Кіріспе

17 ғасыр тарихшысы ʿAbd al Ḥamīd Lāhūrī (; 1654 жылы қайтыс болды) – 17 ғасырдағы саяхатшы және тарихшы, Моғол императоры Шах Жаханның тұсында өмір сүрген. Кейіннен императордың сарай тарихшысы болды. Ол Шах Жаханның билігінің ресми тарихнамасы – «Падшах-наманы» жазды. Ол осы кітапта Шах Жаханның билік құрған алғашқы жиырма жылдағы өмірі мен қызметі туралы толыққанды баяндаған. Қартайғандықтан денсаулығы нашарлағандықтан үшінші онжылдыққа жаза алмады, оны кейіннен оның шәкірті Мұхаммед Варит аяқтады.

Өмірбаян

Абд әл Хамид Лахуридің өмірбаяны туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол Лахорда туып өскен пенджаби мұсылман, сондықтан оның нисбасы Лахури. Абд әл Хамидтің хаттарының қысқа жинағы және кіріспесі оның ерте туындысы саналады. Қартайған шағында Абд әл Хамид Патнаға қоныстанды, бірақ Шах Жахан оны өзінің ұлы уәзирі Наваб Саддаллах Ханның ұсынысымен өзінің билігінің ресми тарихын жазуға шақырды. Император Әбул Фадлдың «Ақбар нама» стилін ұстанып, оған еліктей білетін жазушы іздеген. Абд әл Хамид 1642 жылы жұмысын бастап, 1648 жылға дейін алғашқы екі томды аяқтады. Қартайғандықтан жазуды тоқтатып, қалған жұмысын шәкірті Мұхаммед Варитке (1680 жылы қайтыс болған) тапсырды, ол «Падшах наманы» аяқтады. Ол 1654 жылдың 14 мамырында қайтыс болды, бұл туралы басқа бір сарай жазушысы Мохаммад Салех Канбоның «Амаль и Салих» еңбегінде жазылған.

Тадж-Махал

Тадж Махал – әлемге әйгілі ескерткіш, 17 ғасырда 1653 жылдың соңына немесе 1654 жылдың басына қарай салынған және аяқталған. Сондықтан, Тадж Махалдың 350 жылдығы шамамен 1994 жылы болған. Төрт нәзік минареті бар ұлы Тадж Махалды салу үшін 20 мыңнан астам жұмысшы жылдар бойы еңбек еткен. Оны жүрегі ауырған Моғол императоры Шах Жахан, босанғанда қайтыс болған екінші әйелі, Императрица Момтаз Махалдың естелігі үшін салған. Шах Жаханның ресми жазбашысы Абд әл-Хамид Императрица Момтаз Махалдың 1631 жылдың 17 маусымындағы қазасынан кейін алты ай өткен соң құрылыс басталғанын жазды.