Кіріспе

АҚШ комикс кітаптарын басып шығарушы (1951–1957)

Atlas Comics – 1950-ші жылдарда Marvel Comics-ке айналған комикс кітаптарын басып шығарушы компания. Журналдар мен жұмсақ мұқабалы романдарды басып шығарушы Мартин Гудман, көптеген корпоративтік ұйымдарды құруды бизнес стратегиясының бір бөлігі ретінде қарастырды және осы кезеңде Atlas-ты өзінің комикс бөлімшесінің бас атауы ретінде пайдаланды. Atlas, Гудманның 1940-шы жылдардағы комикс бөлімшесі Timely Comics-тен өркендеп өсті және Эмпайр Стейт Билдингінің 14-ші қабатында орналасқан болатын. Бұл компания 1970-ші жылдардағы, сондай-ақ Гудман құрған Atlas/Seaboard Comics компаниясынан ерекшеленеді.

Алтын ғасырдан кейін

Atlas Comics – 1939 жылы журналдар мен кітаптарды басып шығарушы Мартин Гудман құрған Timely Comics компаниясының мұрагері болды. Timely Comics соғыс жылдарында «Адамдық от», «Су асты мекенінің билеушісі» және «Капитан Америка» сияқты батырларының арқасында ең танымал кезеңіне жеткен. 1950 жылдардың басында теледидар мен басқа да бұқаралық ақпарат құралдарының бәсекесіне байланысты комикстер сұраныстан шығып қалды. Timely Comics «Капитан Америка» комиксінің 75-ші санымен (мұқабасы 1950 жылғы ақпан) супергерой комикстерін шығаруды тоқтатты. Бұл серияға дейін екі саны «Капитан Американың таңғажайып әңгімелері» деп аталған, ал соңғы санында тек қызықты әңгімелер мен супергеройлар болмады. Компанияның негізгі комиксі – «Marvel Mystery Comics», «Адамдық от» басты рөлде ойнады, ол 1949 жылғы маусымда 92-ші санымен аяқталды. Сол сияқты «Су асты мекенінің билеушісі» комиксі де сол айда 32-ші санымен, ал «Адамдық от» комиксі 1949 жылғы наурызда 35-ші санымен аяқталды. Timely Comics супергеройлерге тағы бір рет тырысып, «Marvel Boy» комиксінің 1-2-ші сандарын (1950 жылғы желтоқсан – 1951 жылғы ақпан) шығарды. Кейін ол комикс 3-ші санынан бастап «Таңғажайып» деп аталды (1951 жылғы сәуір) және 6-шы санына дейін (1951 жылғы қазан) «Marvel Boy» комиксін жалғастырды. Супергеройлердің болмауына байланысты Гудманның комикс басылымдары түрлі жанрларды қамтыды: қорқыныш, вестерн, юмор, сөйлейтін жануарлар, драма, қылмыс, соғыс, джунгли, махаббат, тыңшылық, ортағасырлық оқиғалар, Киелі кітаптардан алынған оқиғалар және спорт комикстері. Басқа баспагерлер сияқты Atlas Comics та модельдер мен мансапты әйелдер туралы комикстер ұсынды. Гудман 1951 жылғы қарашада комикстердің мұқабасында өзіне тиесілі газет стендтерінде таратушы компаниясы – «Atlas News Company» логотипін қолдана бастады. Бірақ «Kable News» компаниясы да 1952 жылғы тамызға дейін оның комикстерін тарата берді, олардың «K» логотипі және тәуелсіз дистрибьюторлар одағының логотипі Atlas глобусымен бірге пайда болды. Atlas логотипі Animirth Comics-тен Zenith Publications-ке дейін 59 компания арқылы шығарылған, бір баспагер, қызметкерлер және фрилансерлердің біріккен желісін біріктірді. Atlas Comics 1953 жылғы желтоқсаннан 1954 жылғы маусымға дейін шыққан «Жас жігіттер» комиксінің 24-28-ші сандарында «Адамдық от» (суретшілері Сид Шорс және Дик Айерс), «Су асты мекенінің билеушісі» (суретшісі және көптеген әңгімелер авторы Билл Эверетт) және «Капитан Америка» (авторы Стэн Ли, суретшісі Джон Ромита-старшы) супергеройлерін қайта жандандыруға тырысты. Осы қысқа мерзімді қайта жаңғыруға «Су асты мекенінің билеушісі» комиксінің (33-42-ші сандары, 1954 жылғы сәуір – 1955 жылғы қазан) және «Капитан Америка» комиксінің (#76-78, 1954 жылғы мамыр – қыркүйек) қайта басталуы да кірді. Үш супергерой «Men's Adventures» журналының соңғы екі санында (27-28-ші сандары, 1954 жылғы мамыр – шілде) да пайда болды.

