Эстония скауттық ұйымының тарихы

Кіріспе

Эстонияның ұлттық скауттық ұйымы

Эстон скауттық қауымдастығы (қысқартылған ESÜ) – Эстонияның басты ұлттық скауттық ұйымы, 1996 жылы Скауттық қозғалысының әлемдік ұйымына мүше болды. 2011 жылғы мәлімет бойынша, әртұрлы білім беретін "Эсти Скаутиде Ухинг" бірлестігінің 1337 мүшесі бар.

Тарих

Скаутинг 1911 жылы Ресей империясының құрамында Эстонияда құрылды, ал алғашқы скаут отряды 1912 жылы Ливония губерниясындағы, теңіз жағалауындағы Пярну қаласында құрылды. Оның негізін қалаушылардың айтуынша, скаутинг патшалық Ресей скаут қозғалысының орталық ұйымында Балтық провинцияларындағы алғашқы скаут отряды ретінде тіркелген. Бүгінгі күнгі мәліметтерге сәйкес, Пярну отряды төрт жыл бойы аймақтағы жалғыз отряд болды. Оқшауланған жағдайына қарамастан, ол өте шығармашылықпен және әртүрлі қызметтермен дамыды. Отрядтың бағдарламасын жоспарлау және ұйымдастыру кезінде Баден-Пауэллдің «Жігіттерге арналған скаутинг» кітабы мұқият зерттелді, ал оның қызметі тек скауттық дағдыларды ғана емес, сонымен қатар түрлі қолөнерлер мен кәсіптердегі шеберлікті де қалыптастыруға бағытталды. Пярну скауттары жергілікті ағаштар шеберлерімен, ұсталармен, электриктермен және басқа да шеберлермен ерікті көмекшілер ретінде жұмыс істеу арқылы осы мақсатта дайындалды, оларға арналған емтихан да өткізілді. Жазғы демалыстарында олар жақын жердегі поместьеде тұрып жұмыс істеді, кейбіреулері егістікте, ал енді біреулері поместье шеберханаларында еңбек етті. Эстония губерниясында 1916 жылға дейін ешқандай скаут отряды құрылмады. Таллин мен Тартуда қозғалысты бірнеше әуесқойлар бастады, ал ол бірнеше кішкентай қалаларға Германия әскерлерінің шабуылынан қашу үшін Латвиядан солтүстікке көшірілген гимназия оқушылары арқылы енгізілді. Жергілікті ұлдар осы скаут отрядтарына қабылданды, бірақ бұл мүмкіндік ұзаққа соқпады. Эстония жақын арада басылып алынды, ал босқындар Ресейдің ішкі аймақтарына көшірілді. Скауттардың көп бөлігі осы босқындардың арасында болды. Бұл қалалардағы скаутингтің аяқталуы болды, бірақ үлкен орталықтарда емес. Эстонияның екінші ірі қаласы Тартуда 300 жылдық тарихы бар университет орналасқан. Мұнда әр ірі мектепте скаут отрядтары құрылды, оларға Баден-Пауэллдің «Жігіттерге арналған скаутинг» кітабының орыс тіліне аудармасы және Пярнудан келген скауттармен кеңес беру көмектесті. Кейбір отрядтар неміс оккупациясы кезінде скаутингке тыйым салынған кезде де қызметтерін жалғастыра алды. Алайда, Эстонияның Азаттық соғысы Тартудағы скаутингке үзіліс әкелді, өйткені 16 жастан асқан ұлдардың көпшілігі (көптегендері тіпті жасырақ) ерікті түрде соғысқа қатысты. Бірақ олар мектепке оралғаннан кейін өз отрядтарын және жасақтарын қайта құрды. Осы скауттардың бірі қазір АҚШ-та тұрады және эстондық текті скауттар арасында белсенді қызмет етеді. Таллинде 1916 жылы алғашқы екі скаут отрядын Финляндияда оқыған және онда скаутингпен танысқан дене шынықтыру мұғалімі Антон Õunapuu (1887–1919) құрды. Эстон скауттары оны өздерінің «негізін қалаушы әкесі» деп есептейді, бірақ оның қызметі қысқа болды; ол 1919 жылдың сәуір айында Азаттық соғысының шайқасында қаза тапты. Оның өлімі скаутинг рухының символына айналды. Сонымен қатар, Таллинде скаутингтік іс-шараларды жоспарлау және орындауды басқару үшін комиссарлармен штабтың дереу сайлануын қамтамасыз етті. Бұл ұйым кейіннен Эстон скауттар штаб-пәтеріне айналған ядроны құрады, ол 1940 жылы кеңес оккупациялық билігі таратып жібергенге дейін Эстон скаутингін басқарды.

