Мысыр патшаларының сарқыншағындағы KV4 қабірі

Кіріспе

КВ4 – Патшалар аңғарындағы (Египет) ежелгі египеттік қабір. Бұл қабір XI Рамзесті жерлеу үшін салынған, бірақ құрылысы тоқтатылып, Рамзестің мәйіті оған қойылмаған болуы мүмкін. Сонымен қатар, Пинеджем I өзінің жерлеуі үшін осы қабірді пайдалануға ниеттенген, алайда ол да бұл жоспардан бас тарған. КВ4 – аңғарда соңғы рет қазылған патша қабірі және үшінші аралық кезеңнің басындағы патшалық зираттардың ресми түрде бұзылуы кезінде шеберхана ретінде қолданылған деп есептеледі.

Барлау және қазба жұмыстары

KV4 ежелгі заманнан бері ашық болғанмен, түрлі кезеңдерден қалған жазулар оның ерте кезден-ақ танымал туристік орын болғанын көрсетеді. 1978–1980 жылдары Джон Ромер оны тазартқанға дейін, ғылыми зерттеулерде көңіл аз болды.

Орналасуы, орналасуы және мазмұны

KV4 аңғардың бір жағындағы вадиде, KV46 қасында орналасқан. Тау беткейіне 100 метрден астам тереңдікке созылған, ол қабірдің құдық камерасына (еденінде шахта қазылмаған болса да) және аяқталмаған екі бағаналы бөлмеге алып баратын үш көлбеу дәлізден тұрады. Әшекейлеу тек сыртқы есіктің жамбасы мен бағаналарында және алғашқы дәлізде ғана кездеседі, онда қабырғалар қызыл сыямен сызылған эскиздермен жабылған. Дәліздің әшекейлеуінің бір бөлігі ежелгі заманда зақымданған, кейін Пинеджем I оны қалпына келтірген, ал қалпына келтірілген суреттерде патша есімін өзінің есімімен ауыстырған. Қабірде копттардың іздері табылды: дәліздер мен құдық камерасындағы соққыланған саз еденнің қалдықтары, шикі тас қабырға, әшекейленген керамика сынықтары және византиялық мыс монета. Рамсес XI-нің негіз салу салындылары: олар жерлеу камерасындағы шахтамен байланысты (жоғарыда қараңыз). Пинуджемнің кейінгі жөндеуі мен оның картоушысын қосуының ең мүмкін себебі, ол өзінің билігінің басында қабірді иеленуді жоспарлаған, бірақ бұл жоспар да басқа жерде жерлеу үшін тасталған, мүмкін Инхапи қабірінде (WNA қабірі немесе мүмкін DB320), кейіннен он жетінші династия мен Жаңа Патшалықтың патшалық мумияларын қайта жерлеу үшін қолданылған. Бұл тасталған жерлеу жоспарлары, әлдебір аңғардың патшалық бейіттер орны ретінде тоқтатылуымен және Вехем Месут кезеңінде бұрынғы фараондарды қалпына келтіру мен қайта жерлеудің басталуымен байланысты болуы мүмкін. Пинуджемнің KV4 қабірін иеленуден бас тартқаннан кейін, қабір басқа патшалық бейіттерден жерлеу заттарын өңдеу үшін шеберхана ретінде пайдаланылған сияқты, әсіресе Тутмос I, Тутмос III және Хатшепсуттің бейіттерінен. Осыған байланысты KV4-тен табылған алтын жалатылған гипс фрагменттері мен DB320 кэшінен табылған Тутмос III табыны арасында байланыс бар. Бұл табыт көне заманда алтын жалатылған бетінің басым бөлігі мұқият алынған, және бұл алыну KV4-те жасалған деп болжанады. Осы әрекеттерге қатысқан адамдардың табыт бетін сыпырудың уақытты қажет ететін процесін корольдің мумиясын сақтау үшін контейнер ретінде оның негізгі қызметін бұзбай орындауы, бұл қарапайым қабір тонаушылардың жұмысы емес екенін көрсетеді. Сондықтан KV4-тен алынған материалдар аңғардағы жерлеулерге қатысты ресми саясаттың өзгергенін көрсететін дәлел ретінде қарастырылады, онда олар құнды заттардан айырылып, оларды қабір тонаушыларынан қорғау үшін оларды аз тартымды етуге тырысты, ал алынған құндылықтар сол кездегі азайған қазынаны толтыру үшін пайдаланылды.

KV4 is located in one of the valley's side wadis, next to KV46. Running back over 100 metres into the mountainside, it consists of a series of three gently sloping corridors leading towards the tomb's well chamber (although no shaft is cut in its floor) and two unfinished, pillared chambers. Decoration was only present on the lintel and jambs of the outer doorway and in the first corridor which has preliminary sketches in red ink on the plastered walls. Part of the decoration in the corridor was damaged in antiquity and was later restored by Pinedjem I who replaced the king's names with his own in these restored scenes. Evidence of Coptic activities in the tomb: the remains (in the corridors and well chamber) of a beaten mud floor and a rough stone wall, together with shards of decorated pottery and a Byzantine copper mint. Foundation deposits of Ramesses XI: these were associated with the shaft in the burial chamber (see above) The most likely explanation for Pinudjem's later restoration and the insertion of his cartouche would be that he intended to usurp the tomb at the beginning of his kingship, but this plan too was abandoned for an interment elsewhere, perhaps in the tomb of Inhapi (tomb WNA or possibly DB320) a tomb that was subsequently also used to rebury royal mummies from the Seventeenth Dynasty and the New Kingdom. These abandoned burial plans are perhaps associated with the apparent general abandonment of the valley as a royal necropolis and the start of the restoration and reburial of earlier pharaohs during the Wehem Mesut period. After Pinudjem's abandoned usurpation of KV4, it appears the tomb was used as a workshop to process funerary equipment from other royal tombs, most notably the burials of Thutmose I, Thutmose III and Hatshepsut. In this context a link is made between the gilded gesso fragments found in KV4 and the coffin of Thutmose III that was found in the DB320 cache. This coffin had been carefully stripped of the major portions of its gilded surface in antiquity and it has been suggested that this stripping was done in KV4. The fact that the individuals involved in these activities went through the time consuming procedure of scraping of the coffin's surface without impairing its basic function as a container for the king's mummy, suggests this was not the work of common tomb robbers. The material recovered from KV4 has therefore been interpreted as evidence for a changed official policy towards the burials in the valley in which they were stripped of valuable commodities in an attempt to safeguard them from tomb robbers by making them less attractive, while at the same time the recovered valuables were used to refill the depleted treasuries of the period.