Тендті ұстанған

Гудманның «Атлас» үшін баспа стратегиясы теледидар мен кинодағы танымал үрдістерді – уэстерндер мен соғыс драмалары бір кезде басым болса, енді басқа уақытта кино монстрлары, тіпті басқа комикс кітаптарын, әсіресе EC қорқыныш желісін ұстанатын дәлелденген жол деп қарастырды. Marvel/Atlas бас редакторы Стэн Ли комикс тарихшысы Лес Дэниелске айтқандай, Гудман «не сатылып жатыр, соны байқайтын, біз де осы сияқты көптеген кітаптарды шығаратын едік». Дэниелс түсіндіргендей: «Қысқа мерзімді нәтижелер табысты болды; бірақ басқа баспагерлер ұзақ мерзімді перспективамен қарап, өз батырларын сақтап қалғанда, Гудман олардың құлдырауына жол берді». «Атлас» «бұллпенінде» Лиден басқа кем дегенде бес штатты жазушы (ресми түрде редакторлар деп аталды): Хэнк Чапман, Пол С. Ньюман, Дон Рико, Карл Весслер және жасөспірімдер әзілі бөліміндегі болашақ Mad журналының карикатурисі Аль Джаффи. 1952 жылдан бастап «Альгернонға арналған гүлдер» романының болашақ авторы Дэниел Киз редактор болып жұмыс істеді. Басқа жазушылар, көбінесе жеке жұмыс істейтіндер, қатарында Роберт Бернштейн де болды. Суретшілердің арасында – кейбіреулері жеке жұмыс істесе, енді біреулері штатты қызметкерлер болды – Адам отшарының авторы Карл Бургос және Субмаринаның авторы Билл Эверетт сияқты тәжірибелі мамандар бар еді. Келесі буынға Марвелдің 1960 жылдардағы табысына дейін қайтыс болған, өте талантты және көпке танымал Джо Манели кірді. Ол компанияның жетекші суретшісі болды, көптеген обложкалар жасап, барлық жанрларда жұмыс істеді, әсіресе уэстерндерде және ортағасырлық «Қара салт атты» шығармасында. Басқаларының ішінде Рас Хит, Джин Колан және өте ерекше стильде сурет салатын жас Стив Дитко болды. «Атлас» баспасының танымал уэстерн атауларының кейбіреулері, олардың көптегені 1970 жылдары қайта басылды: Манели, Фред Кида және Джон Северин салған суреттерімен «Ринго Кид»; суретші Даг Уилдейдің «Заңсыз баласы»; суретші Джек Келлердің «Кид Колт, заңсыз»; антологиялық «Гунсмоук Уэстерн», онда «Кид Колт» басты рөлде ойнады; және Манели, Сид Шорс және басқалар салған «Қара салт атты».

Құмарлық және басқа да

Атлас балалар мен жасөспірімдерге арналған түрлі юморлық туындыларды да жариялады, оның ішінде Дэн ДеКарлоның «Хомер, бақытты рух» (Каспер сияқты достық рух), Гомер Хупер (Арчи Эндрюс сияқты) және Джо Манели салған «Мелвин Монстр» (Деннис Қауіпті сияқты) кіретін. Джон Северин салған сержант Барни Баркер, Атластың сержант Билькоға берген жауабы болды. Ең ұзақ жарық көрген туындылардың бірі – «Милли модель» болды, ол 1945 жылы Timely Comics юморлық сериясы ретінде басталып, 1970-жылдарға дейін жалғасты, 207 нөмірге жетті және одан тарайтын туындыларды іске қосты. Жазушы-суретші Рут Аткинсон жасаған бұл туынды кейін карикатурашы ДеКарлоның шеберханасына айналды – ол «Жози мен Мысықтар», «Сабрина, жасөспірім әйел-құпияшы» және басқа Арчи комикс кейіпкерлерінің болашақ авторы, сондай-ақ Арчи комиксінің қазіргі келбетін қалыптастырған суретші. ДеКарло 10 жыл бойы «Милли» туралы жазып, сурет салды. 1944 жылы Аткинсон мен жазушы Отто Биндер бірлесіп жасаған «Пэтси Уолкер» орта мектеп сериясында Аль Хартли, Аль Джаффи, Моррис Вайс және басқалардың суреттері болды және 1967 жылға дейін жарық көрді. Одан үш туынды таралды. Пэтси кейінірек Marvel Universe жалғастығына суперқаһарман Hellcat ретінде қосылды. Атластың сөйлейтін жануарлар туралы кітаптарында карикатурашы Эд Виниарскидің қиындыққа ұшырайтын Бак Дак, Манелидің күдікті Диппи Дак және Хоуи Посттың «Маймыл мен аю» бейнеленген. Бак және басқа жануарлар кейіпкерлері 1970-жылдардың басында Marvel бес томдық қайта басылымды шығарған кезде қысқа уақытқа оралды – «Li'l Pals» («Күлкілі жануарлар оқиғалары!»). Басқа туындылардың арасында Манели, Северин және Джек Кирби салған тыңшылық сериясы «Сары тырнақ», Том Гилл салған америкалық батыр «Ред Уорриор», болашақ Marvel өндірісінің атқарушы директоры Сол Бродский жазған және салған ғарыш операсы «Space Squadron», сондай-ақ «Спорттық іс-қимыл» кіретін, ол бастапқыда Джордж Гипп пен Джеки Робинсон сияқтылар туралы шын өмірлік оқиғаларды, ал кейінірек «Қауіпті және қызыл қызыл іс-қимылдың қиын оқиғалары!» деп аталатын ойдан шығарылған туындыларды ұсынды. 2005 жылы суретші Стен Голдберг еске алды: «Мен сол кезде онда жұмыс істеген көптеген танымал суретшілермен бірге болдым. Күнделікті жұмыс істейтін, жұмысын әкеліп тастайтын бос жұмыскерлер емес, нағыз шеберлердің тобы болдық. Сол жерде Джон Северин де болды. Билл Эверетт. Карл Бургос. Сонымен қатар, ұлы Джо Манели де болды. Біздің барлығымыз бірге жұмыс істедік – барлық түсшілер, түзетушілер, әріптестер мен суретшілер. Біз өте қызықты уақыт өткіздік».