Scouting was initially established in Estonia in 1911 as part of the Russian Empire, and the first Scout troop was formed in the west coast town of Pärnu in 1912 in what was then the Livonia Governorate. According to its founders, Scouting was registered with the central organization of the tsarist Russian Scout movement Русский Скаут as the first Scout troop in the Baltic provinces. As far as is known today, the Pärnu Troop remained the only one of its kind in the region for four years. In spite of its relatively isolated existence, it developed a remarkable degree of imagination and variety in its activities. In planning and organizing the troop's program, Baden Powell's Scouting for Boys was studied closely, and its activities emphasized the acquisition not only of Scouting skills, but also of proficiency in various crafts and trades carried out with accompanying tests for which the Pärnu Scouts prepared by working as volunteer helpers with local carpenters, blacksmiths, electricians, and various other tradesmen. During their summer vacations they worked for room and board at a nearby estate, some working in the fields, others in the workshops of the estate. Within the Estonian Governorate it was not until 1916 that any Scout troops were organized. In Tallinn and Tartu, the movement was started at the initiative of a few enthusiasts, while it was introduced into several smaller towns by students from high schools which had been evacuated northward from Latvia in order to escape the advancing German armies. Local boys were admitted into these Scout Troops, but this privilege was short lived. Estonia was soon occupied, and refugees were evacuated further into the inner Russian provinces. Most of the Scouts were among the refugees. This was the end of Scouting in these towns, but not in the larger centers. In Tartu, the second largest city in Estonia and the seat of a 300 year old university, Scout troops were organized at every large school with no other aid than a Russian translation of Baden Powell's 'Scouting for Boys' and some consultation with a visiting Scouts in uniform from Pärnu. A few patrols of these troops were even able to continue their activities when Scouting was banned during the following German occupation. The Estonian War of Liberation, however, brought a pause to Scouting in Tartu as most boys over 16 (many even younger) volunteered for the fighting forces. But they restored their troops and patrols as soon as they were able to return to their school benches; one of these Scouts, now in the United States, is still active among Scouts of Estonian extraction. In Tallinn, the first two Scout troops were started in 1916 by Anton Õunapuu (1887–1919), a teacher of physical education who had studied in Finland and had there acquainted himself with Scouting. The Estonian Boy Scouts consider him their "founding father", although his activity was short lived; he fell in a battle of the War of Liberation in April 1919. His death became a symbol of the spirit of Scouting. It also brought about in Tallinn the immediate election of a Staff with Commissioners, to head the planning and execution of various Scouting activities. This organization provided the nucleus that later developed into the Estonian Scout Headquarters, which was to lead Estonian Scouting until its liquidation by the Soviet occupational authorities in 1940.

