Кіріспе

Муктешвар – Үндістанның Уттаракханд штатындағы Наинитал ауданындағы ауыл және туристік орын. Ол Кумаон жоталарында 2171 метр (7500 фут) биіктікте, Наиниталдан 51 км, Халдваниден 72 км және Делиден 343 км қашықтықта жатыр.

Мұқташвар Шива ғибадатханасы

Мұқташвар атауын қаланың ең биік нүктесінде, ветеринариялық институттың аумағында орналасқан 350 жылдық Шива храмы, Мұқташвар Дамнан алған. Оның жанында жергілікті тұрғындар "Чаули ки Джали" деп аталатын тік жарлар жатыр, олар тау шаруалары мен раппелинг жасау үшін қолданылады және төмендегі аңғарлардың тамаша көрінісін ұсынады. Мұқташвар Бхалу Гад, Тарихет, Рудрахари және Доканей сияқты желді сарқырамаларымен танымал. Күн шығу орны мемлекеттік басқарудағы ПВД қонақ үйінде. Мұқташвардан 21 шақырым қашықтықта орналасқан кішкентай Сатоли ауылы да туристерге қызығушылық тудырады. Сондай-ақ, Үндістанның Ветеринариялық Зерттеулер Институтын (IVRI) да аралап көруге болады.

Басқа

Бұл қаладағы ғимараттардың кейбіреулері – IVRI зертханалары (ұсақ егеуқұйрықтармен тәжірибелер, алтын жалатылған кітаптар, мал төлеу орындары), Орталық умеренді жеміс шаруашылығы институтының жеміс бақтары, 15 шаршы мильге дейін созылған кең деодар орманы (Гималай кедрі), 22 таза қарлы шыңның көрінісі, сондай-ақ жолбарыстар мен аюлар сияқты жабайы жануарлардың арасында өмір сүрудің өзіндік қызығы. Мұқташварға барудың тартымдылығы – табиғаттан ләззат алу, деодар ормандарынан соққан желдің үнін тыңдау, құстарды қадағалау, медитация жасау және тыныштық іздеу. Тазалығы, жалғыздығы және табиғаты қалалық өмірден шаршағандарды қызықтырады. Мұқташварда 1905 жылы негізі салынған пошта бөлімі де бар, ол Джим Корбеттің еңбектерінде еске алынады.

Тарих

Мұқташвар бұрын Муктесар деп аталған (Джим Корбеттің "Ғибадатхана жолбарысы" кітабында айтылғандай); 1947 жылдан кейін атауы өзгерді. Көптеген жергілікті тұрғындар оны әлі күнге дейін өз тілінде Муктесар деп атайды. 1893 жылға дейін бұл жер ғибадатханалары мен храмдарымен танымал болды, содан кейін малдарды мал ауруынан қорғау үшін сарысу өндірісі үшін таңдалды. Мал ауруы жөніндегі комиссияның ұсынысы бойынша Императорлық бактериологиялық зертхана 1889 жылдың 9 желтоқсанында Пуна қаласында құрылып, 1893 жылы өте жұқпалы организмдерді оқшаулау және карантинге алу үшін Мұқташварға көшірілді. Алғашында Мұқташвардағы зертхана 1898 жылы аяқталды, бірақ 1899 жылы өрттен қирады. Ол 1901 жылы қайта жаңғыртылды. Сол кездегі зерттеу жұмыстарына жылдық шығын 50 000 рупийді құрады. Нобель сыйлығының лауреаты, ғалым Роберт Кох Үндістан үкіметінің өтініші бойынша осы жерге келді. Ол қолданған микроскоп және басқа да тарихи заттар IVRI музейінде сақталады. 1900 жылға дейін салынған, төбесінен ойылған суық бөлме, бір кезде биологиялық материалдарды сақтау үшін пайдаланылған, қазір туристерді қызықтыратын орынға айналды. Джим Корбет, белгілі жазушы және адам жейтін жолбарыстар мен барс аулаушы Мұқташварға келді. Ол Мұқташвар туралы "Ғибадатхана жолбарысы" және "Кумаондағы тағы да адам жегіштер" кітаптарында жазды. Ол Солтүстік таулардың шалғай аудандарында тұратын ауыл тұрғындарының бастан өткерген түрлі қиындықтар туралы жазды.

