Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хисима (千島) – Жапон императорлық теңіз күштерінің қорғалмаған крейсері. Хисима (сөзбе-сөз "Мың арал") – Курил аралдарының жапон тіліндегі атауы. Хисима Жапон императорлық теңіз күштері тарапынан скауттық, барлау және жоғары маңызды хабарларды жеткізу үшін aviso (хабаршы кеме) ретінде қолданылды.
Chishima (千島 ) was an unprotected cruiser of the Imperial Japanese Navy. The name Chishima (lit. "Thousand Islands") is the Japanese name for the Kurile Islands. Chishima was used by the Imperial Japanese Navy as an aviso (dispatch boat) for scouting, reconnaissance and delivery of high priority messages.
Өмірбаян
Чисиманы француз әскери кеңесшісі Эмиль Бертин жобалаған, ал құрылысы Франциядағы Сен-Назер қаласындағы «Ателье э Шантье де ла Луар» кеме жасау зауытында жүргізілген. Ол 1882 жылғы Бірінші Қытай-Жапон соғысына дейінгі Жапон императорлық теңіз күштерінің кеңейту бағдарламасының бір бөлігі болды. Бертин ұсынған теңіз соғысы философиясына сәйкес, Чисима шағын және жеңіл қаруланған болды, сондықтан оны кейде торпедалық канонерлік қайықпен немесе эсминецпен шатастырып алатын.
Chishima was designed by French military advisor Émile Bertin, and built in the Ateliers et Chantiers de la Loire shipyards in Saint Nazaire, France. It was part of the 1882 pre First Sino Japanese War expansion program of the Imperial Japanese Navy. In keeping with the Jeune Ecole philosophy of naval warfare advocated by Bertin, Chishima was small and lightly armed, so much so that sometimes Chishima has been confused with a torpedo gunboat or destroyer.
Дизайн
Чисима – бу біршама ескі дизайн болған, оның құрамында бу машинасымен қатар үш мачтасы бар толық барк типтес желкенді жабдық болған. Чисима әр жағынан спонсондарда орналасқан екі зеңбірекпен қаруланған, ал бесінші зеңбірек кеменің мұртында орнатылған. Екіншілік қару-жараққа көпірде, корма палубасында және әр жағынан жұптап орнатылған алты 1 фунттық зеңбірек кірген. Сонымен қатар, кеме палубаға орнатылған бес торпеда түтігін алып жүрген.
Chishima was a slightly older design, which included a full barque rigging with three masts for auxiliary sail propulsion in addition to her steam engine. Chishima was armed with two guns in sponsons on each side, with a fifth gun mounted in the bows. Secondary armament consisted of six 1 pounder guns mounted in pairs on the bridge, poop deck and one on each side. In addition, she carried five torpedo tubes, mounted on the deck.
Қызмет өтілі
"Чисима" кемесінің қолданысқа енгізілуі бір жылдан астам уақытқа кешіктірілді, себебі кеме уәделенген көрсеткіштердің орнына тек жетістіктерге қол жеткізе алды. Француз үкіметі осы мәселе үшін Жапон үкіметіне белгілі бір қаржылық өтемақы төлеуге келісті. "Чисима" кемесінің сынақ сапары 80 жапондық және 11 француз техникасынан тұратын экипажбен Александрия, Суэц каналы және Сингапур арқылы Жапонияға жасалды. Бұл сапарда кеме көптеген проблемаларға тап болды, оның ішінде қазандықтың бұзылуы, ағып кетулер және бу құбырларының жарылуы, содан кейін Нагасакиге жетті. Дегенмен, "Чисима" Жапон әскери-теңіз күштеріне ресми түрде қабылдағаннан кейін бір апта өткен соң, 1892 жылдың 30 қарашасында, британдық P&O сауда кемесі "Равенна" (3257 тонна) мен түнгі соқтығысу салдарынан жоғалып кетті. Соқтығысу Эхиме префектурасының Мацуяма қаласының жанында, нашар ауа-райы кезінде болды. Ірі сауда кемесі "Чисиманы" ортасынан кесіп, екі бөлікке бөлді.
The commissioning of Chishima was delayed by over a year, as the ship could achieve only , instead of the promised ; the French government agreed to pay the Japanese government some financial compensation for the issue. The shakedown cruise of Chishima was made on its voyage to Japan, with a crew of 80 Japanese and eleven French technicians, via Alexandria, the Suez Canal and Singapore. The ship suffered from numerous problems on this voyage, including boiler failure, leaks, and ruptured steam lines, before finally arriving at Nagasaki. However, Chishima was lost only one week after its formal commissioning into the Japanese navy, in a night collision on 30 November 1892 with the British P&O merchant vessel Ravenna (3257 tons), off Matsuyama, Ehime prefecture, at in poor weather. The larger merchant ship struck Chishima amidships, cutting her into two.
Суға батудан кейінгі сот ісінің шешімі
Кейіннен Кобедегі британдық консулдық сотының теңіз трибуналында P&O-ның кінәсі жоқ деп танылды. Жапон үкіметі одан кейін P&O-ға қарсы Жапония үшін британдық сотқа талап ашты. P&O қарсы талап қоюға тырысты, бірақ Жапония сотының судьясы Роберт Моват бұл талап соттың қарауына жатпайды деп шешім шығарды. P&O Шанхайдағы Қытай және Жапония бойынша британдық Жоғарғы сотқа (Hannen CJ және Jamieson J) шағымданып, қарсы талапты қабылдау туралы өтініш білдірді. Жапон үкіметі бұл шешімге наразы болып, Privy Council-дің сот комитетіне шағым түсірді. Сот комитеті шағымды қабылдап, P&O-ға қарсы талап қоюға рұқсат берілмейді деген шешім шығарды. Іс Жапониядағы британдық сотқа қайта жіберілді. P&O кейіннен жапон үкіметіне 10,000 фунт стерлинг көлемінде өтемақы төлеп, дауды реттеді. Бұл сома шамамен кеменің бағасына тең болды, бірақ жоғалған офицерлер мен экипаж мүшелерінің отбасыларына ешқандай өтемақы төленбеді. Жапон үкіметі сот шығындарын өзі төледі. Британдық капитан оқиғаға қатысқандығы үшін айыпталған жоқ және түрмеге қамалмады. Бұл келісім жапон халқы тарапынан теріс қабылданды және Жапония мен батыс елдері арасындағы тең емес шарттарды қайта қарау және экстратерриториялықты жою күресінің бір себебі болды.
Afterwards, in a maritime tribunal held by the British consular court in Kobe, P&O was cleared. The Japanese Government then brought action against P&O in the British Court for Japan. P&O sought to file a counterclaim which the judge in the Court for Japan, Robert Mowat, rejected as not being within the jurisdiction of the court. P&O appealed to the British Supreme Court for China and Japan in Shanghai (Hannen CJ and Jamieson J) which allowed the counterclaim. The Japanese Government then appealed to the Judicial Committee of the Privy Council who allowed the appeal and held P&O was not allowed to counterclaim. The case was remitted to the British Court for Japan for trial. P&O then settled the case by paying the Japanese government 10,000 pounds sterling in compensation, which corresponded roughly to the purchase cost of the ship, but provided for no compensation to the families of the lost officers and crew. The Japanese government had to bear its own legal costs. The British captain was not fined nor imprisoned for his responsibility in the incident. The settlement was regarded as highly unfair by the Japanese public, and was one issue cited in the drive for revision of the unequal treaties between Japan and the western nations to bring an end to extraterritoriality.