Эстон скаутының құрылуы

Мүшелер санының күрт өсуі, тіпті үлкен қалалардағы тәжірибелі скауттар мен жетекшілердің болуына қарамастан, Соолдиннің скауттарына қосылғысы келген барлық ұлдарды тиімді ұйымдастыру мен оқытуға мүмкіндік бермеді. Сонымен қатар, бағдарламаны үйлестіретін және жеке топтарға көмек көрсететін орталық ұйым болған жоқ. Бұл жағдайды түзету үшін 1921 жылдың наурыз айында Тарту қаласында бірінші эстондық скаут конференциясы өтті. Конференцияда эстондық скауттық қызметінің негізгі принциптері бекітілді және Эстондық бойскауттар қауымдастығы құрылды. Осы оқиғада Эстонияның танымал және қабілетті қоғам қайраткері, кейін Эстония Республикасының Білім министрі болған Яан Хюнерсон, штаб-пәтердің бастығы болды. Эстондық скауттар 1922 жылдан 1940 жылға дейін Дүниежүзілік Ұйымның негізін қалаушы мүшесі болды. Эстондық бойскауттар қауымдастығы халықаралық скауттық аренаға ерте қатысты. 1920 жылдан 1940 жылға дейін осы лауазымды атқарған халықаралық комиссар Болдуин Раутсманның басшылығымен 10 скауттан тұратын делегация 1920 жылы Лондонда өткен бірінші Дүниежүзілік джамбореде Эстонияны өкілдік етті. Эстондық скауттық қызметінің алғашқы кезеңдеріндегі маңызды оқиғалардың бірі – 1933 жылдың 19 тамызында Таллинге келген Гилвеллдің лорды Баден-Пауэллдің қабылдануы болды. Елдің түкпір-түкпірінен келген скауттар астанаға жиналды. Олардың нақты саны белгісіз, бірақ ең консервативті бағалаулар Эстонияда өткен ең ірі скауттық лагерьге қатысқандардың санымен салыстырылады. Эстондық скауттық қызметінің ең маңызды жетістігі – 1936 жылы өткен үшінші Suurlaager, оған шамамен 2000 бала қатысты, оның 480-і шетелден келгендер. Шетелдік қонақтардың арасында 300 фин, Латвия, Литва, Швеция, Дания, Польшадан келген делегациялар, сондай-ақ Венгрия мен Норвегиядан келген өкілдер болды. Үшінші Suurlaagerдің бастығы Герберт Микельсон болды, ол Эстондық скауттық қызметінің ең үлкен жетістігі болып саналады. Эстонияны Кеңес Одағының басып алуы салдарынан скауттық қызмет 1940 жылдан бастап таратылды және тыйым салынды. 1940 жылдың маусымында билікті басып алғаннан кейін, жарымәскери Эстон қорғаныс лигасы және оның жастар ұйымдары – Noored Kotkad және Kodutütred таратылды. Бойскауттар мен қыздар скауттарына қызметтерін жалғастыруға уақытша рұқсат берілді, бірақ лагерьлерде жұмыс істеуге тыйым салынды. Осылайша, 1940 жылдың шілдесінде ашылуы жоспарланған алғашқы эстондық «Ағаш белгісі» курсы өткізілмеді. Скауттар мен басқа эстондық ұйымдар Кеңес билігі ұйымдастырған саяси жиналыстар мен демонстрацияларға қатысуға мәжбүр болды. 1940 жылдың тамызында барлық демеуші ұйымдардың өкілдері «Скауттар достарының федерациясы» үшін жаңа басшылықты және Бойскауттар мен қыздар скауттары қауымдастығының жаңа штаб-пәтерін сайлау мақсатымен кездесуге шақырылды. Сайлау өткізілмеді, оның орнына Коммунистік партияның өкілі жоғарыда аталған ұйымдардың жаңа мүшелерін жариялады, барлық лауазымдар коммунистермен толтырылды. Жаңа коммунистік штаб-пәтер бір ғана бұйрық шығарды – ұйымдарды тарату және барлық мүлікті, оның ішінде құжаттар мен мұрағаттарды Комсомолдың коммунистік жастар ұйымына тапсыру. Кеңес билігі бұл әрекетті скауттық қызметтің жасырын ағылшын-американдық тыңшылық ұйымы екенін айтып ақтады. 1940 жылы Кеңес билігінің ұйымдарын таратуы Эстондық скауттық қызметтің күшін жойған жоқ, сондай-ақ 1941-1944 жылдардағы неміс оккупациясы да оны құлатпады. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңдерінде эстондық босқындар өз қозғалыстарын қайта ұйымдастыруға еркіндік алған елдерге және аймақтарға жеткенде айқын болды. Этшігіндегі барлық эстондық скауттық ұйымдарды біріктіру үшін екі тәуелсіз ұйым құрылды – бірі бойскауттар үшін, екіншісі – қыздар скауттары үшін. Ұлдарға арналған орталық ұйым Германиядағы Эстондық бойскауттардың Орталық бюросының бастамасымен құрылды, ол Эстонияның скауттық ұйымының заңды түрде танылған жалғыз ұйымы болды. «Этшігіндегі эстондық бойскауттарының» Жарғысына 1949 жылдың 1 тамызында Лондон қаласында Германия мен Ұлыбританиядан келген эстондық скауттардың өкілдері қол қойды. Кейін бұл жаңа ұйымға АҚШ пен Австралиядағы эстондық скауттар қосылды, бірақ толыққанды мүшелік тек жарғылар өзгертілгеннен кейін ғана қамтамасыз етілді. Осы оқиғада атау қазіргі «Этшігіндегі эстондық бойскауттар қауымдастығы» деп өзгертілді. Бойскауттардың басқару органы – Бас хатшы басқаратын Орталық бюро. «Этшігіндегі эстондық бойскауттар қауымдастығының» маңызды шешімдері құрамына кіретін ұйымдардың өкілдерінен тұратын Кеңеске ұсынылады. Бұл Кеңес ешқашан жиналмайды, оның мүшелері дауыс беру арқылы мәселелерді шешеді. Бас хатшы лауазымына қазірге дейін төрт адам тағайындалды. Бойскауттардың Орталық бюросының орналасқан жері және оның көптеген мүшелері әдетте, бірақ міндетті түрде емес, Бас хатшының тұрғын жерімен анықталады. Герберт Микельсон 1949 жылдан 1953 жылға дейін Орталық бюроның Бас хатшысы болды, алғаш Германияда, кейін АҚШ-та тұрды. Екінші Бас хатшы Уолтер Коппенман (1953-1955) жарғыларды өзгертуге және қызметті қайта ұйымдастыруға жетекшілік етті, бұл жұмыс Филадельфияда жүргізілді. Үшінші Бас хатшы Аксель Салуметс (1955-1957) Торонто қаласынан (Канада) келді, кейін Атқарушы хатшы Хельсингборг қаласына (Швеция) көшті, онда төртінші Бас хатшы Аксель Вайгур тұрады. Ол 1960 жылы қайта сайланды және қазірге дейін осы лауазымды атқарып келеді. Эстондық скауттар Дүниежүзілік скаут джамборелері мен роверлер жиындарында әрқашан қатысқан, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін басқа елдердің делегацияларымен бірге келді және қатысты. Ерекшеліктер: 1947 жылы Моиссонда өткен Дүниежүзілік джамбореде 36 эстондық босқындар Германиядан эстондық тумен қатысты; және 1957 жылы Англиядағы Саттон Паркте өткен мерекелік джамбореде эстондық скауттарға эмигранттар федерациясының лагеріне орналасқан өз туларын көтеруге мүмкіндік болды.

