Кіріспе

1823 жылғы Венесуэланың Тәуелсіздік соғысындағы теңіз шайқасы – Маракайбо көлінің шайқасы, сондай-ақ "Көлдегі теңіз шайқасы" деп те аталады. 1823 жылғы 24 шілдеде Венесуэланың Маракайбо көлінде республикалық адмирал Хосе Пруденсио Падилья мен роялист капитан Анхель Лаборде басқаратын флоттар арасында шайқас болды. Бұл шайқаста республикалық күштер жеңіске жетті, бұл Венесуэланың Тәуелсіздік соғысының және кең ауқымды испандық-американдық тәуелсіздік соғыстарының соңғы шайқасы болды. Республикалық кемелер Симон Боливар басқарған Ұлы Колумбияның қарулы күштері құрамына кірді. 1821 жылғы Карабобо шайқасы тарихнамада Венесуэланың тәуелсіздігі үшін шешуші шайқас ретінде қарастырылады. Алайда, кейбір тарихшылар Маракайбо көлінің шайқасында роялист күштері жеңіске жеткенде, испан коронасы Венесуэланың батысында жаңа майдан ашып, ондағы республикалық күштерге шабуылдай алатынын айтады. Жеңіліске ұшырағаннан кейін испандар Венесуэлаға қосымша полктер жібермеді және осы екінші шешуші республикалық жеңістің нәтижесінде Венесуэланың тәуелсіздігін мойындады, бірақ жаңа мемлекеттің тәуелсіздігін ресми түрде он жылдан астам уақытқа дейін мойындамады. 24 шілде Венесуэланың Зулия штатындағы аймақтық мереке. Бұл күн Симон Боливардың туған күні болғандықтан, Венесуэла мен Колумбияда Әскери-теңіз күні ретінде де аталып өтеді.

Шайқас

Бұл теңіз шайқасы кезінде республикалық эскадрильяны адмирал Хосе Пруденсио Падилла Анхель Лаборде басқарған роялистік күштерге қарсы шайқасқа шығарды. Испан эскадрильясымен үш қысқа шайқастан кейін республикалық флот Мопоро портына келді, онда шілде айының бірінші жартысын ешқандай маңызды оқиғасыз өткізді. 17 шілдеде роялистік қолбасшы Лаборде Падиллаға достық ұсыныс жіберді, бірақ ол қабылданбады. Келесі күндері екі қолбасшы кемелерін дайындап, жабдықтар жинап, экипаждарын алдағы шайқасқа дайындады. 23 шілде күні түстен кейін роялистер Капитан Чико мен Белла Виста (Маракайбоның солтүстігінде) аралығында көлдің батыс жағалауына жетіп, шайқасқа тұрды. Ал республикашылар кешке дейін теңізде болды, Лос-Пуэртос-де-Альтаграсияны фон ретінде пайдаланып, барлық кемелерін көлдің шығыс жағалауына параллель орналастырып, Пунта-де-Пидраға қарай ақырындап жылжыды. 24 шілдеде күн шыққанда республикалық кеме командирлері Independiente бригіне шақырылды, онда адмирал Падилла шайқасқа қатысты соңғы нұсқауларын берді, кейбір өзгерістер енгізді және 10:30-да, әлі де қанағаттанбағандықтан, өз экипаждарын шабуылға жіберу және оларды ынталандыру үшін эскадрильядағы барлық кемелерге жеке барды. Сағат 10:40-да жел солтүстік-батысқа бұрылды, ал 10 минуттан кейін желкенге дайындалу белгісі берілді, бірақ оңтүстік желдің әлсіреуіне байланысты зәкір көтеру шешімі желдің қолайлы болуы расталғанға дейін кейінге қалдырылды, барлық жағдай роялистік эскадрильяға шабуыл жасауға мүмкіндік берді, ол жағалауға параллель және оған өте жақын тұрды. 14:00-де Падилья патриот флотына жаудың солтүстік қанатына шабуыл жасау үшін батысқа қарай жүзуді бұйырды. 14:20-да желкенге шығу белгісі берілді, ал 14:28-де жау кемелеріне бірден шабуыл жасау үшін алдыңғы қатар құрылды. Марс бригі жел бағытында, ал Independiente желге қарсы орналасқандықтан, жоспарды іске асыру үшін шайқас шегін дұрыс құрып, оны ұстады. Республикашылардың кемелері зәкірленген роялистік эскадрильяның үстінен жылдам қозғалды, адмирал Падилла оңтүстік қанатта, ал капитан Николас Жоли басқарған солтүстік қанат шығанаққа кері шегінуді кесті. 15:04-те қарсыласқа жақындау белгісі берілді, бірақ барлық кемелер жауап берді, ештеңе жасалмағанын көрсету үшін. 15:45-те роялистік флот патриоттарға атыс ашты, бірақ Ұлы Колумбия флотилиясы бірде-бір оқ атпастан алға жылжуын жалғастырды, пушка мен мылтық атысымен тоқтатылды. Бұзылған бас мачтасы бар Independiente бригі Сан-Карлосқа шабуылдап, жақындауды бастады, бұл кезең республикашылардың жеңісін шешті. Республикашылардың шабуылының нәтижесінде көптеген роялистік кемелер жойылды, ал қалғандары тұтқындалды. Кейбір роялистер зәкірлі кабельдерін кесіп, қашуға тырысты, бірақ сәтті болмады және үлкен кемелер тұтқындалды. Сан-Карлос экипажының көпшілігі суға секірді, басқа кемелерде де осылай болды. "Эсперанса" бриг-шхунасы жарылыстан қирады. Ақырында, Сан-Карлос фортының (қамалының) панасына тек үш шхуна қашып құтыла алды. Республикашылардың шығыны 8 офицер мен 36 экипаж мүшесінің қаза болуын, 14 офицер мен 150 экипаж мүшесінің жаралануын қамтыды. Роялистердің шығыны көп болды, 69 офицер мен 368 сарбаз және теңізші тұтқынға алынды. Күннің соңында адмирал Падилла өз эскадрильясына шайқасқан жерде зәкір қоюды бұйырды. Бірден ол кемелерді жөндеу үшін Лос-Пуэртос-де-Альтаграсия портына көшіп барды. Ал Лаборде командирі форттан өтіп, барға жетіп, Пуэрто-Кабельода тоқтағаннан кейін Кубаға жол тартты.

Салдарлар

Екі сағаттық қатал шайқас соғысты шешіп, республикашылар мен Венесуэланың испандық генерал-капитаны Франсиско Томас Моралес арасында келіссөздер жүргізуге мүмкіндік берді. 3 тамызда Моралес республикашыларға қалған испандық кемелерді, Маракайбо қаласын, Сан-Карлос бекінісін, Пуэрто-Кабельодегі Сан-Фелипе бекінісін және испандықтар басып алған барлық басқа да нысандарды тапсыруға мәжбүр болды. Соңғы испан әскерлері 5 тамызда Венесуэла аумағын мүлдем тастап кетті.