Марвелдің супергеройынан бұрынғы

Гудманның ерлер журналдары мен қағаздан жасалған кітаптары әлі де табысты болды. Комикстер, ерте Алтын ғасырдан басқа, бизнестің салыстырмалы түрде шағын бөлігі болды. Гудман бөлімді жабуды қарастырды. Оның бұлай істемеу туралы шешімінің толық мәліметтері белгісіз. Бірнеше жыл бұрын шығармашылық серіктесі Джо Саймонмен жақсы қарым-қатынаста ажырасып, DC Comics редакторына сотта ұтылған суретші Джек Кербиге жұмыс табу қиын болды. Ол 1958 жылдың соңында Marvel кеңсесіне кіргенін еске алды: «Олар жиһаздарды, үстелдерді шығарып жатыр. Маған жұмыс керек еді! Стен Ли креслода отырып жылап жатыр. Не істеу керегін білмей, креслода жылап отырды – ол әлі жасөспірімдік шағынан шыққан жоқ [Ескертпе: Ли, 1922 жылғы 28 желтоқсанда туған, шын мәнінде 36 жаста болған еді]. Мен оған жылауды тоқтатуды айттым. Мен оған: «Мартинге барып, жиһаздарды жылжытуды тоқтатуды айт, мен кітаптар ақша табуын қамтамасыз етемін» дедім». Интервьюер, The Comics Journal баспашысы Гэри Гротт кейіннен осы сұхбат туралы былай деп жазды: «Кирбидің кейбір шындықтан алыс мәлімдемелерін сақтықпен қабылдаған жөн». Лиді кеңсе жабу туралы әңгіме туралы сұрағанда, ол: «Адамдар жиһазды жылжытып жатқанда сол жерде болғанымды есімде жоқ. Егер олар жиһазды жылжытқан болса, онда демалыс күндері, бәрі үйде болған кезде жасаған болар. Джек гиперболаға бейім еді, мысалы, ол кірген кезде мен жылап едім және «Компанияны құтқарыңыз!» дедім деген сөздеріндей. Мен жыламаймын және мұндай сөздерді ешқашан айтпаған болар едім. Мен Джектің бар екеніне қуандым және онымен жұмыс істеуді ұнаттым, бірақ оған ешқашан жыламадым» (күлді) бірақ ол сол жерде қалған жоқ. Содан кейін, мұқабадан және «Мен ұшқыш табақшалардың құпиясын таптым» атты жеті беттік әңгімесімен басталатын «Strange Worlds» №1 (желтоқсан 1958) комиксі үшін Керби 12 жылдық жұмыстың бастауына оралды, бұл көп ұзамай комикстерде революция жасауға көмектесетін еді. Мансаптық қажеттілік Кербиді 1941 жылы аяусыз тастап кеткен баспагер Гудманға қайта әкелді, бірақ Керби қарапайым ғылыми-фантастика мен алып жәндіктер туралы әңгімелерді комикс тарихшысы Чарльз Хэтфилд «өзінің ерекше өнерімен қабырғаға қуатты соққы» деп атаған нәрсемен жаңа деңгейге көтерді. Көп ұзамай оның динамикалық жұмысы көптеген мұқабаларды және әлі күнге дейін сақталған «Strange Tales» және жаңадан құрылған «Amazing Adventures», «Strange Worlds», «Tales of Suspense», «Tales to Astonish» және «World of Fantasy» комикстеріндегі басты оқиғаларды көрсете бастады. «Әңгімелердің формулалық сипатын өте күшті абсурдтылықпен жұмсартты», - деп жазды Хэтфилд. «Осы әңгімелерде Кирбидің энергиясы бар, Лидің ықыласымен, сенсациялық таблоидтар мен комикстерге тән, бірінші тұлғадағы атаулар, мысалы, «Мен Споррды, өлмейтін нәрсені жасадым!»». 1954 жылдан 1957 жылға дейін Atlas компаниясының суретшісі болып жұмыс істеген, ал келесі жылы қайтып келген Дон Хек 1958 жылғы беттік бағаның «қаламмен және бояумен әр бетке шамамен 20 доллар болды, менің ойымша [конкурент комикс кітаптарын шығарушы] DC-нің орташа бағасы 38 доллар болды. Ол 1964-1965 жылдарға дейін көтерілген жоқ, тіпті содан кейін де көп көтерілген жоқ – бір бетке бірнеше доллар». 1949 және 1950 жылдары бірнеше ай бойы Timely компаниясының атауларында «Marvel Comic» деген дөңгелек логотипі болғанмен, алғашқы заманауи комикс кітаптары ғылыми-фантастикалық антология «Journey into Mystery» №69 және жасөспірімдердің юморы «Patsy Walker» №95 (екеуі де 1961 жылғы маусымда) болды, олардың әрқайсысы мұқабасында «MC» деген жазуы бар қорапшаны көрсетті. Алайда коллекционерлер компанияның комикстерін 1959 жылғы сәуір айындағы мұқабалық күндерінен бастап (олар Джек Кербидің Гудман компаниясына оралған кездегі суреттерін көрсеткен кезде) «Marvel супергеройына дейінгі» комикстер деп атайды. Гудман 1970 жылдары ол құрған келесі комикс компаниясы үшін «Atlas» деген атауды қайта қолданады.

