Джакомо Манцу: Итальяндық мүсіншінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Италиялық мүсінші (1908–1991)

Джакомо Манзони (22 желтоқсан 1908 – 17 қаңтар 1991), кәсіби тұрғыда Джакомо Манзу деп танылған, итальян мүсіншісі болған.

Өмірбаян

Манзу Бергамода дүниеге келген. Әкесі аяқ киім жасаушы және шіркеу қызметкері болған. Бірнеше кешкі сурет сабақтарынан басқа, мүсіншілік өнерін өзі үйренген, кейіннен өзі профессор болды. 1928 жылы Веронадағы әскери қызметі кезінде ағашпен жұмыс істей бастады; кейін, Парижде қысқа уақыт тұрғаннан соң, Миланға көшіп барды, онда сәулетші Джованни Муцио оған Университета Католика дель Сакро Куоре (1931–1932) шіркеуін безендіруді тапсырды. 1933 жылы Милан триенналесінде бюсттар сериясын көрсетті, бұл оған ұлттық танымалдылық сыйлады. 1933 жылы ол Бергамо қалалық әкімшілігі алдында орналасқан Кальви ағайындыларына арналған монументтің рельефтерін аяқтады, оны Муссолини мен ақын Д'Аннунцио салтанатты түрде ашты. Келесі жылы ол Римде суретші Алиги Сассумен бірге жеке көрме ұйымдастырды, олармен бір студияда жұмыс істеді. 1939 жылы Манзу Иса Мәсіхтің өлімі туралы қоладан жасалған басрельефтер сериясын бастады; 1942 жылы Римде көрсетілген жұмыстары фашистік үкімет пен шіркеу өкілдері тарапынан сынға ұшырады. 1940 жылы Миландағы Accademia di Brera-да оқытушы болып жұмыс істеді, бірақ кейін Туриндегі Accademia Albertina-ға көшті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Манзу Клузонеге көшіп, соғыс аяқталғаннан кейін Brera-ға оқыту үшін оралды. 1954 жылға дейін оқытушылық қызметін атқарды, содан кейін Зальцбургке көшіп, 1960 жылға дейін онда тұрды. Онда ол болашақ әйелі, балерина Инге Шабельмен танысты, ол оның көптеген портреттері мен мүсіндерінің үлгісі болды. 1957 жылы оған Зальцбург соборының орталық есіктерін жасау тапсырылды, ол 1959 жылы қоладан аяқталды. 1964 жылы ол өзінің ең маңызды туындысын – Римдегі Әулие Петр базиликасының «Өлім есіктерін» аяқтады. Сол жылы ол Римге жақын Ардея қаласына көшіп барды, қазіргі уақытта оның құрметіне «Колле Манзу» деп аталған жерге орналасты. 1960-шы жылдары ол бұрынғы итальяндық ғимараттағы Рокфеллер орталығында стиакциато рельефінде екі мүсін жасады, біреуі «Көшпелі», екіншісі «Жемісті егін» деп аталды. 1960-шы жылдардың соңында Манзу декоратор ретінде де жұмыс істеді. 1977 жылы Бергамода «Партизанға арналған ескерткішті» аяқтады. Оның соңғы маңызды туындысы – Нью-Йорктегі БҰҰ штаб-квартиріне қарап тұрған 6 метрлік мүсін, ол 1989 жылы ашылды. Оның суретін әйгілі фотограф Юсуф Карш түсірді, ал 1968 жылы оның Иоанн XXIII Папамен достығы Кертис Билл Пеппердің «Артист және Папа» кітабында баяндалды. Оның туындылары әлемнің беделді музейлері мен жеке коллекцияларында сақталады. Tasende Gallery өзінің алғашқы филиалын 1979 жылдың 1 маусымында Калифорния штатының Ла-Холла қаласында Манзу туындыларының жеке көрмесімен ашты, оған оның әйелі Инге қатысты. Атеист болғанына қарамастан, ол Иоанн XXIII Папаның жақын досы болды және Ватикан үшін маңызды діни тапсырыстарды орындады. АҚШ-та сәулетші Минору Ямасаки оған Детройттегі One Woodward Avenue ғимаратында Passo di Danza (би қадамы) мүсінін жасауды тапсырды. Ол сондай-ақ Уэйн штаты университетінің Макгрегор ескерткіш мүсін бағында Нимфа мен Фавнды бейнелеген мүсіндерді жасады. Манзу 1991 жылдың 17 қаңтарында Римде қайтыс болды.

Manzù was born in Bergamo. His father was a shoemaker and sacristan. Other than a few evening art classes, he was self taught in sculpture, and later became a professor himself. He started working with wood during his military service in Verona in 1928; later, after a short stay in Paris, he moved to Milan, where architect Giovanni Muzio commissioned him the decoration of the chapel of Università Cattolica del Sacro Cuore (1931–1932). In 1933 he exhibited a series of busts at the Triennale di Milano, which granted him national popularity. In 1933, he completed the reliefs for the Monument to the Brothers Calvi located in front of the city hall of Bergamo, a monument inaugurated by Mussolini and the poet D'Annunzio. The following year he held a personal exhibition in Rome with the painter Aligi Sassu, with whom he shared a studio. In 1939 Manzù started a series of bronze bas reliefs about the death of Jesus Christ; the works, exhibited in Rome in 1942, were criticized by the Fascist government and the ecclesiastical authorities. In 1940 he obtained a teaching position in the Accademia di Brera in Milan, but later he moved to the Accademia Albertina in Turin. During World War II Manzù moved to Clusone, returning to teach at Brera after the end of the conflict. He held his teaching position until 1954 when he moved to Salzburg, where he lived until 1960. Here he met Inge Schabel, ballerina and his future wife, who was the model of a large number of his portraits and sculptures. He was commissioned in 1957 to design the central doors for Salzburg Cathedral, completed in bronze in 1959. In 1964 he completed perhaps his most important work, the "Doors of Death" for the St. Peter's Basilica in Rome, the first new doors in the cathedral in 500 years. That same year, he moved to Ardea, near Rome, in a locality now rechristened Colle Manzù in his honour. He created two sculptures in stiacciato relief at Rockefeller Center on the former Italian building in the 1960s, one titled "The Immigrant" and the other "A Fruitful Harvest". In the late 1960s, Manzù started to work also as scenographer. In 1977 he completed a "Monument to the Partisan" in Bergamo. His last great work was the 6 m tall sculpture facing the ONU seat in New York City, inaugurated in 1989. He was the subject of a famous photographic portrait by Yousuf Karsh and in 1968 his friendship with Pope John XXIII was documented in the book "An Artist and The Pope" by Curtis Bill Pepper. His works are displayed in prestigious museums and private collections throughout the world. Tasende Gallery inaugurated their first location in La Jolla, California on 1 June 1979 with a solo presentation of Manzu's work, attended by his wife Inge. Although he was an atheist, he was a personal friend of Pope John XXIII and had important liturgical commissions for the Vatican. In the United States, architect Minoru Yamasaki commissioned him the Passo di Danza (dance step) sculpture at the One Woodward Avenue building in Detroit. He also carved the Nymph and Faun at Wayne State University's McGreagor Memorial Sculpture Garden. Manzù died in Rome on 17 January 1991.