Кіріспе
Америкалық миссионер және табиғатты зерттеуші Фрэнсис Мейсон (2 сәуір 1799 – 3 наурыз 1874), Англияның Йорк қаласында дүниеге келген. Оның әкесі де Фрэнсис Мейсон атымен аталып, Йорк қаласындағы баптист қоғамын құрған адам, ал әкесі, аяқ киім жасаушы мамандығымен айналысып, сонымен қатар баптист дінінде уағыз айтумен шұғылданған.
Francis Mason (2 April 1799 – 3 March 1874), American missionary and a naturalist, was born in York, England. His grandfather, also Francis Mason, was the founder of the Baptist Society in York, and his father, a shoemaker by trade, was a Baptist lay preacher there.
Ерте өмір
Бірнеше жыл бойы әкесімен аяқ шеберлігімен айналысқаннан кейін, ол 1818 жылы АҚШ-қа эмиграциялады, ал 1827 жылы Массачусетс штатында баптист дінін уағыздауға рұхсат алды. 1830 жылы Америкалық баптист миссионерлік одағы оны Бирмадағы карен халқының арасында миссионерлік қызмет ету үшін жіберді.
Бірма
Бірмада Тавойда жергілікті уағыздаушылар мен мұғалімдерді даярлайтын колледж ашқаннан басқа, ол Киелі кітапты карендердің екі негізгі диалектісіне – скау және проға (оның аудармасы 1853 жылы жарық көрді), сондай-ақ Матай, Текжарғы кітап және Псалмдарды бгай диалектісіне аударды. Ол 1868 жылы "Каччаяно негізінде пали грамматикасы" ("A Pali Grammar on the Basis of Kachchayano", with Chrestomathy and Vocabulary) атты еңбегін де жариялады. 1849 жылы ол "Азиялық қоғамның" журналында "Тенассерим қарағайы" деп аталатын жаңа қарағай түрін сипаттады. 1850 жылы Британдық Бирманың флорасы мен фаунасы туралы маңызды "Бирманың табиғи өнімдері, яғни Тенассерим провинциялары мен Бирма империясының фаунасы, флорасы және минералдары туралы ескертулер" кітабын шығарды. Ол Моулмейндегі Америкалық миссионерлік баспасында жарық көрді. 1860 жылы "Бурма, оның халқы және табиғи өнімдері" деген атаумен кітаптың жақсартылған басылымы, ал 1882–1883 жылдары Уильям Теобальд қайта қарап, кеңейткен үшінші басылымы (2 томдық) жарық көрді.
Жеке өмір
Ол масон болған және әйелі Эллен Хантли Буллард Мейсонның кейбір пікірлеріне байланысты миссионерлік қызметінен қысқа мерзімге шеттетілген. Олардың бірі – Құдайдың Адаммен сөйлесу жолы бірмалық әйелдердің киімдерінің суретінде көрінген деген сенім болды. Ол Рангун қаласында қайтыс болды. Оның автобиографиясымен танысыңыз: «Жұмысшы адамның өмірінің тарихы», Еуропа, Азия, Африка және Америкадағы саяхат очерктерімен (Нью-Йорк, 1870).