География

Мұқташвар қаласы орналасқан. Оның орташа биіктігі 2171 метрді (7500 футты) құрайды. Мұқташвар Найынитал ауданында, ауданның әкімшілік орталығы Найынитал қаласынан 51 км және Найыниталдағы ең ірі қала Халдваниден 72 км қашықтықта жатыр. Мұқташвардың пейзажы Үндістанның Гималай тауларының көрінісін және Үндістанның екінші биік шыңы – Нанда Девиді қамтиды. Жер бедері таулы болғандықтан, жер өңдеудің басты саласы картоп егу және тау беткейлеріне жасалған террасаларда жеміс бақтарын өсіру болып табылады.

Климат

Муктешварда субтропикалық таулық климат (Кёппен климаттық жіктелімі Cwb) басым. Маусымдардың айналысы Солтүстік Үндістанның басқа аймақтарындағыдай, жаз, муссон және қыс мезгілдері анық ерекшеленеді. Дегенмен, биік орналасқандықтан Муктешвар төмендегі қалалар мен елді мекендердегі қатыгез ыстықтан сақталған. Муктешварда суық қыстар және салыстырмалы түрде салқын жаздар болады, жауын-шашын мөлшері төмендегі биіктіктермен салыстырғанда күрт артады және жиі тұманды болады. Жазда ауа-райы жылы, жауын-шашын орташа мөлшерде, ал муссон маусымында ауа температурасы сәл төмендеп, жауын-шашын мөлшері көп болады. Қыста ауа-райы қатты суық болуы мүмкін, температураның нөлден төмен түсуі де жиі кездеседі. Желтоқсан және қаңтар айларында сирек болса да қар жаууы мүмкін, ал шілдеден қыркүйекке дейінгі муссон маусымында ауыр жауын-шашын болады.

Кумаун-Вани радио қызметі

Уттаракханд штабындағы Супи жергілікті қауымдастықтары үшін ортақ платформа құру мақсатында ТЕРИ 2010 жылдың 11 наурызында "Kumaon Vani" қоғамдық радио қызметін іске қосты. Уттаракханд штатының губернаторы Маргарет Алва штаттың алғашқы радиостанциясын ашты. "Kumaon Vani" радиосы жергілікті тілде, қауымдастықтардың белсенді қатысуымен қоршаған орта, ауыл шаруашылығы, мәдениет, ауа райы және білім беру тақырыптарында бағдарламалар таратуды көздейді. Радиостанцияның таралу радиусы 10 км-ді құрайды және Мұқташвар аймағындағы шамамен 2000 жергілікті тұрғынға жетеді.

Жаңа даму

TERI ұйымымен салынған "Жаңартылатын энергия паркі" бар. Бұл парк өз қажеттілігінің басым бөлігін күн энергиясы арқылы қамтамасыз етеді. Жақында қала аумағында құрылыс қарқынды жүріп жатыр, және Мұктешвар маңында жаңа шағын қалалар бой көтеруде. Көптеген адамдар үлкен қалалардың шуынан қашып, мұнда демалыс үйлерін сатып алуда.

Көлік

Ең жақын әуежай Пантнагарда, ал ең жақын теміржол станциясы Катгодамда, қаладан 65 км қашықтықта орналасқан. Одан Бхимтал, Бовали, Халдвани және Найнитал сияқты көршілес қалаларға көлікпен бару оңай. Қала ішіндегі басқа да көлік түрлеріне аймақта "джип" деп белгілі бөліскен таксилер, шақыру арқылы келетін есептегіш таксилер және туристік таксилер жатады. Найниталдан мемлекеттік автобус қызметі де бар.