An enormous increase in membership made existing facilities, even in the larger towns with their experienced Scouts and leaders, inadequate to efficiently organize and train all the boys who desired to join the Tanks of Sooldin. Furthermore, there had been no central organization which could coordinate a program and provide assistance to the individual troops. To remedy the existing conditions the First Estonian Scout Conference was held in Tartu in March 1921. At this Conference all the major principles of Estonian Scouting were established, and the much needed central organization, The Estonian Boy Scout Association, was founded at this conference. On this occasion, one of the most noted and able Estonian public figures, Jaan Hünerson, later to become the Minister of Education of the Estonian Republic, became the chief of staff of their headquarters. Estonian Scouting was a founding member of the World Organization from 1922 to 1940. The Estonian Boy Scout Association joined the international Scouting scene very early. Under the leadership of its International Commissioner, Baldwin Rautsman, who occupied this post from 1920 to 1940, a contingent of 10 Scouts represented Estonia at the first World Jamboree in London, in 1920. One of the major events of early Estonian Scouting was the reception of the World Chief Scout, Lord Baden Powell of Gilwell, who visited Tallinn on August 19, 1933. Scouts from every part of the country rallied to the capital. It is not known exactly how many were on hand, but even the most modest estimates give a figure as large as the number of participants in the biggest Scout camp ever to be held in Estonia. The foremost achievement of Estonian Scouting was the third Suurlaager, held in 1936 and attended by approximately 2000 boys, including 480 from abroad. Among the foreign guests were 300 Finns, large contingents from Latvia, Lithuania, Sweden, Denmark, Poland, and a few representatives from Hungary and Norway. The third Suurlaager, which had, as did the preceding one, Herbert Michelson for its Camp Chief, remained the biggest achievement of Estonian Scouting. As a result of the Soviet occupation of Estonia, Scouting was liquidated and banned from 1940 onwards. Immediately following their seizure of power in June 1940, the paramilitary Estonian Defence League and its youth organizations, Noored Kotkad and Kodutütred, were abolished. The Boy Scouts and Girl Guides were tentatively permitted to continue their activities, but the operation of camps was forbidden. Thus the first Estonian Wood Badge course, which was to open in July, 1940 could not be held. The Scouts and other remaining Estonian organizations were compelled to participate in political meetings and demonstrations organized by the Soviet authorities. In August, 1940 the representatives of all sponsoring bodies were ordered to a meeting with the ostensible purpose of electing a new executive for the "Federation of Friends of Scouts" and new Headquarters staffs for the Boy Scout and Girl Guide Associations. No elections were held; instead the Communist Party representative announced the new members of the above organizations all positions were filled by Communists. The new Communist headquarters issued only one order, to liquidate the organizations and to surrender all property, including documents and archives, to the Komsomol Communist youth organization. The Soviets justified this move by claiming that Scouting was a disguised Anglo American espionage organization. Estonian Scouting was not broken by the liquidation of their organizations by the Soviet occupational authorities in 1940; nor was it crushed by the following German occupation of 1941–1944. This became quite evident during the final stages of World War II when Estonian refugees reached those countries and areas where they were at liberty to reorganize their Movements. In order to unify all Estonian Scouting organizations in exile, two independent organizations were formed, one for Boy Scouts and the other for Girl Guides. The central organization for boys was established on the initiative of the Central Bureau of the Estonian Boy Scouts in Germany, the only legally recognized Estonian Scouting organization. The Charter of the "Estonian Boy Scouts in Exile" was signed in London on August 1, 1949, by the representatives of Estonian Scouts from Germany and Great Britain. This new organization was later joined by the Estonian Scouts in the United States and Australia, but universal membership could be assured only after the statutes had been modified. At this occasion the name was changed to the present one, "The Estonian Boy Scout Associations in Exile". The executive organ of the Boy Scouts is a Central Bureau under the direction of a Secretary General. The more important decisions of the "Estonian Boy Scout Associations in Exile" are submitted to a Council composed of representatives of the constituent organizations. This Council never meets; its members decide the issues in question by voting by mail. The post of Secretary General has up to now had four incumbents. The location of the Boy Scouts Central Bureau and the majority of its members is usually, although not necessarily, determined by the residence of the Secretary General. Herbert Michelson was Secretary General for the Central Bureau from 1949 to 1953, living at first in Germany and later in the United States. The second Secretary General, Walter Koppemnan (1953–1955) directed the alteration of the statutes and the reorganization of the activities from Philadelphia. The third incumbent, Aksel Salumets (1955–1957), was from Toronto, Canada, where after the Executive Secretary moved to Helsingborg, Sweden, where the fourth Secretary General, Aksel Vaigur resides. Re elected once (in 1960) he has held his office until present day. Estonian Scouts have been present at every World Scout Jamboree and Rover Moot, although after World War II, they were compelled to arrive and participate in these events with contingents of other countries. The only exceptions were the World Jamboree at Moisson in 1947 in which 36 Estonian DP Scouts from Germany took part under the Estonian colors; and the Jubilee Jamboree at Sutton Park, England, in 1957, where it was possible for Estonian Scouts to fly their own flag in the camp allotted to the Federation of Scouts in Exile.

