Дыбыстық диагностика мамандары және олардың біліктілігі
Sonographer
Ультрадыбыс маманы: Диагностикалық кескіндерді жасау, саралау және медициналық ақпаратты алу. Біліктілік, сертификация және жауапкершілік туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Денсаулық сақтау саласының мамандығы
Healthcare professional specialization
Сонограф – диагностикалық суреттер, сканерлер, бейнежазбалар немесе анатомия мен диагностикалық деректердің үш өлшемді көлемдерін жасау үшін ультрадыбыстық бейнелеу құрылғыларын пайдалануға маманданған денсаулық сақтау саласының маманы. Клиникалық тәжірибеге қойылатын талаптар елден елге өте әртүрлі. Сонографияда суреттегі ақпаратты алу, талдау және оңтайландыру үшін арнайы білім мен дағдылар қажет. Шешім қабылдаудың жоғары деңгейі мен диагностикалық үлесіне байланысты, сонографтар диагностикалық процесте жоғары жауапкершілікке ие. Көптеген елдерде медициналық сонографтардың кәсіби сертификаты болуы міндетті. Сонографтар ультрадыбыс физикасы, қима анатомиясы, физиологиясы және патологиясы саласында негізгі білімдерге ие. Сонолог – ауруларды диагностикалау және емдеу үшін медициналық ультрадыбыс бойынша қосымша оқудан өткен дәрігер. Сонолог ультрадыбыстық зерттеулер жүргізуге және олардың қорытындыларын дербес жазуға лицензияланған, сондай-ақ сонографтың қорытындыларын тексеруге, дәрі-дәрмектер мен медициналық анықтамалар беруге және клиникалық консультациялар ұсынуға құқылы. Сонолог бірнеше әдісте жұмыс істей алады немесе акушерлік, гинекология, кардиология, шұғыл және тамырлық ультрадыбыс сияқты тек бір салаға мамандануы мүмкін.
A sonographer is an allied healthcare professional who specializes in the use of ultrasonic imaging devices to produce diagnostic images, scans, videos or three dimensional volumes of anatomy and diagnostic data. The requirements for clinical practice vary greatly by country. Sonography requires specialized education and skills to acquire, analyze and optimize information in the image. Due to the high levels of decisional latitude and diagnostic input, sonographers have a high degree of responsibility in the diagnostic process. Many countries require medical sonographers to have professional certification. Sonographers have core knowledge in ultrasound physics, cross sectional anatomy, physiology, and pathology. A sonologist is a medical doctor who has undergone additional medical ultrasound training to diagnose and treat diseases. Sonologist is licensed to perform and write ultrasound imaging reports independently or verifies a sonographer's report, prescribe medications and medical certificates, and give clinical consultations. A sonologist may practice in multiple modalities or specialize in only one field, such as obstetric , gynecology , heart , emergency and vascular ultrasound.
Терминология
1970 жылға дейін көптеген адамдар зерттеу мақсатында сонография жасады, ал суреттеуге көмектесетіндер техниктер немесе технологтар деп есептелді. 1973 жылы АҚШ-та диагностикалық медициналық технология мамандығы құрылды, себебі сонография денсаулық сақтау орталықтарында кеңінен қолданыла бастады. Бүгінде диагностикалық медициналық сонографияны немесе диагностикалық ультрадыбысты жүргізетін медициналық одақтас мамандарды сонографтар деп атайды. "Ультрадыбыс операторы" деген баламалы термин сирек қолданылады.
Prior to 1970, many individuals performed sonography for research purposes and those assisting with the imaging were considered technicians or technologists, and in 1973 in the United States the occupation of diagnostic medical technology was established as sonography become more widely used within healthcare settings. Today, sonographer is the preferred term for the allied healthcare professionals who perform diagnostic medical sonography, or diagnostic ultrasound. The alternative term "ultrasonographer" is much less commonly used.
