Фридрих Холландер: Өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Неміс композиторы (1896–1976)

Фридрих Холлаендер (күрдесте Фредерик Холландер деп те белгілі болған; 18 қазан 1896 – 18 қаңтар 1976) – неміс кино композиторы және автор.

Өмір және мансап

Ол Лондонда еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, оперетта композиторы Виктор Холлаендер, Барнум және Бейли циркінде музыкалық директор болып жұмыс істеді. Жас Холлаендер музыка мен театр отбасылық ортада өсті: оның ағасы Густав Берлиндегі Стерн консерваториясының директоры, ал ағасы Феликс Холлаендер белгілі романист және драма сыншысы болды, кейіннен ол Макс Райнхардтпен бірге Deutsches театрында жұмыс істеді. 1899 жылы Холлаендердің отбасы Берлинге оралды. Оның әкесі Стерн консерваториясында сабақ бере бастады, онда оның ұлы Энгельберт Хампердинктің шеберлік сыныбында оқушы болды. Кешкі уақытта жергілікті кинотеатрларда үнсіз фильмдер көрсетілімінде фортепианода ойнап, музыкалық импровизация өнерін дамытты. 18 жасында Прагадағы Жаңа неміс театрында репетитор болып жұмыс істеді, сонымен қатар Бірінші дүниежүзілік соғыстың Батыс майданында әскерлерді көңілдіруді басқарды. Оқуын аяқтағаннан кейін Макс Рейнхардтың қойылымдарына музыка жазды және Берлиннің кабарет сахнасына араласты. Курт Тухольский, Клаубунд, Вальтер Меринг, Миша Сполианский және Йоахим Рингельнацпен бірге ол Гроссес Шоуспильхауста Рейнхардтың Шалл унд Раух ансамблі немесе Шарлоттенбургтегі Театр дес Вестенс театрында Труда Хестерберг басқарған Уайльд Бюньне сияқты орындарда жұмыс істеді. 1919 жылы ол актриса Бландин Эбингерге тұрмысқа шықты; 1926 жылы жұп ажырасты. Олардың қызы Филин кейінірек кабареті Георг Крайслердің әйелі болды. Холлаендер өзінің соңғы табысын "Көк періште" (1930) фильмінің сазгерлік музыкасын жазғанда ие болды, оның ішінде ең танымал "Falling in Love Again (Can't Help It)" әнін жазды, оны Марлен Дитрих орындады. Кейін ол Лизза Лидоға үйленді. 1933 жылы еврей тегі болғандықтан нацистік Германиядан кетіп, алдымен Парижге көшіп барды. Келесі жылы ол АҚШ-қа көшіп барды, онда жүзден астам фильмге музыка жазды, соның ішінде Destry Rides Again (1939), A Foreign Affair (1948), The 5,000 Fingers of Dr. T (1953 жылы Академия сыйлығына ұсынылды) және Сабрина (1954). Оның көптеген әндерін Марлен Дитрих қайтадан танымал етті. Ол "Шетелдік іс" фильмінде ("Қара нарық", "Иллюзиялар" және "Берлиннің қираған жерлері") әндерінде фортепиано аккомпаниаторы ретінде көрінеді. Ол композиция үшін төрт рет Академия сыйлығына ұсынылды. "Фредерик Холландер" ретінде ол 1941 жылы жарық көрген жартылай автобиографиялық "Жерден жұрылғандар" романын жазды. Ол нацистер билікке келіп, Нюрнберг заңдарын енгізгеннен кейін кино индустриясының көптеген еврей мүшелері Германиядан қашып кетуін егжей-тегжейлі баяндады. 1946 жылы Лос-Анджелесте Элизабет Холландермен ажырасты. 1956 жылы Германияға оралып, Мюнхендегі Die Kleine Freiheit театрында бірнеше жыл ревю композиторы болып жұмыс істеді. Ол Билли Уайлдердің "Бір, екі, үш" (1960) комедиясында Капельмейстер ретінде би тобының жетекшісі ретінде және "Иә!" әнінің неміс вокалын орындап, камео-бейнеге түсті. Бізде банан жоқ. Ол 1976 жылы Мюнхенде қайтыс болды және Obergiesing Ostfriedhof-те жерленді.

