Кіріспе

Мануэль Филес (шамамен 1275–1345), Эфес қаласынан шыққан Византия ақыны.

Өмірбаян

Жас кезінде Константинопольге көшіп келіп, Георгий Пахимердің шәкірті болды және оның құрметіне естелік өлең жазды. Филес көп саяхаттаған сияқты, ал оның жазбалары императорлық сарай және көрнекті византиялықтар туралы көптеген мәліметтерді қамтиды. 1293 жылы Андроник II Палеологтың қызы Марияның Алтын Орда ханы Тоқтаға үйленуіне байланысты «тавроскифтерге» (татарларға) жасалған елшілікке қатысты. 1305 және 1306 жылдары грузин садақшыларын жұмысқа алу миссиясын орындады. Филес Комнендер дәуіріндегі Феодор Продроммен теңдес келеді; оның мінезі, өлеңдерінде көрсетілгендей, тіршілік үшін жалбарынатын ақын, әрқашан кедейлікке шағымданып, жоғары лауазымды тұлғалардың назарын аудару үшін ең жоғары дәрежеде жалтақтауға дайын. Бір маңызды ерекшеліктен басқа, оның барлық туындылары өлең түрінде, көбінесе он екі буынды ямбикалық триметрде, ал қалғаны он бес буынды «саяси» өлшемде жазылған. Филес түрлі тақырыптарда өлеңдердің авторы болды: жануарлардың сипаттамалары, негізінен Элиан мен Опианның еңбектеріне сүйенген, Михаил IX Палеологқа арналған шамамен 2000 жолдан тұратын дидактикалық өлең; піл туралы; өсімдіктер туралы; императорлық үйдің ұлдарының бірінің қайтысына арналған некролог; Иоанн VI Кантакузенге арналған мазмұны диалог түріндегі мадақтау өлең; адам мен оның жаны арасындағы әңгіме; шіркеу мерекелері, христиан сенімдері, шіркеу әулиелері мен аталары сияқты діни тақырыптар; өнер туындылары, византиялық иконография саласындағы маңыздылығымен ерекшеленетін, мүмкін, оның ең құнды туындылары, өйткені автор сипаттаған туындыларды өзінің алдында көрген, сонымен қатар әдеби тұрғыдан да табысты; көптеген жағдайлық өлеңдер, олардың көпшілігі өлең түрінде жазылған тілеу хаттар.