Рамзес II ұлдарының қабірi: KV5 құрылысының жаңа ашылуы
KV5
Қырымдық патша Рамзес II ұлдарының қабірі – KV5. 1995 ж. ашылған, Патшалар сарқырамасындағы ең үлкен қабір. Түтанкхамон қабірінен кейінгі маңызды жаңалық!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ежелгі Мысырдың Рамзес II ұлдарына арналған қабірі
Ancient Egyptian tomb for the sons of Ramesses II
KV5 қабірі – Патшалар аңғарындағы жер астындағы, тасқа қазылған қабір. Ол Рамзес II-нің ұлдарына тиесілі еді. KV5 қабірі 1825 жылы ішінара қазылған болса да, оның нақты көлемі 1995 жылы Кент Р. Уикс және оның экспедициялық тобы тарапынан анықталды. Қазір бұл қабір Патшалар аңғарындағы ең үлкен қабір болып саналады. Уикс жасаған ашылу 1922 жылы Тутанхамон қабірінің табылуынан бергі аңғардағы ең маңызды жаңалық деп кеңінен танылған.
Tomb KV5 is a subterranean, rock cut tomb in the Valley of the Kings. It belonged to the sons of Ramesses II. Though KV5 was partially excavated as early as 1825, its true extent was discovered in 1995 by Kent R. Weeks and his exploration team. The tomb is now known to be the largest in the Valley of the Kings. Weeks' discovery is widely considered the most dramatic in the valley since the discovery of the tomb of Tutankhamun in 1922.
Тарих
Өзен кіреберісінің жанында орналасқан KV5 қазбасы ежелгі заманда тоналған. Соған қоса, ғасырлар бойы басқа төменгі қабірлер сияқты, аңғардағы найзағайлармен бірге келетін кенеттен су тасқынынан құлаған қиыршықтармен толды. Қабір салыстырмалы түрде қазіргі заманда аңғарды зерттеу басталғаннан кейін бірнеше рет тексерілді, алдымен 1825 жылы (Джеймс Бертон), кейіннен 1902 жылы (Тутанхамон қабірін тапқан Говард Картер, ол KV5-ті тек қоқыс тастау орны ретінде пайдаланды). Бірақ олар алғашқы бірнеше бөлмеден өте алмады, сондықтан қабірде ерекше ештеңе байқамады. Тек Кент Р. Уикс басқарған Теба карталау жобасы қабірді тазарта бастағанда (жақын жердегі құрылыс жұмыстары оған зиян келтірмейтінін анықтау үшін, сондай-ақ картаға түсіру мақсатында) оның нақты көлемі мен мәнін анықтауға мүмкіндік туды. Жұмыс 1987 жылы басталса да, алғашқы маңызды жаңалық 1995 жылы, қабірдің сыртқы палаталарын кеңінен тазартқаннан кейін табылды: ұзын дәліздер бойымен орналасқан шамамен 70 бөлме, төбеге қарай созылып жатқан. Бөлмелердің саны фараонның ұлдарының санымен шамалас. Бұл жаңалық әлемдік сенсация тудырып, египтологияға деген қызығушылықты қайта жақтандырды. Қазірге дейін мыңдаған ыдыс сынықтары, ушабти, фаянс моншақтар, иератикалық остракон, шыны құтылар, кіріспелер және өлімнен кейінгі өмірдің құдайы Озиристің үлкен мүсіні табылды. Тағы да қазба жұмыстары көрсеткендей, қабір алғашқы ойлауынша, одан да үлкен, себебі ол бұрын ашылған бөліктерінен тармақталған, көптеген дәліздер мен бөлмелерді қамтиды. 2006 жылға дейін кем дегенде 130 бөлме немесе палата табылды (олардың шамамен 7% ғана тазартылды), ал қабірдің қалған бөлігін тазалау жұмыстары жалғасуда. II Рамсестің (KV7) қабірінің жанында орналасқан KV5 қабірінде оның барлық ұлдары мен қыздары, әсіресе оның өмірінде қайтыс болғандары жерленген. Амонның бас сүйегінің сынықтары, соның ішінде басқалар да табылып, қайта құрастырылды.
Standing near the entrance to the Valley, KV5 was robbed in antiquity. In addition, over the centuries, it suffered the fate of other low lying tombs, which was to be filled with rubble washed down in the flash floods that accompany thunderstorms over the Valley. The tomb was examined several times once exploration of the Valley in relatively modern times started, first in 1825 (by James Burton), and later in 1902 (by Howard Carter, discoverer of the tomb of Tutankhamun, who used KV5 only as a dumping ground). However, they were not able to penetrate past the first few rooms, and thus saw nothing unusual about the tomb. It was not until the Theban Mapping Project, under Kent R. Weeks, began clearing the tomb (in part to see if it would be damaged by proposed building works nearby, and in part so that it could be mapped) that the stage was set for the discovery of its true extent and nature. Although the works had begun in 1987, the first substantial finding came in 1995, after extensive clearing in the outer chambers of the tomb: approximately 70 rooms, lined along long corridors, running back into the hillside. The number of rooms corresponds roughly to the number of sons the pharaoh sired. This discovery caused a worldwide sensation and reignited popular interest in Egyptology. Findings so far include thousands of potshards, ushabti, faience beads, hieratic ostraca, glass vials, inlays and a large statue of Osiris, the god of the afterlife. Further excavations have revealed that the tomb is even larger than was first thought, as it contains more corridors, with more rooms, branching off from previously discovered parts of the tomb. At least 130 rooms or chambers have been discovered as of 2006 (only about 7% of which have been cleared), and work is still continuing on clearing the rest of the tomb. Located near the tomb of Ramesses II (KV7), KV5 contained most of his children, both male and female, in particular those who died in his lifetime. The skull fragments of Amun her khepeshef, among others, were found inside and reconstructed.