Алиджи Сассу: Итальян суретшісі мен мүсіншісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Италиялық суретші және мүсінші (1912–2000)

Алиги Сассу (17 шілде 1912 – 17 шілде 2000) – итальяндық суретші және мүсінші.

Өмірбаян

Алиги Сассу Ломбардияның Милан қаласында дүниеге келген. Ол Лина Педреттидің (Парма, Эмилия) және Антонио Сассудың (Сассари, Сардиния) ұлы еді. Оның әкесі Антонио 1894 жылы Сассариде Италия Социалистік партиясының (Partito Socialista Italiano) негізін қалаушылардың бірі болды және 1896 жылы Миланға көшіп келді, онда 1911 жылы Педреттиге үйленді. 1920-жылдардың басында Сассу отбасы Сардинияға, Тиезиге оралды, онда Антонио дүкен ашты. Үш жылдан кейін отбасы Миланға қайтып келді, онда Алиги өнерге қызығушылық танытып, Брара Көркемсурет академиясына түсті. Досы және дизайнер Бруно Мунаримен бірге ол өзін футуризмнің жетекшісі Филиппо Томмазо Маринеттиге таныстыруға шешім қабылдады. 1928 жылы ол Мунаримен бірге «Сурет манифестін» (Manifesto della Pittura) жазды, онда анти-натуралистік формаларды көрсету негізгі қағида ретінде қабылданды. Ол Диего Веласкес пен бейнелі жалаңаштарды зерттеді. Осы кезеңде ол «Соңғы кеш» (L'Ultima cena) картинасын жасайды, бұл картина Сассудың көркемдік поэзиясын толықтыруға арналған. Сол жылы ол Венеция биенналесіне қатысуға шақырылды. 1930 жылы Миланда Джакомо Манзу, Джанданте X (Данте Персико деп те аталады) және Джузеппе Горгериномен танысты. 1934 жылы Сассу Делакруа мен Париждегі Лувр галереясындағы картиналарды зерттеуді бастады. Осы кезеңде ол өзінің алғашқы жылқысын суретке түсірді, бұл тақырып оның болашақ туындыларында жиі кездеседі. 1935 жылы ол Нино Франчина және Витторио Делла Порта сияқтылармен бірге «Қызыл топты» (Gruppo Rosso) құрды. 1936 жылы ол өзінің ең танымал картиналарының бірі – «Кофейняны» (Il Caffè) және испандық қарсылық күшінің құрметіне жазылған «Астуриядағы ату» (Fucilazione nelle Asturie) картиналарын аяқтады. 1938 жылы «Өмір ағыны» (Corrente di Vita) антифашистік мәдени қозғалысына қосылды. Испания Азамат соғысынан кейін ол Винсент ван Гогты зерттей бастады және біраз уақыт Сардинияға оралды. Осы кезеңде ол Сардиния ауылдық өміріне арналған бірнеше картиналар жасады. Ол сондай-ақ қабырғаға сурет салуды да зерттеді. 1963 жылы ол Майоркаға, алдымен Кала-де-Сант-Висентке, содан кейін Пальмаға, ақырында Поленса ауылына көшіп барды. 1967 жылы испан ақыны Рафаэль Альберти «Тауромахия» (Tauromachie) циклын таныстырды. Қызыл түс Сассудың сүйікті түсіне айналды. 1976 жылы Пескарадағы Сант-Андреа шіркеуінің фрескаларында жұмыс істеді. 1964 жылы Сассудың жұмысы көбінесе бұқа күресі мен Майорка пейзаждарына бағытталған. Ол өмірінің қалған бөлігін Майорка мен Италиядағы Монтичелло Брианца арасында өткізді. 1973 жылы ол Вердидің «Сицилиялық кешкілік» (I Vespri Siciliani) операсының декорациялары мен костюмдерін жасады, Туриндегі Regio театрының қайта ашылуына арналған. Сол жылы Ватикан қаласындағы Заманауи өнер галереясы оның туындыларына бөлме арнады. 1976 жылы Пескарадағы Сант-Андреа шіркеуі үшін екі мозаика жасады. 1982 жылы ол Алессандро Манцонидің «Құдалар» (The Betrothed) романына иллюстрация ретінде 1943 жылы салған 58 акварельдік суретін ұсынды. 1986 жылы ол «Илаһи комедиядан» (Divine Comedy) шабыттанған 113 туындыны жасады, олардың үшеуі Мәскеудегі Пушкин мұражайына сатып алынды. 1993 жылы ол Брюссельдегі Еуропалық Парламент ғимаратының жаңа ғимаратына 150 шаршы метрлік «Жер орталық мифтері» (Miti del Mediterraneo) қабырғалық суретін жасады. Келесі жылы ол «Леонардоның көпірлері» (The Bridges by Leonardo) атты көшпелі көрмеге енгізілген «Қолжазба» (Manuscriptum) атты бірнеше гравюраларды ұсынды. 1995 жылы Бергамодағы Заманауи және қазіргі заманғы өнер галереясында көрме өткізді және Италия президенті оны «Ұлы кресттің рыцары» (Cavaliere della Gran Croce) деп атады. 1996 жылы ол Лугано қаласына 1927-1996 жылдар аралығында жасалған 362 туындысын сыйға тартты. Қазіргі уақытта олар қаладағы Алиги Сассу және оның қорында орналасқан. 1999 жылдың 17 шілдесінде, суретшінің сексен жетінші туған күнінде Флоренциядағы Палаццо Строцциде оның шығармашылығына арналған үлкен ретроспектива ашылды. 2000 жылы Сассу 88 жасқа толған күні Pollença қаласында қайтыс болды.