Австралия
Австралиялық сонографтар қауымдастығы (АСА) 1992 жылы Австралиядағы сонографтардың Австралия денсаулық сақтау жүйесінде сонографтар үшін маңызды мәселелерді қарастыратын ұйымға деген қажеттілігіне жауап ретінде құрылды. АСА-ның Австралия мен Жаңа Зеландиядан 5000-нан астам жеке мүшесі және 30-ға жуық корпоративтік серіктесі бар. АСА медициналық сонография саласындағы жоғары стандарттарды сақтауға міндеттенді және директорлар кеңесінен және Австралияның барлық штаттары мен Жаңа Зеландиядағы өкілдік бөлімшелерінен тұратын құрылымы бар. Австралиялық сонографтар Австралиялық сонографтар аккредиттеу тізілімі (ASAR) арқылы аккредиттелген болуы керек, оның міндеті – Австралия университеттері ұсынатын аспирантурадан кейінгі ультрадыбыстық бағдарламаларды жүйелі түрде аккредиттеу және қайта аккредиттеу, сондай-ақ осы бағдарламалар мен болашақ Австралия және Жаңа Зеландия бағдарламаларын бағалау критерийлерін белгілеу. Бұған қоса, аккредиттелген медициналық сонографтар мен аккредиттелген студент-сонографтардың тізілімі жүргізіледі және олардың үздіксіз кәсіби даму қызметі бақыланып, тіркеледі. 2002 жылы Денсаулық сақтандыру комиссиясы АСА-мен бірлесіп сонографтар үшін аккредиттеу және үздіксіз кәсіби білім беру бағдарламасын енгізді. ASAR Австралиялық ортоптика кеңесінде тіркеуді көз құрылымдарына қатысты сонография жасауға ортоптиктерге лайықты аккредитация деп мойындайды.
The Australasian Sonographers Association (ASA) was formed in 1992 in response to the desire of sonographers across Australia for an organisation that represents and considers issues important to sonographers in the Australian healthcare environment. The ASA has more than 5000 individual member sonographers from Australia and New Zealand, and about 30 corporate partners. The ASA has pledged to pursue high standards within the practice of medical sonography, and has a structure of a board of directors and multiple representative branches in all Australian states and New Zealand. Australian sonographers must be accredited by the Australian Sonographers Accreditation Registry (ASAR), whose brief is to accredit and reaccredit on a regular basis, postgraduate ultrasound programs offered by Australian universities, and to establish the criteria against which those programs and any other future Australian and New Zealand programs are to be judged. In addition, a register of accredited medical sonographers and accredited student sonographers is maintained and their continuing professional development activities monitored and recorded. The Health Insurance Commissison in association with the ASAR introduced in 2002 a program of accreditation and continuing professional education for sonographers. The ASAR recognises registration with the Australian Orthoptic Board as appropriate accreditation for orthoptists to undertake sonography in relation to ocular structures.
Канада
Канадалық эхографтардың көпшілігі аккредиттелген сонография бағдарламасы арқылы білім алған. Ел бойынша көптеген бағдарламалар бар, оларға тікелей түсу бағдарламалары, жоғары дипломдар және екінші мамандық бойынша магистратура сертификаттары кіруі мүмкін. Сонография Канадасы сонографтарды үш тіркеу санаты бойынша тіркейді: жалпы, жүрек және тамырлық. Тіркелу үшін үміткерлер Сонография Канадасының клиникалық (Канадалық клиникалық дағдыларды бағалау) және академиялық талаптарын сәтті орындауы керек. Сонография Канадасы тіркелген сонографтар үздіксіз білімін жетілдіру үшін әр үш жыл сайын кемінде 40 үздіксіз кәсіби даму кредитін жинап, құжаттауы тиіс. Жаңа Шотландия диагностикалық медициналық сонографтар қоғамы қазір Жаңа Шотландия медициналық сәулелену технологтары қауымдастығымен бірлесіп, диагностикалық ультрадыбысты ұсынылып отырған колледжде жаңа мамандық ретінде қосу жұмыстарын жүргізуде. Бұл диагностикалық сонографияның радиография, ядролық медицина, магниттік-резонанстық бейнелеу және сәулелік терапиямен қатар Жаңа Шотландияда өзін-өзі реттейтін мамандыққа айналатынын білдіреді. Денсаулық сақтау министрлігі олардың өтінішін қарастыруда; тиісті заң мен оған қосымша ережелер дайындалды, ал қауымдастықтар 2012 жылғы көктемгі сессияда заң шығарушы органда мақұлдауға қол жеткізуді мақсат тұтып отыр.
