Хаварден көпірі: Уэльстегі теміржол көпірінің тарихы мен қалпына келтіруі

Кіріспе

Хаварден көпірі ( /h//ɑr//d//ən/; Pont Penarlâg) – Уэльстің Флинтшир округінің Шотон қаласының жанында Ди өзенінің үстіндегі теміржол көпірі. Ол Манчестер, Шеффилд және Линкольншир теміржолы (кейіннен Ұлы Орталық теміржолы) тарапынан Честер және Конаның Кея теміржолының бөлігі ретінде салынған. 1889 жылдың 3 тамызында ашылған. Хаварден көпірі – Врексамнан Бидстонға дейінгі Шекаралық желінің бір бөлігі. Хаварден көпірінің теміржол станциясы көпірдің солтүстік жағында, ал Шотон станциясы – оңтүстік жағында орналасқан. Ұлттық велосипед жолы 5 көпірдегі теміржолға жақын жолмен Ди өзенін кесіп өтеді. Ашылғаннан кейін Хаварден көпірі Ұлыбританиядағы ең үлкен айналмалы көпір болды, 2022 жылдың 17 шілдесінде Гогердданда одан үлкені салынғанша. Алайда, ол келесі күні Уэльстегі ең жоғары температура рекордын қайта жаңартты, оңтүстікке қарай 5 км қашықтықтағы Хаварденде 37,1°C температура тіркелді. 2010 жылдары Хаварден көпірін күрделі жөндеуден өткізіп, жылдамдық және осьтік жүктеме шектеулерін арттыруға мүмкіндік берді. Ол II санаттағы ескерткіш ретінде қорғалады. Құрылыс процесі шамамен екі жылға созылып, шамамен 70 000 фунт стерлингке дейін шығын кетті. Өзен сағасының қиын жағдайларын еңсеру үшін іргетастар бірнеше кірпішпен қапталған ұңғымалар арқылы салынды, бұл техниканы жобаның бас инженері Фрэнсис Фокс міндеттеді. Хаварден көпірінің ерекшелігі – Span 10 деп аталған орталық бөлігі, ол оған айналмалы көпір ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Алғашқы құрылысында төмендегі өзенмен өтетін биік кемелерге орын беру үшін 90 градусқа айналуға қабілетті болды. Бөлімнің салмағы 764 тонна, ұзындығы 85 метр, жабық және ашық күйге өтуіне 40 секунд уақыт кетті. Салынысы аяқталған кезде ол Ұлыбританиядағы ең үлкен айналмалы көпірдің ашылу аралығы болды. Қазіргі уақытта көпір ашылмайды, аралығы ондаған жылдар бұрын дәнекерленіп қойылған. Span 10 соңғы рет 1960 жылы ашылды, ал биік кемелердің саны азайғандықтан оны ашу қажеттігі жойылды. Өзен арқылы жүретін көліктер әлі де Хаварден көпірінің астынан өтеді. Ең маңыздысы – Броутон қаласындағы Airbus зауытынан келетін көліктер. Airbus A380 суперджамбосының үлкен қанаттары аптасына үш рет Ди өзенімен баржаларда тасымалданады. Олар Мостин портына жеткенше көпірдің астынан өтеді, содан кейін Францияға баратын үлкен теңіз кемелеріне тиеледі. 2003 жылдың соңында жаяу жүргіншілерге арналған жақсарту жұмыстары аяқталды. Бұл көпірдің екі жағында велосипед жолдары салынды, соның арқасында велосипедшілер жаяу жүргіншілерді оңай басып өте алады. Бір ғасырдан астам уақыт бойы Ди өзенінің қатал жағдайларына ұшыраған Хаварден көпірінің жағдайы 21 ғасырға қарай едәуір нашарлаған. 2010 жылдары Хаварден көпірін нығайту және жөндеу жөніндегі ірі бағдарламаны бастау туралы шешім қабылданды. Жұмыс екі кезеңде жүргізілді: алдымен софит мұржасын орнатудан бұрын нығайту жұмыстары жүргізілді, содан кейін бүкіл құрылым абразивті тазартылып, қайта боялды. Инженерлер құрылымның ауыр болат мұржаларын ұстап тұруға жеткіліксіз екенін анықтағандықтан алюминий мұржалары қолданылды. Көпір өзен және теміржол қозғалысына ашық болды, бірақ соңғысына қатысты 5 миль/сағ жылдамдық шегі сақталды.

Hawarden Bridge ('/h//ɑr//d//ən/; Pont Penarlâg) is a railway bridge over the River Dee, near Shotton, Flintshire, Wales. It was built by the Manchester, Sheffield and Lincolnshire Railway (which later became the Great Central Railway), as part of the Chester & Connah's Quay Railway. It opened on 3 August 1889. Hawarden Bridge is part of the Borderlands Line from Wrexham to Bidston. Hawarden Bridge railway station is on the north side of the bridge, while Shotton station is on the south side. National Cycle Route 5 crosses the River Dee on the path, adjacent to the railway line, which is on the bridge. Upon opening, Hawarden Bridge became the largest swing bridge anywhere in the United Kingdom. until it was exceeded in Gogerddan on 17 July 2022. However, it regained its high temperature record for Wales the very next day, when a temperature of 37.1°C was recorded at nearby Hawarden, some 5km to the south. During the 2010s, a major restoration of Hawarden Bridge was conducted, enabling both the speed and axle load limitations to be raised. It has been protected as a Grade II listed structure. The construction process took roughly two years and cost around £70,000 to complete. To overcome the challenging conditions of the estuary, the foundations were built using a series of brick lined wells, a technique mandated by the project's chief engineer, Frances Fox. A key feature of the Hawarden Bridge was its central section, which was referred to as Span 10; this allowed it to function as a swing bridge. As originally built, it was able to rotate through 90 degrees to enable the passage of tall ships on the river below. The section weighed 764 metric tonnes, had a length of 85 meters, and took 40 seconds to move between its closed and open positions. At the time of its completion, this was the largest opening span of any swing bridge in the United Kingdom. Presently, the bridge can no longer open, the span having been welded shut decades ago. The last time that Span 10 was opened was during 1960; the requirement for it to do so has been effectively made redundant by the relative extinction of the tall ship. River traffic still travels underneath Hawarden Bridge. Perhaps most significant is the traffic from Airbus' nearby factory at Broughton; the large wings of the Airbus A380 superjumbo are transported from the facility on barges along the Dee roughly three times per week. These pass under the bridge before reaching the port of Mostyn, after which they are loaded onto larger sea faring vessels for the trip to France. During late 2003, major improvements to the walkway were completed; these involved a widening of the crossing so that mounted cyclists could easily pass pedestrians, while cycle ramps were also installed at either end of the bridge. Having been exposed to the harsh conditions of the Dee Estuary for over one hundred years, by the 21st century, the condition of Hawarden Bridge had significantly degraded. During the 2010s, it was decided to embark on a major strengthening and restoration programme of Hawarden Bridge. The work was carried out in two phases, strengthening was carried out before the erection of the soffit scaffolding, followed by abrasive blasting and repainting of the entire structure. Aluminium scaffolding was used as engineers had determined that the structure lacked the capacity to support heavier steel scaffolding. The bridge remained open to both river and rail traffic throughout, albeit with a 5mph speed limit being imposed upon the latter due to the tight clearances involved.