Aligi Sassu was born in Milan, Lombardy. He was the son of Lina Pedretti (from Parma, Emilia) and Antonio Sassu (from Sassari, Sardinia). His father Antonio was one of the founders of the Italian Socialist Party (Partito Socialista Italiano) in Sassari in 1894, and had moved to Milan in 1896, where he married Pedretti in 1911. At the beginning of the 1920s, the Sassu family moved back to Sardinia to Thiesi, where Antonio opened a shop. After three years, the family returned to Milan, where Aligi got interested in art and enrolled to the Brera Academy of Fine Arts. Together with his friend and designer Bruno Munari, he decided to introduce himself to the Futurism leader, Filippo Tommaso Marinetti. In 1928, he wrote, together with Munari, the Manifesto della Pittura (Painting Manifesto), taking as basic assumption the display of anti naturalistic forms. He studied Diego Velázquez and the plastic nude. It was in this period that he painted L'Ultima cena, a painting destined to sum up Sassu's visual poetic. In the same year he was invited to participate to the Venice Biennale. In 1930, in Milan, he met Giacomo Manzù, Giandante X (also known as Dante Persico) and Giuseppe Gorgerino. In 1934, Sassu started studying Delacroix and the paintings of the Louvre in Paris. In this period he also painted his first horse, a theme that would be recurrent in his future work. In 1935, he established the Gruppo Rosso with, among others, Nino Franchina and Vittorio Della Porta. In 1936, he finished one of his most known paintings, Il Caffè, as well as Fucilazione nelle Asturie, painted in favour of the Spanish resistance. He joined the anti fascist cultural movement of Corrente di Vita in 1938. After the Spanish Civil War, he started studying Vincent van Gogh and moved back to Sardinia for some time. During this period, he made several paintings dedicated to the Sardinian rural life. He also studied mural painting. In 1963, he moved to Majorca, first to Cala de Sant Vicent then to Palma, and finally to the village of Pollença. In 1967, the cycle Tauromachie was presented by the Spanish poet Rafael Alberti. Red became Sassu's favourite colour. In 1976, he worked on the frescoes of the Sant'Andrea Church in Pescara. In 1964, Sassu's work mostly focused on bullfights and the landscapes of Majorca. He would spend the rest of his life living between Majorca and Monticello Brianza in Italy. In 1973, he designed the scenes and costumes of Verdi's Opera the Sicilian Vespers for the reopening of the Teatro Regio in Turin. In the same year the Gallery of Modern Art in Vatican City dedicated a room to his work. In 1976 he completed two mosaics for the church of Sant'Andrea in Pescara. In 1982, he presented 58 watercolours he had originally made in 1943 to illustrate Alessandro Manzoni's The Betrothed. In 1986, he completed 113 works inspired by the Divine Comedy, three of which were purchased by the Pushkin Museum in Moscow. In 1993, he completed "Miti del Mediterraneo", a 150 square meters mural for the new building of the European Parliament in Brussels. The following year he presented Manuscriptum, a series of engraves that were included in the itinerant exhibition "The Bridges by Leonardo". In 1995, he exhibited at the Gallery of Modern and Contemporary Art in Bergamo and was nominated Cavaliere della Gran Croce by the Italian president. In 1996 he donated 362 works made between 1927 and 1996 to the city of Lugano. They are currently housed at the Aligi Sassu and it Foundation in the city. On 17 July 1999, the day of the artist's eighty seventh birthday, a big retrospective on his work opened at Palazzo Strozzi in Florence. In 2000 Sassu died on the day of his 88th birthday in Pollença.