The vast majority of Canadian sonographers have received their education through an accredited sonography program. Many programs are available across the country and may include direct entry programs for degrees, advanced diplomas, and second discipline graduate certificate programs. Sonography Canada registers sonographers in three credentials: generalist, cardiac, and vascular. To become registered, eligible candidates must successfully meet Sonography Canada's clinical (Canadian Clinical Skills Assessment) and academic requirements. Sonography Canada credentialed sonographers must also document their continuing education by maintaining a minimum 40 continuing professional development credits every three years. The Nova Scotia Society of Diagnostic Medical Sonographers is currently working with the Nova Scotia Association of Medical Radiation Technologists to add diagnostic ultrasound as a new discipline in the proposed college. This means that diagnostic sonography would become a self regulated profession in Nova Scotia, along with radiography, nuclear medicine, magnetic resonance imaging, and radiation therapy. The Department of Health is now considering their application; the appropriate act and associated regulations have been drafted, and the associations are aiming for approval at the spring 2012 session of the legislature.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда сонографтар суреттерді интерпретациялауға және диагностикалық қорытындылар беруге жауапты. Олар жоғары білім деңгейінде оқытылады, ал оқулары университеттермен MSc/PGDip/PGCert нысанында жүзеге асырылады және Сонографиялық білімді аккредиттеу консорциумы бақылайды. Оқу аспирантура деңгейінде жүргізілетіндіктен, барлық сонографтар осы мамандыққа кіріспес бұрын бакалавр дәрежесіне немесе оған баламалы біліктілікке ие болуы керек, демек оқудың минималды мерзімі 4 жылды құрайды. Қазіргі таңдағыда Ұлыбританияда сонографтың мемлекеттік тіркеуден өтуі міндетті емес, алайда көпшілігі Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер жөніндегі кеңесте (HCPC) радиолог ретінде тіркелген. Сонографтар өздерінің жеке мамандығы бойынша мемлекеттік тіркеуді алуға үміттенеді. Дегенмен, HCPC бұрын сонографтардың міндетті тіркеуін талап етуге тырысқан, бұл бастаманы бірнеше кәсіби ұйымдар қолдаған, бірақ Денсаулық сақтау министрлігі HCPC-тің ұсынысын қабылдамады. Бұл қабылдамаудың себептері әлі де даулы болып тұр, бірақ қазіргі уақытта Радиографтар колледжі ерікті тіркеуді жүргізіп отыр. Ұлыбританияда сонографтар Ұлттық денсаулық сақтау жүйесіне қарасты ауруханаларда және жеке медициналық қызметтер ұсынатын компанияларда жұмыс істейді.
In the UK, sonographers are also responsible for the interpretation of the images and issue diagnostic reports. They are educated to a high level, and their training is delivered as a MSc/PGDip/PGCert by the universities and overseen by the Consortium for Accreditation of Sonographic Education; as training is delivered at postgraduate level, all sonographers must have a bachelor's degree or equivalent prior to undertaking this specialty, and this means training can take a minimum of 4 years. Currently, no requirement exists for a sonographer to be state registered in the UK, although the majority are registered with the Health and Care Professions Council (HCPC) as a radiographer. State registration of sonographers in their own right is being eagerly sought by the profession. However, the HCPC has previously sought to require statutory registration of sonographers, a motion supported by a number of professional bodies, and the HCPC was rejected by the Department of Health. The rationale for this rejection remains controversial, but a voluntary registry is currently maintained by the College of Radiographers. Within the United Kingdom, sonographers are employed by hospitals within the National Health Service and by private companies offering healthcare services.
Америка Құрама Штаттары
Кәсіп жүрек, акушерлік, тамыр және жалпы сонографтар сияқты мамандануларға бөлінеді. Жалпы сонографтар ішкі ағзалар және/немесе акушерлік және гинекологиялық сонографияда тіркеледі. Медициналық диагностикалық сонография бойынша білім алуға шамамен 1,5 жыл уақыт қажет болуы мүмкін. АҚШ-та ең қабылданған сонографиялық білімді CAAHEP/JRC DMS аккредиттеуінен өткен бағдарламалар береді. Америкалық ультрадыбыс техникалық мамандарының қоғамы, қазіргі кезде Диагностикалық медициналық сонография қоғамы, 1970 жылы сонографтар үшін басты кәсіби қоғам ретінде құрылған.
The profession is subdivided in specialties such as cardiac, obstetrical, vascular, and general sonographers. General sonographers are registered in abdominal and/or obstetric and gynecologic sonography. Around 1 1/2 years may be needed to get a degree in diagnostic medical sonography. In the United States, the most widely accepted sonographic education is provided by CAAHEP/JRC DMS accredited programs. The American Society of Ultrasound Technical Specialists, now the Society of Diagnostic Medical Sonography, was founded in 1970 as the primary professional society for sonographers.
