Baron Maximilian von Sterneck.
Кеме
Негізгі кеме – Тегетхофф, ол австриялық адмирал Вильгельм фон Тегетхоффтың құрметіне аталған, оның астында Вейпрехт қызмет еткен. Ол осы экспедиция үшін Бремерхавендегі Teklenborg & Beurmann компаниясымен салынған. Бұл 220 тонналық, ұзындығы 38,34 метр, 100 атты күш (75 кВт) бу машинасы бар үш мастты баркентин болды. Сонымен қатар, граф Вилчек жеке Isbjørn желкенді қайығын қайтадан жалдады, төтенше жағдайға арналған қойма салу үшін.
The main ship was the Tegetthoff, named for the Austrian Admiral Wilhelm von Tegetthoff, under whom Weyprecht had served. It was built for this expedition by Teklenborg & Beurmann in Bremerhaven. It was a three masted barkentine of 220 tons, 38.34 m long, with a 100 horsepower (75 kW) steam engine. Additionally, Count Wilczek personally chartered the sailing boat Isbjørn again, for laying an emergency depot.