Кіріспе

Альбрехт Мерц фон Квирнхайм (25 наурыз 1905 – 21 шілде 1944) – неміс әскерінің полковнигі және Адольф Гитлерге қарсы 20 шілдеде жасалған қастандыққа қатысқан нацистік Германиядағы қарсылық қозғалысының мүшесі.

Ерте өмір

Квингейм Мюнхенде, Бавария Бас штабының капитаны Герман Мерц фон Квингеймнің ұлы және Уолтер Хоманның сіңілі баласы болып дүниеге келді. Ол балалық шағын Бавария астанасында өткізді, әкесі Император архивінің (Райхсархив) басшысы болып тағайындалып, отбасы Пруссияның Потсдам қаласына көшкенге дейін. Бала кезінде ол Ханс Юрген фон Блюментальмен дос болып, жас кезінде Вернер фон Хефтен және Ханс Бернд фон Хефтен ағайындыларын отбасылық байланыстар арқылы танысты. Бәрі де болашақта оның құпия жоспарға қатысушылары болды.

Әскери мансап

Абитурын бітірген соң, Квирнхайм 1923 жылы Рейхсверге қосылды. 20 шілдедегі төңкерістің басты ұйымдастырушысы болатын Клаус фон Штауффенбергпен оның достығы 1925 жылы басталды, алайда 1943 жылы оны заговоршылар тобына Блюменталь енгізді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Квирнхайм Бас штабтың ұйымдастыру бөлімінде штаб офицері болып тағайындалды. Ол бастапқыда Гитлердің билікті басып алуын қолдаған, бірақ үкіметтің қатыгездігін көбірек сезіне бастаған сайын, жаңа үкіметтен алшақтады. Мысалы, 1941 жылы нацистік оккупацияланған Шығыс Еуропадағы азаматтарға көбірек адамгершілікпен қарауды қолдауы, оккупацияланған Шығыс аумақтары жөніндегі рейх министрі Альфред Розенберг пен Украина рейх комиссары Эрих Кох арасында жанжалға себеп болды. 1942 жылы подполковник шеніне көтеріліп, содан кейін Шығыс майданындағы 24-ші армия корпусының штаб бастығы болып тағайындалған кезде, Квирнхайм қайын інісі Вильгельм Дикман арқылы қарсылық қозғалысымен байланысын күшейтті. 1943 жылы полковник атағын алды, сондай-ақ сол жылы Хилде Байерге үйленді.

20 шілдеге арналған жер учаскесі

1943 жылдың қыркүйегінде Квирнхайм Гитлерді өлтіру қастандығына қатысты. Ол өзінің жоғары тұрған генералы Фридрих Олбрихт пен Штауфенбергпен бірге «Валькирия» операциясын жоспарлады – Гитлер өлтірілгеннен кейін іске асылатын әрекеттер жоспары. Осы орайда Квирнхайм Штауфенбергтің орнын басып, Берлиндегі Армия Бас штабының штаб бастығы болды. 1944 жылдың 20 шілдесінде Шығыс Пруссияда Гитлерге жасалған қастандығынан кейін Квирнхайм генерал Олбрихтті Гитлердің өлгеніне көз жеткізбегеніне қарамастан «Валькирия» операциясын іске қосуға шақырды. Бірақ сол кезде Гитлер қастандықтан аман қалғаны туралы хабарлар да келіп түсті. Ақырында Олбрихт жоспарды іске қосты, ал Штауфенберг оларға Берлинде қосылды. Дегенмен, Гитлердің аман қалғаны туралы ақпарат кеңінен тарағандықтан, қастандық сәтсіз аяқталды. Бірнеше сағат ішінде Квирнхайм, Штауфенберг, Олбрихт және Вернер фон Хефтен тұтқындалды, генерал-полковник Фридрих Фромм – жасырын қолдаушы, қастандықтың сәтсіздігін көрген соң оларға сатқындық жасады – және оларды Бендлерблоктың ауласына алып барып, ату отряды атып өлтірді. Олбрихттан кейін төртінші болып Квирнхайм атылды. Денелері Берлиндегі Шенеберг ауданындағы Маттей шіркеуінің маңына жерленді, ал шіркеу маңында осы оқиғаға арналған ескерткіш орнатылған. Генрих Гиммлер кейіннен денелерді эксгумациялап, өртеуге және күлін таратуға бұйрық берді. Бірнеше күннен кейін Квирнхаймның ата-анасы мен бір әпкесі Гестапомен тұтқындалды, ал оның жекжаттысы Вильгельм Дикман 1944 жылдың 13 қыркүйегінде өлім жазасына кесілді. Қазір Бендлерблоктың қабырғасында Квирнхайм мен оның серіктестері атылған жерде ескерткіш орнатылған.