Кіріспе

1953 жылы Роберт Шеклидің ғылыми фантастикалық әңгімесі "Жетінші құрбан" – американдық жазушы Роберт Шеклидің ғылыми фантастикалық қысқа әңгімесі, алғаш рет 1953 жылғы сәуір айында "Galaxy Science Fiction" журналында жарияланған. 1957 жылы ол NBC радиосының "X Minus One" радиоспектаклі үшін "Жетінші құрбан" деген атпен бейімделді. 1965 жылы итальяндық "The 10th Victim" фильміне негізгі өзгерулер енгізілді. Шекли келесі жылы осы атпен фильмнің романы жариялады, содан кейін 1987 жылғы "Victim Prime" және 1988 жылғы "Hunter/Victim" атты екі жалғасы жарық көрді. Әңгіме, зорлыққа бейімді қоғам мүшелеріне "Үлкен аң аулау" деп аталатын адамдарды аулау ойынына қатысуға рұқсат беру арқылы ірі соғыстарды жойған болашақ қоғам туралы. Бұл, әйтпесе қауіпті болар еді, халықтың шамамен төрттен бірін жоюға мүмкіндік береді. Оқиғада тәжірибелі аңшының соңғы тапсырмасын алуға қуанғаны, бірақ тапсырмада бірдеңе дұрыс емес екеніне алаңдағаны баяндалады.

Сюжет

Стэнтон Фрелейн – Кливленд қаласындағы компанияның серіктесі, ол "Үлкен Аңшылық" ойынына қатысушыларға оқ өткізбейтін жилеттер сатады. Бұл үкімет ұйымдастырған, заңдастырылған кісі өлтіру ойыны, онда қатысушылар "аңшы" мен "құрбан" рөлдерін алмастырады. Аңшы өз мақсатын – құрбанын іздеп тауып, өлтіруге тырысады. Фрелейн – тәжірибелі ойыншы, ол бұл ойынның алты раундында ойнаған. Компаниядағы үлкен серіктесі Э. Дж. Моргер "Ондық Клубтың" мүшесі, ол "Үлкен Аңшылықтың" он раундында жеңіске жеткен. Фрелейн жетінші тапсырмасын алады, оның құрбаны – Нью-Йорктік Джанет Мари Патциг. Ол қатты таңғалады, себебі бұрын әйел адамның "Үлкен Аңшылықта" ойнағанын естімеген еді. Ол эмоциялық түсіністік бюросына хабарласып, ақпараттың дұрыс екеніне көз жеткізеді. Бюро Төртінші Дүниежүзілік соғыстан кейін агрессияны басу және болашақ соғыстарды болдырмау үшін "Үлкен Аңшылықты" ұйымдастырған. Олар оның ақпаратының дұрыс екенін растайды. Фрелейн Нью-Йоркке келіп, құрбанның тұратын жерін танысу үшін серуендейді. Ол қызды ашық ауадағы кафеде темекі шегіп отырғанын көріп, таңғалады. Ол қайтадан Бюроға хабарласып, оның құрбан екенін білетініне көз жеткізеді. Олар оған барлығы ретімен екенін айтады. Фрелейн алданып қалғандай сезінеді, себебі құрбан қарсылық көрсетпесе, толыққанды эмоциялық түсіністікке жете алмайды. Ол қызға жақындап, өзін қауіпке тігеді, себебі адреналинге зәуеленеді. Ол қалада іскерлік сапармен келгенін және жаңа таныс іздеп жүргенін айтады, бірақ қыз оның өтірігін аңғарып, кез келген сәтте атып жібереді деп күтеді. Патциг Фрелейннің әрекеттерін жеңілтектеп, жақын арада өліп қалатынын айтады. Ол Нью-Йоркте актриса болуға тырысып жатқанын, бірақ көп жетістікке жете алмағанын түсіндіреді. Ойынға қызығу үшін "Үлкен Аңшылыққа" қатысады, бірақ алғашқы тапсырмасында өзіне тағайындалған құрбанды өлтіруге батылы жетпейді. Енді құрбан рөлінде ол аңшысын ату туралы ойлай да алмайды. Сондықтан ол жай ғана өлтірілуін күтеді. Оның компаниясына қуанып, ол мен Фрелейн күнді бірге өткізеді. Бірақ Патциг өзінің жақын арадағы өлімі туралы ойлап, қайғырады. Фрелейн оған ғашық болғанын түсінеді және ол оның аңшысы екенін мойындайды, бірақ оны өлтірудің орнына үйленгісі келетінін айтады. Ол қатты қуанып, жігітті сүйіп, темекі тұтандырады. Содан кейін ол темекі тұтастырғышына жасырылған тапаншамен оны атып өлтіреді. Ол өлтіруге бағытталған оқты атып жібергенде, оның қуанышты дауысы естіледі: "Мен енді Ондық Клубқа қосыла аламын!".

Қабылдау

"Жетінші құрбан" туындысының шабыты Ричард Коннеллдің "Ең қауіпті ойын" атты ертерек жазылған әңгімесінен туындаған. Алғаш рет 1924 жылы жарияланған бұл әңгіме ондаған фильмдерге, радио және телеарналардың эпизодтарына, сондай-ақ басқа да бейімделулерге әсер етті. 1980 жылдары университеттерде кең таралған "Assassin" ойынының бастапқы шабыты "Ең қауіпті ойын" емес, осы әңгіме болған деп есептеледі. Мичиган университетінің алғашқы үйлестірушісінің мәлімдемесіне сәйкес, Ленни Питт бұл ойынды Ройпер мектебінде ойнап, 1978 жылы университетке әкелген. Оның баспагерлері ұсынған өмірбаяннда "Ассасин" ойынының негізі осы әңгіме болған болуы мүмкін деген пікір айтылған.

Бейімделулер

"Жетінші құрбан" радио, сахна және кино үшін бірнеше рет бейімделген. NBC радиосының X Minus One сериясы Galaxy компаниясымен бірлесіп жасалды. "Жетінші құрбан" адаптациясын Эрнест Киной жазды және ол түпнұсқа оқиғаға салыстырмалы түрде жақын. Бір ғана маңызды өзгеріс – Бюроның кейіпкері Иммануэль Гейлді енгізу, ол Нью-Йоркке сапарына дайындалып жатқан Фрелейнмен сөйлесу арқылы Аңшылықтың тарихын баяндайды. Эпизод алғаш рет 1957 жылдың 6 наурызында эфирге шықты. Эпизодты интернеттен табуға болады. 1965 жылғы "The 10th Victim" фильмінде аңшы мен құрбанның рөлдері ауыстырылып, мазмұны айтарлықтай өзгертілді. Урсула Андресс ойнаған аңшыға 10-шы құрбаны беріледі, бірақ ол оны тани алмайды. Марчелло Мастроянни ойнаған құрбан оны байқайды, бірақ ол шынымен аңшы ма екеніне көзі жетпейді. Екеуінің арасында романтикалық қарым-қатынас туады, және ол "мүсіркесіз өлтіруді" ұйымдастыруға тырысып жатыр, тіпті ол шай компаниясымен демеушілік келісім жасаған. Шекли фильмнің идеяларын түпнұсқа әңгіменің кеңейтілген нұсқасын жазу үшін пайдаланды, ол да "The 10th Victim" деп аталды. Содан кейін екі жалғасы жарық көрді: 1981 жылғы "Жәбірленуші Басты" және 1988 жылғы "Аңшы/Жәбірленуші". Біріншісі "Оныншы құрбанды" ескі фильм деп еске алады.