Жұмыспен байланысты жарақат
Эхографиямен байланысты кәсіби тәуекел 1985 жылдан бері хабарланған, бірақ 1990 жылдардың ортасына дейін ғана сонографтар арасындағы жұмысқа байланысты жарақаттар маңызды проблема ретінде кеңінен танылды және бұл мәселе бүгінгі күнге дейін жалғасуда. Мансаптары барысында сонографтардың 90%-ға дейін жұмыс орындарында түрлі бұлшықет-скелеттік дискомфортты сезінетінін хабарлайды. Жұмысқа байланысты бұлшықет-скелеттік жарақаттар ең көп қол, иық және мойын аймақтарында кездеседі. Жарақаттар көбінесе қолайсыз позада сканерлеу, трансдьюсерді дұрыс ұстамау, семіз немесе ірі жүкті пациенттер сияқты техникалық қиын жағдайларда трансдьюсерді ұзақ уақыт қолдану, сондай-ақ жоғарғы дененің жеткіліксіз физикалық дайындығы салдарынан туындайды. Алайда, жарақаттар сонографтың бақылауынан тыс ұйымдық, әкімшілік, жабдықтар және басқа да факторларға да байланысты болуы мүмкін. Жарақат алу тәуекелін азайту үшін жабдықты бейімдеуді қоса алғанда, эргономикалық принциптерді сақтау және бейнелеу тапсырмаларын орындау кезінде аз күш салу маңызды. Сонымен қатар, сонографтарда бұлшықет-скелеттік жарақаттардың, ауырсынудың және қайталамалы жүктемелердің алдын алу үшін созу және жаттығу протоколдары тиімді құрал болып табылады. Сонымен қатар, сонографтардың денсаулығын сақтау үшін жұмыс ұйымындағы қиындықтарды мойындау және жұмыс орындарында қолдаушы саясаттар мен әкімшілік процедураларды енгізу қажет, мысалы, үзіліс жасауға мүмкіндік беру, жұмыс процесіне кедеріс келтірмеу және басшылық тарапынан қолдау көрсету. Көптеген кәсіби қоғамдар жұмысқа байланысты жарақаттардың кең таралған мәселесін шешу үшін ұсыныстар жасады. Осы бағыттағы алғашқы қадам 2003 жылы өткізілген, ал 2016 жылы Диагностикалық медициналық сонография қоғамы қайта өткізген консенсус конференциясы болды. Оның нәтижесінде сонографияда жұмысқа байланысты бұлшықет-скелеттік аурулардың алдын алу бойынша салалық стандарттар әзірленді. Медицинадағы ультрадыбыс институты да осы стандарттарды кеңейтетін нұсқаулықтарды жариялады, онда бейнелеу зерттеулеріне қатысты нақты ұсыныстар келтірілген және денсаулық сақтау ұйымдарының сапаны жақсарту практикасының рөлі талқыланған. 2019 жылы АҚШ-тағы сегіз кәсіби қоғам, аккредиттеу органы және аккредиттеу ұйымы жұмысқа байланысты бұлшықет-скелеттік ауруларға (WRMSD) қарсы күресу мақсатында «WRMSD Grand Challenge» жобасын құру үшін бірікті. Бұл одақ сонографтардың жарақаттарының жағдайын бақылау, тәуекел факторларын зерттеу және осы кең таралған мәселені шешу үшін зерттеулер жүргізуге және жаңа дизайндық шешімдерді іздеуге бағытталған ғылыми тізілімді құруды қолдады.
The occupational risk associated with performing sonography was reported as early as 1985, but it wasn't until the mid 1990's those work related injuries were widely recognized as a significant problem among sonographers that persists today. During their careers, up to 90% of sonographers report experiencing some form of work related musculoskeletal discomfort. Work related musculoskeletal injuries are most common in the hand, shoulder, and neck. Injuries are often due to scanning in compromised positions, incorrect gripping of the transducer, spending too much time manipulating the transducer on technically difficult exams such as obese or large pregnant patients, and a lack of upper body fitness, but injuries also result from various organizational, administrative, equipment and other factors that are outside of the sonographer's control. Implementation of ergonomic principles, including adjustments to equipment, to perform imaging tasks in low strain postures is critical to reducing the risk of injury. Additionally, stretching and exercise protocols have been suggested to be a useful tool in reducing the risk of musculoskeletal injury, pain, and repetitive strain injury in sonographers. Finally, sonographer health requires representation and acknowledgment of challenges facing the workforce across the entire work organization to promote the development and implementation of supportive policies and administrative procedures within the work setting, such as allowance for regular work breaks, uninterrupted workflow, and supervisor support. Multiple professional societies have developed guidelines to address the pervasive problem of work related injuries among sonographers. The first of these actions was a consensus conference held in 2003 and repeated in 2016 by the Society of Diagnostic Medical Sonography that resulted in the development of Industry Standards for the Prevention of Work Related Musculoskeletal Disorders in Sonography. The American Institute of Ultrasound in Medicine has also released guidelines that extend these standards by describing imaging exam specific recommendations and discussing the role of quality improvement practices by healthcare organizations. In 2019, an alliance of eight professional societies, credentialing bodies, and accreditation organizations in the United States came together to create the Work Related Musculoskeletal Disorder (WRMSD) Grand Challenge with a goal to stop WRMSDs resulting from the performance of diagnostic medical ultrasound. This alliance has supported design challenges and the creation of a research registry of sonographers to monitor the status of work related injuries in the profession, examine risk factors, and develop solutions to remediate the pervasive issue.