He was born in London to a Jewish family, where his father, operetta composer Victor Hollaender, worked as a musical director at the Barnum & Bailey Circus. Young Hollaender had a solid music and theatre family background: his uncle Gustav was director of the Stern Conservatory in Berlin, and his uncle Felix Hollaender was a well known novelist and drama critic, who later worked with Max Reinhardt at the Deutsches Theater. In 1899 Hollaender's family returned to Berlin. His father began teaching at the Stern Conservatory, where his son became a student in Engelbert Humperdinck's master class. In the evening he played the piano at silent film performances in local cinemas, developing the art of musical improvisation. By the age of 18 he was employed as a répétiteur at the New German Theatre in Prague and also was put in charge of troop entertainment at the Western Front of World War I. Having finished his studies, he composed music for productions by Max Reinhardt and became involved in Berlin's Kabarett scene. Together with Kurt Tucholsky, Klabund, Walter Mehring, Mischa Spoliansky and Joachim Ringelnatz he worked in venues like Reinhardt's Schall und Rauch ensemble at the Großes Schauspielhaus or the Wilde Bühne led by Trude Hesterberg at the Theater des Westens in Charlottenburg, where he established the Tingel Tangel Theater cabaret in 1931. In 1919 he married the actress Blandine Ebinger; the couple divorced in 1926. Their daughter Philine later became the wife of the cabarettist Georg Kreisler. Hollaender had his final breakthrough when he wrote the film score for The Blue Angel (1930), including the most popular song "Falling in Love Again (Can't Help It)", performed by Marlene Dietrich. He later married Leza Lidow. He had to leave Nazi Germany in 1933 because of his Jewish descent and first moved to Paris. He emigrated to the United States the next year, where he wrote the music for over a hundred films, including Destry Rides Again (1939), A Foreign Affair (1948), The 5,000 Fingers of Dr. T (1953 Academy Award nomination) and Sabrina (1954). Many of his songs were again made famous by Marlene Dietrich. He can be seen as the piano accompanist in A Foreign Affair (on the songs, "Black Market", "Illusions" and "Ruins of Berlin"). He received four Academy Award nominations for composition. As "Frederick Hollander", he also wrote the semi autobiographical novel Those Torn From Earth, released in 1941, which details the flight from Germany that many Jewish members of the film industry embarked on after the Nazis came to power and instituted the Nuremberg Laws. He divorced Elizabeth Hollander in 1946 in Los Angeles. In 1956 he returned to Germany and again worked for several years as a revue composer at the Theater Die Kleine Freiheit in Munich. He made a cameo appearance in Billy Wilder's film comedy One, Two, Three (1960) as a Kapellmeister leading a dance band and singing the German vocals to the song Yes! We Have No Bananas. Hollaender died 1976 in Munich and is buried in the Obergiesing Ostfriedhof.

Таңдалған әндер

1926 "Raus mit den Männern", Клэр Уолдофф орындаған әйгілі феминистік ән. 1929 жылы Грете Мосхайм орындаған "Eine kleine Sehnsucht" ("Біраз сағыныш"). 1930 жылы "Ich bin von Kopf bis Fuß auf Liebe eingestellt" (әуені мен сөзі Холландерге тиесілі, ал Сэмми Лернердің ағылшын тіліндегі нұсқасы "Falling in Love Again (Can't Help It)" деп аталады). Марлен Дитрих "Көк періште" фильмінде таныстырды. 1931 жылы "Wenn ich mir was wünschen dürfte" фильмі "Der Mann, der seinen Mörder sucht" және Лилиана Каванидің 1974 жылғы "The Night Porter" (итальша: Il Portiere di notte) фильмінде пайдаланылды. 1935 жылы "My Heart and I" (әуені Лев Робинге тиесілі). Бинг Кросби 1936 жылғы "Anything Goes" фильмінде орындады. 1936 жылы "Awake in a Dream" (әуені Лев Робинге тиесілі). Марлен Дитрих "Desire" фильмінде таныстырды. 1936 жылы "The House That Jack Built for Jill" (әуені Лев Робинге тиесілі). Бинг Кросби "Rhythm on the Range" фильмінде орындады. 1936 жылы "Moonlight and Shadows" (әуені Лев Робинге тиесілі). Дороти Ламур "The Jungle Princess" фильмінде таныстырды. 1937 жылы "Whispers in the Dark" (әуені Лев Робинге тиесілі). Конни Босвелл "Artists and Models" фильмінде орындады. 1937 жылы "It's Raining Sunbeams" (әуені Сэм Кослоуға тиесілі). Дианна Дурбин "One Hundred Men and a Girl" фильмінде таныстырды. 1937 жылы "True Confession" (әуені Сэм Кослоуға тиесілі). "True Confession" фильмінің тақырыбы. 1938 жылы "You Leave Me Breathless" (әуені Ральф Фридке тиесілі). Фред МакМюррей "Cocoanut Grove" фильмінде орындады. 1939 жылы "Strange Enchantment" (әуені Фрэнк Лоссерге тиесілі). Дороти Ламур "Man About Town" фильмінде таныстырды. 1939 жылы "See What the Boys in the Back Room Will Have" (әуені Фрэнк Лоссерге тиесілі). Марлен Дитрих "Destry Rides Again" фильмінде орындады. 1940 жылы "I've Been in Love Before" (әуені Фрэнк Лоссерге тиесілі). Марлен Дитрих "Seven Sinners" фильмінде таныстырды. 1940 жылы "Moon Over Burma" (әуені Фрэнк Лоссерге тиесілі). Дороти Ламур "Moon Over Burma" фильмінде орындады. 1948 жылы "Black Market" (әуені мен сөзі Холландерге тиесілі). Марлен Дитрих "A Foreign Affair" фильмінде таныстырды. 1948 жылы "Illusions" (әуені мен сөзі Холландерге тиесілі). Марлен Дитрих "A Foreign Affair" фильмінде орындады. 1948 жылы "The Ruins of Berlin" (әуені мен сөзі Холландерге тиесілі). Марлен Дитрих "A Foreign Affair" фильмінде таныстырды. 1955 жылы "Sentimental Moments" (әуені Ральф Фридке тиесілі). Джоан Беннет "We're No Angels" фильмінде орындады.