Эстонияның скауттық қозғалысының қайта өркендеуі

Эстония скауты 1989 жылы ел тәуелсіздік алғаннан кейін қайта жанданды. Eesti Skautide Ühing 1995 жылы құрылды және 1996 жылдың қаңтар айында Дүниежүзілік скаут қозғалысының 140-шы мүшесі ретінде мойындалып, қайта қосылды. Құрылған кезде Eesti Skautide Ühing Эстонияның бірнеше округінде 200-300 мүшеден тұрды. Eesti Skautide Ühing мүшелігі Эстониядағы барлық жастарға ашық, 2004 жылғы мәлімет бойынша 1199 ер және әйел мүшесі бар. Ассоциацияның бас кеңсесі Таллинде орналасқан. Ассоциация мүшелері Eurofolk 1993, 1994 және 2005 жылғы EuroJam (Еуропалық жамборе), 1995 және 1999 жылғы Дүниежүзілік жамборелер және түрлі Еуропалық аймақтық семинарлар сияқты халықаралық шараларға қатысты. Жетекшілер сондай-ақ Дания, Финляндия және Канада скауттар ассоциациялары ұйымдастырған оқу курстарына қатысты.

Скауттардың идеалдары

Скауттардың ұраны – Ole Valmis, эстон тілінен аударғанда "Дайын бол". Эстон тілінде жеке скаутты білдіру үшін "skaut" сөзі қолданылады.

Скауттық ант

Солемді түрде ең жақсысын жасауға, Құдайды құрметтеуге, Эстония, менің отаным үшін міндеттемелерімді орындауға, басқаларға көмектесуге және скаут заңдарын сақтауға ант етемін.