Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон суретшісі Шико Мунаката (棟方 志功) - Жапонияның Шова дәуірінде белсенді еңбек еткен жырлы-блокты суретші. Ол sōsaku hanga қозғалысы мен mingei (халық өнері) қозғалысымен байланысты. Мұнаката 1952 жылы Швейцарияның Лугано қаласында өткен Екінші халықаралық баспа көрмесінде "Үздік сыйлық" алды, 1955 жылы Бразилиядағы Сан-Паулу биенналында бірінші орын алды, содан кейін 1956 жылы Венеция биенналында Гран-при алды, ал 1970 жылы Жапон үкіметі өнер саласындағы ең жоғары құрмет - Мәдениет орденін берді.
Japanese artist
Shikō Munakata (棟方 志功) was a woodblock printmaker active in Shōwa period Japan. He is associated with the sōsaku hanga movement and the mingei (folk art) movement. Munakata was awarded the "Prize of Excellence" at the Second International Print Exhibition in Lugano, Switzerland in 1952, and first prize at the São Paulo Bienal Exhibition in Brazil in 1955, followed by Grand Prix at the Venice Biennale in 1956, and the Order of Culture, the highest honor in the arts by the Japanese government in 1970.
Ерте өмір
Мунаката Аомори префектурасының Аомори қаласында туған. Отбасының кедей жағдайына байланысты ол тек бастауыш мектепте білім алған, алайда бала кезінен өнерге құштарлық танытты. Үшінші сыныпта ол сыныптастарына желкендерді суреттеуді бастады. Мұнаката кейінірек өзінің көркемдік еңбектеріне Винсент ван Гогтың (18531890) "Стилл-лайф: бес гүлді ваза" картинасы себепші болды деп мәлімдеді. Ван Гогтың шығармаларын көргеннен кейін, жас Мунаката "Аоморидің Ван Гог" болғысы келетінін айтты. 1924 жылы Мунаката майлы бояумен сурет салуға деген шешімін жүзеге асыру үшін Токиоға көшіп келеді. Мұнакатаның алғашқы мансабында қиындықтар болған жоқ. Суреттерін сата алмай, аяқ киім жөндеумен айналысып, күнкөріс үшін наттто сата бастады. Ол төрт рет Бунтеннен (Жапонияның өнер академиясының көрмесі) бас тартылды, ақыры 1928 жылы оның бір суреті қабылданды. Алайда осы уақытқа қарай оның назары майлы бояудан жапондық дәстүрлі ағаштан жасалған баспа өнеріне ауысты.
Munakata was born in the city of Aomori in Aomori Prefecture in northern Honshū as the third of 15 children to a local blacksmith. Due to the impoverished circumstances of his family, he had only an elementary school education; however, he exhibited a passion for art from early childhood. In third grade, he began illustrating kites for his classmates. Munakata later claimed that his artistic endeavors were sparked by Vincent van Gogh's (1853–1890) Still Life: Vase with Five Flowers, a reproduction of which was given to him by his teacher when he was 17. Upon viewing of van Gogh's artwork, young Munakata decided that he wanted to become the “van Gogh of Aomori”. In 1924, Munakata moved to Tokyo in order to fulfill his decision to become a professional painter in oils. Munakata's early career was not without obstacles. Unable to sell his paintings, he was forced to repair shoes and sell nattō part time to survive. He was rejected by the Bunten (The Japan Art Academy Exhibition) four times, until one of his paintings was finally accepted in 1928. However, by this date, his attention had shifted away from oil painting to the traditional Japanese art of woodblock printing.
