Кіріспе

Непалдың 5-ші провинциясындағы аудан, осы ауданның орталығы

Ролпа – Непалдың Лумбини провинциясындағы "таулы" аудан. Ролпа ауданының аумағы 221 177 адамды (2011 жылғы мәлімет бойынша) қамтиды. Ролпа қаласы – ауданның әкімшілік орталығы. Ролпа халқының түрлі шағымдары ауданда көтеріліс тудыруға жағдай жасады. Ол Непал Коммунистік партиясының "Маоистік бекінісіне" айналды. 2002 жылдың мамыр айында Ролпа-Пютан шекарасының жанындағы Лизне Лекхте маоистік партизандар мен армия арасында ірі шайқас болды.

Тарих

Ролпа ауданының аумағы 15 ғасырға дейін Рұқумкот (Рұқум ауданы) патшалығының билігінде болды. Тутансен (Салиянкот патшасы) Рұқумкот патшалығынан шамамен 18 ауылды бөліп алып, жеке патшалық құрды. Жаңа патшалық Гаджулькот деп аталды. Бұл 18 ауылды Рұқумкот патшасы Жаянт Берма Тұтансенге қалың мал ретінде берді. Бұл қираған орындар әлі де Ролпа ауданында көрініп тұр. Рана режимі кезінде Ролпа ауданы Пютан және Сальян аудандарының құрамына кірген. 1962 жылы Ролпа ауданы Пютан және Сальян аудандарының бір бөлігінен бөлініп құрылды.

География және климат

Рольпа Мади-хола өзені арқылы Дхаулагири Гималай тауларының оңтүстігіне қарай 50 шақырым жердегі 3000-4000 метрлік жоталардан су айырылады. Бұл таулы кедергі тарихи түрде Рольпаны оқшаулап, Үндістан мен Тибет арасындағы саяхатшыларды шығысқа немесе батысқа қарай оңайрақ жолдармен бағытталды, ал шығыс-батыс бағытындағы саяхатшылар солтүстікке Дхорпатан аңғары арқылы, немесе оңтүстікке Данг аңғары арқылы, немесе Махабарат жотасы бойымен оңай жолдар тапты. Климат аймағы Биіктік диапазоны Аумақтың % Жоғарғы тропикалық 300-1000 метр 1000-3300 фут 3,3% Субтропикалық 1000-2000 метр 3300-6600 фут 61,7% Температуралық 2000-3000 метр 6400-9800 фут 31,4% Субальпилік 3000-4000 метр 9800-13100 фут 3,6%

Демография

2011 жылғы Непал халық санағы бойынша Ролпа ауданының халқы 224 506 адамды құрады. Бірінші тіл ретінде 86,1% непали тілінде, 10,8% магар тілінде, 2,6% хам тілінде, 0,3% гурунг тілінде және 0,1% басқа тілдерде сөйлейді. Ұлты/кастасы: 43,4% магар, 33,9% шетри, 12,3% ками, 3,6% дамай/доли, 2,3% саньяси/даснами, 1,1% төбе брахманы, 0,9% такури, 0,8% сарки, 0,5% басқа далит, 0,5% гурунг, 0,2% невар, 0,1% бади, 0,1% мұсылман және 0,2% басқалар. Діні: 85,2% индуист, 11,7% буддист, 1,7% христиан, 0,7% пракрит, 0,1% мұсылман және 0,6% басқалар. Сауаттылығы: 59,3% оқи және жаза алады, 3,2% тек оқи алады және 37,5% оқи да, жаза да білмейді.