Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Германияның қайта құруы
Reconstruction of Germany
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияның қайта құруы: жойқын зардаптар, аумақтық өзгерістер, экономикалық қиындықтар мен халықтың өсіп-өсуі. Тарихты біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Германияны қайта құру туралы шолу
Overview of the reconstruction of Germany
Германияны қайта құру – Екінші дүниежүзілік соғыстағы қиратудан кейін Германияны жаңартпақ болған ұзақ процестің нәтижесі. Соғыс барысында Германия адам өмірі мен өнеркәсіптік қуатында ауыр шығындарға ұшырады. 6,9-7,5 миллион неміс қаза тапты, бұл халықтың шамамен 8,26%-дан 8,86%-ына тең (қараңыз: Екінші дүниежүзілік соғыстағы қазалар). Соғыстың соңғы кезеңдеріндегі ауыр бомбалау салдарынан қалалар қирады, ал ауыл шаруашылығы өндірісі соғысқа дейінгі деңгейден 35%-ға төмендеді. Потсдам конференциясында жеңімпаз одақтастар Германияның Аншлюсқа дейінгі аумағының шамамен 25%-ын Польша мен Кеңес Одағына берді. Бұл аймақтардағы неміс халқы, Судеттен шығарылған немістер және Шығыс Еуропаның басқа жерлеріне тараған немістер де қоныс аударды. Әртүрлі дереккөздерге сәйкес, осы процесте 1,5-2 миллион адам қаза тапты. Соның салдарынан, Германияның бөлінгеннен кейін қалған «жаңа» аумағында халық тығыздығы артты. Потсдамда келісілгендей, Германияны жеңіл өнеркәсіпке ғана рұқсат берілген мал және ауыл шаруашылығына бағытталған елге айналдыруға тырысты. Көптеген зауыттар өтемақы ретінде таратылды немесе жай ғана қиратылды (қараңыз: Моргентау жоспары). Миллиондаған неміс әскерінің тұтқындары бірнеше жыл бойы Батыс одақтастары мен Кеңес Одағы тарапынан мәжбүрлі еңбекке тартылды. Германия капитуляциялағаннан кейін бірден басталып, келесі екі жылға созылған АҚШ Германиядағы барлық технологиялық және ғылыми білімді, сондай-ақ патенттерді жинауға күшті бағдарлама жүргізді. Джон Гимбел өзінің «Ғылым, технология және репарациялар: соғыстан кейінгі Германиядағы қанаушылық және тонаушылық» атты кітабында АҚШ пен Ұлыбритания жасаған «интеллектуалдық репарациялардың» шамамен 10 миллиард долларға жететінін, бұл 2006 жылғы шамамен 100 миллиард долларға тең екенін жазды (қараңыз: «Кәдеге тігіс» операциясы). 1945 жылдан бастап одақтас күштері Германиядағы нацистік идеологияның ықпалын жою жөніндегі «денацификация» процесін белсенді түрде жүргізді. 1947 жылдың ортасына қарай денацификацияның сәттілігі мен суық соғыстың басталуы саясатты қайта қарастыруға алып келді, себебі немістер бұл бәсекедегі ықтимал одақтастар ретінде көрінді және Еуропаның экономикалық жаңғыруы неміс өнеркәсібінің қайта жандануына байланысты екені анық болды. 1947 жылдың шілдесінде АҚШ-тың JCS 1067 директивасын күштен шығару арқасында Батыс одақтастары инфляцияны тоқтату үшін валюта реформасын енгізуді жоспарлай бастады. Бұл директива Германия экономикасына көмектесуге бағытталған әрекеттерге тыйым салған еді. 1947 жылы бастамасы «Еуропалық қалпына келтіру бағдарламасы» деп аталған Маршалл жоспары іске қосылды. 1947-1952 жылдары Батыс Еуропаға 13 миллиард доллар көлемінде экономикалық және техникалық көмек бөлінді, бұл 2017 жылғы шамамен 140 миллиард долларға тең. Көптеген мемлекеттер наразылық білдіргеніне қарамастан, Маршалл жоспары, қарыз түрінде болғанымен, 1949 жылы жаңадан құрылған Батыс Германияға да таратылды. 1949-1952 жылдары Батыс Германияға 1,45 миллиард доллар көлемінде несие берілді, бұл 2006 жылғы шамамен 14,5 миллиард долларға тең. Содан кейін елде жергілікті өнімдерді экспорттау, жұмыссыздықты азайту, азық-түлік өндірісін арттыру және қара нарықты қысқарту арқылы тұрмыс деңгейін баяу, бірақ тұрақты түрде жақсарту басталды. 1948 жылы неміс маркасы оккупациялық валютаны батыс аймақтарының валютасы ретінде алмастырды, бұл олардың экономикалық жаңғыруына ықпал етті. 1950 жылға қарай Ұлыбритания мен Франция АҚШ-тың үлгісін ұстанды және неміс ауыр өнеркәсібін таратуды тоқтатты. Жаңа құрылған демократиялық үкімет астындағы елдің экономикалық жаңғыруы, рұқсат берілгеннен кейін, жылдам және тиімді болды. 1950 жылдардың ортасында Германиядағы жұмыссыздық деңгейі өте төмен болғандықтан, елдегі еңбек күшіне түрік иммигранттарының көптеп келуіне себеп болды. Германия экономикасы 1973 жылғы мұнай дағдарысына дейін жақсара берді.