1926 "Raus mit den Männern", famous feminist song performed by Claire Waldoff. 1929 "Eine kleine Sehnsucht" ("A Little Longing") sung by Grete Mosheim. 1930 "Ich bin von Kopf bis Fuß auf Liebe eingestellt" w. m. (words and music) Hollander (with English words by Sammy Lerner became known as "Falling in Love Again (Can't Help It)"). Introduced by Marlene Dietrich in the film Der Blaue Engel. 1931 "Wenn ich mir was wünschen dürfte" in film Der Mann, der seinen Mörder sucht and in the 1974 film The Night Porter (Italian: Il Portiere di notte) by Liliana Cavani. 1935 "My Heart and I" w. Leo Robin. Introduced by Bing Crosby in the 1936 film Anything Goes
1936 "Awake in a Dream" w. Leo Robin. Introduced by Marlene Dietrich in the film Desire. 1936 "The House That Jack Built for Jill" w. Leo Robin. Introduced by Bing Crosby in the film Rhythm on the Range. 1936 "Moonlight and Shadows" w. Leo Robin. Introduced by Dorothy Lamour in the film The Jungle Princess. 1937 "Whispers in the Dark" w. Leo Robin. Introduced by Connie Boswell in the film Artists and Models
1937 "It's Raining Sunbeams" w. Sam Coslow. Introduced by Deanna Durbin in the film One Hundred Men and a Girl. 1937 "True Confession" w. Sam Coslow. Theme of the film True Confession. 1938 "You Leave Me Breathless" w. Ralph Freed. Introduced by Fred MacMurray in the film Cocoanut Grove. 1939 "Strange Enchantment" w. Frank Loesser. Introduced by Dorothy Lamour in the film Man About Town. 1939 "See What the Boys in the Back Room Will Have" w. Frank Loesser. Introduced by Marlene Dietrich in the film Destry Rides Again. 1940 "I've Been in Love Before" w. Frank Loesser. Introduced by Marlene Dietrich in the film Seven Sinners. 1940 "Moon Over Burma" w. Frank Loesser. Introduced by Dorothy Lamour in the film Moon Over Burma. 1948 "Black Market" w. m. Hollander. Introduced by Marlene Dietrich in the film A Foreign Affair. 1948 "Illusions" w. m. Hollander. Introduced by Marlene Dietrich in the film A Foreign Affair. 1948 "The Ruins of Berlin" w. m. Hollander. Introduced by Marlene Dietrich in the film A Foreign Affair. 1955 "Sentimental Moments" w. Ralph Freed. Introduced by Joan Bennett in the film We're No Angels.

Жарияланған CD-ROM

Фридрих Холлаендер: Ich bin von Kopf bis Fuss auf Musik eingestellt, 4 CD, 20 беттік буклет, Membran Music Ltd., 2005; Grosser und Stein GmbH, Пфорцхайм.