Ағаштан жасалған суреттерге жол
1926 жылы Мунаката Каваками Сумионың "Жаздың ертегі желінің" қара-ақ ағаш кескінін көріп, қара-ақ басумен айналысуға шешім қабылдады. 1928 жылдан бастап, тағы бір танымал сосаку ханга баспашы Хирацука Юничи (1895-1997) Мунакатаның ағаш оюын үйретті. 1929 жылы оның төрт суреті Шунокай көрмесінде қабылданды, бұл оның жаңа медиаға деген сенімін күшейтті. Келесі жылы оның тағы төрт туындысы Кокугакай ұлттық көрмесіне қабылданды, осылайша оның мансабында қалыптасты. Оның шығармалары 1932 жылғы және 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында өнер жарыстарының бір бөлігі болды. 1935 жылы миңге (халықтық өнер) қозғалысының атасы Янаги Соэцу (18891961) Кокугакайдың жыл сайынғы көктемгі көрмесінде Мунакатаның баспа суреттерін көріп, Мунакатаның Ямато ши Урувашидің жиырма бес баспа суретін сатып алды. Бұл оқиға Мунакатаның өмірін өзгертті. Содан бері Мунаката жапон халық өнерінің қозғалысымен тығыз байланысты болды. 1936 жылы Мунаката Киотоға барып, буддалық ғибадатханаларды аралап, көптеген мүсіндерді көрді. Мунакатаның буддалық діни бейнелерге бейімделуі оның көркемдік стиліне елеулі әсер етті. "Будданың он ұлы шәкірті" (1939) - оның ең ұлы шедеврі. Мұнакатаның үйі мен ағаш блоктарының көпшілігі 1945 жылы мамыр айында Токиоға америкалық бомбалау кезінде жойылып, оның үй жануарлары да қаза тапты. 1945 жылдан 1951 жылға дейін Тояма префектурасының Фукумицу қаласына көшіп келді.
In 1926, Munakata saw Kawakami Sumio's black and white woodcut Early Summer Breeze, and decided to work on black and white prints. From 1928 onwards, Hiratsuka Unichi (1895–1997), another renowned sōsaku hanga printmaker, taught Munakata wood carving. In 1929, four of his prints were accepted by the Shunyokai Exhibition, which bolstered his confidence in the new medium. In the following year, four more of his works were accepted for the Kokugakai national exhibition, thus establishing him in his career. His work was also part of the art competitions at the 1932 Summer Olympics and the 1936 Summer Olympics. In 1935, Yanagi Sōetsu (1889–1961), father of the mingei (folk art) movement, saw Munakata's prints at the Kokugakai's annual spring exhibition, and bought twenty five prints of Yamato shi Uruwashi by Munakata. This event changed Munakata's life. From then on Munakata was closely associated with the Japanese folk art movement. In 1936, Munakata went to Kyoto and visited many Buddhist temples and saw many sculptures. Munakata's exposure to Buddhist religious imagery influenced his artistic style significantly. Ten Great Disciples of the Buddha (1939) is considered to be his greatest masterpiece. Munakata's house and most of his woodblocks were destroyed in the American firebombing of Tokyo in May 1945 his pet was also killed. He relocated to Fukumitsu Town, Toyama Prefecture from 1945 1951.
Соғыстан кейінгі кезең
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Мунаката көптеген ағаштан жасалған суреттер, акварель және майлы бояулар, каллиграфия және суретті кітаптар шығарды. Ол өзінің студиясын Токиоға жақын болу үшін Канагавадағы Камакураға көшірді. 1959 жылы АҚШ пен Еуропаға сапар шегіп, бірқатар шетел университеттерінде дәріс берді. Оның шығармалары Жапонияда да, шетелде де сыншылардың мақтауына ие болды және көптеген сыйлықтар алды. Мұнаката 1952 жылы Швейцарияның Лугано қаласында өткен Екінші халықаралық баспа көрмесінде "Үздік сыйлық" алды, 1955 жылы Бразилиядағы Сан-Паулу биенналында бірінші орын алды, содан кейін 1956 жылы Венеция биенналында Гран-при алды. 1970 жылы Жапон үкіметі оны мәдениет орденімен марапаттады. Мұнаката Токиодағы үйінде қайтыс болды. Оның қабірі Аомориде, ал оның қабір тасына Винсент ван Гогтың үлгісі қойылған.
After World War II, Munakata produced numerous woodblock prints, paintings in watercolor and oil, calligraphy, and illustrated books. He moved his studio to Kamakura in Kanagawa to be closer to Tokyo. He traveled overseas to the United States and Europe in 1959, giving lectures at a number of overseas universities. His works received critical acclaim both in Japan and overseas, and he received many prizes. Munakata was awarded the "Prize of Excellence" at the Second International Print Exhibition in Lugano, Switzerland, in 1952, and first prize at the São Paulo Bienal Exhibition in Brazil in 1955, followed by Grand Prix at the Venice Biennale in 1956. He was awarded the Order of Culture, the highest honor in the arts, by the Japanese government in 1970. Munakata died at his home in Tokyo. His grave is in Aomori, and his gravestone is patterned after that of Vincent van Gogh.