The reconstruction of Germany was a long process of rebuilding Germany after the destruction endured during World War II. Germany suffered heavy losses during the war, both in lives and industrial power. 6.9 to 7.5 million Germans died, roughly 8.26% to 8.86% of the population (see also World War II casualties). The country's cities were severely damaged from heavy bombing in the closing chapters of the war and agricultural production was only 35% of what it was before the war. At the Potsdam Conference, the victorious Allies ceded roughly 25% of Germany's pre Anschluss territory to Poland and the Soviet Union. The German population in this area was expelled, together with the Germans of the Sudetenland and the German populations scattered throughout the rest of Eastern Europe. Between 1.5 and 2 million are said to have died in the process, depending on source. As a result, the population density grew in the "new" Germany that remained after the dismemberment. As agreed at Potsdam, an attempt was made to convert Germany into a pastoral and agricultural nation, allowing only light industry. Many factories were dismantled as reparations or were simply destroyed (see also the Morgenthau Plan). Millions of German prisoners of war were for several years used as forced labor, by both the Western Allies and the Soviet Union. Beginning immediately after the German surrender and continuing for the next two years, the United States pursued a vigorous program to harvest all technological and scientific know how, as well as all patents in Germany. John Gimbel comes to the conclusion in his book, Science Technology and Reparations: Exploitation and Plunder in Post war Germany, that the "intellectual reparations" taken by the U. S. and the UK amounted to close to 10 billion dollars, equivalent to around 100 billion dollars in 2006. (see also Operation Paperclip). As soon as 1945, the Allied forces worked heavily on removing Nazi influence from Germany in a process dubbed as "denazification". By mid 1947, the success of denazification and the start of the Cold War led to a re consideration of policy, as the Germans were seen as possible allies in the contest, and it was becoming clear that the economic recovery of Europe was dependent on the reactivation of German industry. With the repudiation of the U. S. occupation directive JCS 1067 in July 1947, the Western Allies were able to start planning for the introduction of a currency reform to halt the rampant inflation. This type of action to help the German economy had been prohibited by the directive. In 1947, the Marshall Plan, initially known as the "European Recovery Program" was initiated. In the years 1947–1952, some $13 billion of economic and technical assistance— equivalent to around $140 billion in 2017—were allocated to Western Europe. Despite protests from many beneficiaries, the Marshall Plan, although in the less generous form of loans, was in 1949 extended to also include the newly formed West Germany. In the years 1949–1952, West Germany received loans which totaled $1.45 billion, equivalent to around $14.5 billion in 2006. The country subsequently began a slow but continuous improvement of its standard of living, with the export of local products, a reduction in unemployment, increased food production, and a reduced black market. In 1948, the Deutsche Mark replaced the occupation currency as the currency of the Western occupation zones, leading to their eventual economic recovery. By 1950, the UK and France were finally induced to follow the U. S. lead, and stop the dismantling of German heavy industry. The country's economic recovery under the newly formed democratic government was, once it was permitted, swift and effective. During the mid 1950s, the unemployment rate in Germany was so low that it led to the influx of Turkish immigrants into the country's labor force. Germany's economy continued to improve until the 1973 oil crisis.
Оңалтудың маңызды кезеңдері
1946 жылы АҚШ Мемлекеттік хатшысы (сыртқы істер министрі) Моргентау жоспарының саясатын жоққа шығарып, Германия саясатын қайта баяндайды. 1947 жылы JCS 1067 жойылды. 1948 жылы Германияның батыс оккупациялық аймақтарында дерлік құны жоқ Рейхсмарканың орнына Германия маркасы енгізілді, бұл Батыс Германияда экономикалық жаңарудың бастамасы болды. 1949 жылы Батыс Германия, Саар аймағын қоспағанда, батыс оккупациялық аймақтардан құрылды. 1949 жылы Маршалл жоспары Батыс Германияға да таратылды. 1950 жылы Батыс Германияның ауыр өнеркәсібін бөлшектеу тоқтатылды. 1955 жылы Батыс Германиядағы әскери оккупация аяқталды. 1955 жылы 1949 жылы құрылған НАТО Батыс Германияны қабылдады. 1957 жылы Франция Саар аймағын Батыс Германияға қайтарды. 1957 жылы Батыс Германия Еуропалық экономикалық қауымдастықтың құрылтайшы елдерінің бірі болды. 1973 жылы Батыс Германия Біріккен Ұлттар Ұйымына (1945 жылы құрылған) қосылды. 1991 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстағы одақтастар Германияға қатысты Ақырғы шешім шартына қол қойғаннан кейін біріккен Германияның толық тәуелсіздік алуына рұқсат берді.
In 1946, the US Secretary of State (foreign minister) makes the speech Restatement of Policy on Germany, repudiating the Morgenthau Plan policies. In 1947, the JCS 1067 is rescinded. In 1948, the Deutsche Mark replaces the almost worthless Reichsmark in the Allied western occupation zones, initiating the start of economic recovery in western Germany. In 1949, West Germany is formed from the Western occupation zones, with the exception of the Saarland. In 1949, the Marshall Plan is extended to include West Germany. In 1950, the dismantling of West German heavy industry ends. In 1955, the military occupation of West Germany ends. In 1955, NATO, which was formed in 1949, allows West Germany to join. In 1957, France returns the Saarland to West Germany. In 1957, West Germany is one of the founding nations of the European Economic Community. In 1973, West Germany joins the United Nations (formed in 1945). In 1991, a unified Germany is allowed by the Allies of World War II to become fully sovereign after signing the Treaty on the Final Settlement with Respect to Germany.