Драмалық

Man Comics #1–10 (1949 ж. желтоқсан – 1951 ж. қазан) соғыс тақырыбы ретінде Man Comics атты комикс ретінде жалғасты.
Rugged Action #1–4 (1954 ж. желтоқсан – 1955 ж. маусым) қорқыныш / фантастика / ғылыми-фантастикалық тақырып ретінде «Шынайы оқиғалар туралы таңғажайып оқиғалар» атты комикс ретінде жалғасты.
True Adventures #3 (1950 ж. мамыр) «Шынайы батыс» батыс тақырыбынан жалғасты, содан кейін «Ерлер оқиғалары» #4–8 (1950 ж. тамыз – 1951 ж. маусым) соғыс тақырыбы ретінде «Ерлер оқиғалары» атты комикс ретінде жалғасты.

Жаңғақ

Jungle Action #1–6 (қазан 1954 – тамыз 1955; 2-том, 1970 жылдары жарық көрген)
Jungle Tales #1–7 (қыркүйек 1954 – қыркүйек 1955) Jann of the Jungle #8–17 ретінде жалғасты (қараша 1955 – маусым 1957)
Lorna, the Jungle Queen #1–5 (шілде 1953 – ақпан 1954) Lorna, the Jungle Girl #6–26 ретінде жалғасты (наурыз 1954 – тамыз 1957)

Спорт

Спорттық іс-қимыл #2–14 (1950 ж. ақпан – 1952 ж. қыркүйек) Timely Comics-тің "Sport Stars" комиксінен жалғастырылды.

Әр түрлі

Жас халық үшін Киелі кітап әңгімелері #1–5 (тамыз 1953 – наурыз 1954)
Қыздар комикстері #1–12 (қазан 1949 – қаңтар 1952) «Қыздар мойындаулары» романтикалық атауымен жалғасты. Miss America Magazine (Мисс Америка журналы, #46 нөмірінен бастап, 1952 жылдың шілдесі) #1–93 (қаңтар 1944 – қараша 1958; 126 саны, көлем нөмірлеуі тұрақсыз); ескерту: әртүрлі, және кейде бір-бірімен қабаттасатын супергерой, романтика және юмор тақырыбы. World's Greatest Songs #1 (қыркүйек 1954)
Young Men #4–23 (маусым 1950 – қазан 1953) Timely Comics' Cowboy Romances комиксінен жалғасты; ескерту: мұқабадағы атауы – «Жас ерлер майданда!» #12–20) «Жас жігіттер» супергерой атауымен жалғасты. Ескерту: «Линда Картер, Студент медбике» #1–9 (қыркүйек 1961 – қаңтар 1963) романтикалық тақырыбы, кейде Atlas Comics-пен бірге топтастырылады, хронологиялық тұрғыдан Marvel-ге жатады және барлық мұқабаларында «MC» белгісі бар.