Мазмұны мен әдісі
Мұнаката өзінің көптеген тақырыптарын Солтүстік Жапониядағы туған жері Аоморидің дәстүрлерінен, соның ішінде жергілікті халықтың табиғатты сүйетіндігі мен Небута фестивалі сияқты халықтық мерекелерден алған. Мұнакатаның ілімдері мен философиясы Шин буддизміне негізделген. Оның суреттерінде ағаштар мен өсімдіктерде мекендейтін Шинто kami бейнелейтін жүзіп жүрген жалаңаш әйелдер бейнеленген. Хэйан дәуірінің поэзиясынан шабыт алған Мунаката өзінің суреттеріне поэзия мен каллиграфияны енгізді. Бұл өте қысқа ойлы суретші кескен кезде бетімен ағашқа жуық тиіп тұрды. Оның сөзінше, "ақыл-ойға жол беріледі, ал құрал жалғыз жүреді". Мұнаката таңғажайып жылдамдықпен ою-өрнек жасап, дайындық эскиздерін мүлдем қолданбай, өз бетімен өмір сүруді қамтамасыз етті. Карьерасының алғашқы кезеңінде Мунаката тек қана ақ-қара принтерлермен жұмыс істеді. Кейіннен, Янаги Соэцуның (18891961) кеңесі бойынша Мунаката өзінің басып шығарған суреттерін артқы жағынан бояды, бұл техниканы urazaishiki деп атайды.
Munakata took many of his themes from the traditions of his native Aomori in northern Japan, including the local people's love of nature and folk festivals such as the Nebuta festival. Munakata's belief and philosophy were engrained in Shin Buddhism. His prints feature images of floating nude females representing Shinto kami that inhabit trees and plants. Inspired by poetry of the Heian period, Munakata also incorporated poetry and calligraphy into his prints. This extremely shortsighted artist brought his face almost into contact with the wood when he carved. In his words, “the mind goes and the tool walks alone”. Munakata carved with amazing speed and scarcely used any preparatory sketches, producing spontaneous vitality that is unique to his prints. During the early stage of his career, Munakata worked exclusively on black and white prints. Later on, upon the advice of Yanagi Sōetsu (1889–1961), Munakata colored his prints from the back, a technique called urazaishiki.
Мұнакатаның ағаштан жасалған суреттердегі философиясы
Сусаку ханга қозғалысының атасы Коширо Ончиден (1891-1955) айырмашылығы, ол суретшілердің "өзін" сурет салуда білдіруін жақтады, Мунаката өнер туғызушы ретінде барлық жауапкершіліктен бас тартты. Мунаката үшін көркем шығармашылық - табиғаттың күш-қуаты мен сұлулығының бір ғана көрінісі, ол ағаштан жасалған бұйымның өзінде бар. Мұнаката баспаға түсірілген суреттерді ханга емес, итага деп атады, бұл баспа процесінің орнына материалға баса назар аударды. (Бірдей канджимен жазылған хан - баспа процесін, ал ита - ағаш кескінін білдіреді). Мұнакатаның сөздері бойынша, "ханганың мәні мынада: адам тақтаның жолына түсуі керек, тақтада күш бар, ал құралды сол күшке қарсы мәжбүрлеуге болмайды". Мұнакатаның тақырыптық және көркемдік стилі ағаш материалдарының үстемдігі мен табиғаттың табиғи күші мен сұлулығы туралы философиясымен ерекшеленеді.
Unlike Kōshirō Onchi (1891–1955), father of the sōsaku hanga movement, who advocated artists’ expression of the "self" in creating prints, Munakata disclaimed all responsibilities as creator of art. For Munakata, artistic creation is one but many of the manifestations of nature's force and beauty, which is inherent in the woodblock itself. Munakata called prints itaga instead of hanga, emphasizing the material instead of the process of printing. (written in the same kanji, han refers to the process of printing, whereas ita refers to the woodblock itself). In Munakata's words, "the essence of hanga lies in the fact that one must give in to the ways of the board there is a power in the board, and one cannot force the tool against that power." Munakata's subject matter and artistic style are very much characterized by his philosophy on the supremacy of the woodblock material and nature's inherent force and beauty.
Филателия
Мунакатаның "Бензайтен" атты бір туындысы 1982 жылы Жапон үкіметі шығарған ескерткіш пошта маркасында Жапон заманауи өнері туралы серияның бір бөлігі ретінде пайда болды.
One of Munakata’s works, “Benzaiten”, appeared on a 1982 commemorative postage stamp issued by the Japanese government as part of a series on modern Japanese art.