Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Цирк аббаттығы, бұрын Цирц аббаттығы деп те аталатын, сондай-ақ Циркенсис немесе Боккон аттарымен де белгілі, Венгрияның Веспрем дін аймағындағы Цирк қаласында орналасқан цистерциандық аббаттық.
Zirc Abbey, formerly also Zircz Abbey, also known as Zircensis or Boccon, is a Cistercian abbey, situated in Zirc in the Diocese of Veszprém, Hungary.
Бірінші кезең
Монастырдың ерте тарихы атаулары мен мерзімдері тұрғысынан тұманды. Монастырь осы екі атаумен (Зирк немесе Бокон) жиі еске алынғандықтан, Зирк пен Боконның жеке аббаттықтар болған-болмағаны нақты анықталмайды. Венгрия королі Бела III (1182) осыны негіздеген болуы ықтимал, себебі монастырь жері бұрын патшалық ферма болып келген. Осы жер сыйлығынан басқа, қазір Зирк қаласы орналасқан жерде, жаңадан құрылған аббатханаға көптеген басқа да сыйлықтар берілді, ол көп ұзамай елдегі ең танымал монастырьлардың біріне айналды. Ол материалдық иеліктерімен ғана емес, құлшыныс рухымен және діни тәртіппен де бай болды. 1232 жылы қазіргі Хорватиядағы Кутьево аббаттығы Зирктен құрылды, ол оның ана мекені болды. Бұл сәнді кезең үш ғасырға созылды, бірақ он бесінші ғасырдың соңына қарай құлдырау басталып, 1526 жылы Осман империясының Венгрияға шабуылы салдарынан монастырь халқы азайып, жыл соңында бірде-бір дін қызметкері қалмады. Ғимараттар мен мүліктер дінсіз адамдардың қолына өтті.
The early history of the monastery is obscure as regards to both the names and dates. On account of the monastery being so often referred to under both these titles (Zirc or Boccon), whether Zirc and Boccon were separate abbeys cannot be definitely determined. It seems most probable that the foundation was made by Béla III, King of Hungary (1182), as the monastic domain was formerly a royal farm. Besides this grant, on which now stands the city of Zirc, many other donations were made to the nascent abbey, which soon became one of the most celebrated in the country. It was rich not only in temporal possessions but also in the spirit of fervor and religious regularity. In 1232 the foundation of Kutjevo Abbey in the present Croatia was made from Zirc, which became its mother house. This happy state continued for three centuries, but decadence set in before the end of the fifteenth century, and by 1526 the ravages of the Ottoman invasion of Hungary had depopulated the monastery, not one religious remaining at the end of the year. The buildings and possessions passed into the hands of laymen.
Екінші кезең
Он жетінші ғасырда (1609) оны канон Михай Моношлай сатып алды. Содан бері ол дін қызметкерлерінің меншігінде болды, ал 1659 жылы ол цистерциан Лилиенфельд аббаттығының абысы Холвейске берілді, ол Мартон Уйфалусиді (1660) абысы етіп тағайындады, осылайша оны қайта жаңғыртты. Лилиенфельдтің басқаруынан ол кезегімен Клостермаринберг (Борсмоностор) (1678) және Генрихау (Аббат) (1700) аббаттықтарына бағынды. Соңғы аббаттықтан бірнеше дін қызметкерлері келді, олар біртіндеп алдымен монастырь ғимараттары мен шіркеуін (1745 жылы киеленген) қалпына келтірді, содан кейін оның алғашқы күшіндегі тұрақты тәртібін қалпына келтірді. 1810 жылы қауым, көптеген басқаларымен бірге, қуылды, бірақ 1814 жылы абат Антониус Дрета басшылығымен қайта құрылды, содан кейін аббаттық бұрынғыдан да гүлденді. Оның басшылығымен Пилис және Паштодағы аббаттықтар Циркке қосылды, сондай-ақ 1878 жылы Сент-Готхардтағы аббаттық та біріктірілді. 1923 жылы Цирк қауымы құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Кеңес Одағының Венгрияны басып алуынан кейін көптеген монахтар елден бірте-бірте қашып кетті. Олардың көпшілігі Висконсин штатына (АҚШ) барып, 1928 жылы голландиялық монахтар құрған Висконсин штатындағы Спарта қаласындағы Спринг-Банкте қызмет етті. Алайда, 1956 жылға қарай осы венгр цистерциандарының шағын тобы Висконсиннен Техас штатының Далас округіне қарасты Ирвинг қаласында Далас Анамызды құру үшін кетіп қалды. Зирк аббаттығы 1950 жылы таратылды, ал оның шіркеуі приход шіркеуіне айналды. Монастырь 1989 жылы қайта құрылды және Эгерде, Баяда, Будапеште, Печте және Секешфехервардағы резиденцияларын сақтап тұрады.
In the seventeenth century (1609) it was acquired by Canon Mihály Monoszlay. Thenceforth it remained the property of ecclesiastics, and in 1659 it was given to Holweis, Abbot of the Cistercian Lilienfeld Abbey, who appointed Márton Újfalusy (1660) its abbot, thus reviving it. From the jurisdiction of Lilienfeld it was transferred successively to that of Klostermarienberg Abbey (Borsmonostor) (1678) and Heinrichau Abbey (1700). From the latter abbey came a number of religious who gradually restored first the monastic buildings and church (consecrated 1745) and then regular observance in its primitive vigour. In 1810 the community, in common with many others, was expelled, but was restored in 1814 under Abbot Antonius Dreta, from which time the abbey prospered more than ever before. Under his administration the abbeys at Pilis and Pásztó were united to Zirc, as was likewise, in 1878, the abbey at Szentgotthárd. In 1923 the Congregation of Zirc was established. After World War II and the Soviet takeover of Hungary, many of the monks gradually escaped the country. A large number of them went to Wisconsin (USA) and served at Spring Bank in Sparta, Wisconsin, founded by Dutch monks in 1928. By 1956, however, a small group of these Hungarian Cistercians left Wisconsin to found Our Lady of Dallas in Irving, Dallas County, Texas. Zirc Abbey was dissolved in 1950, and its church became a parish church. The monastery was re established in 1989 and maintains residences in Eger, Baja, Budapest, Pécs and Székesfehérvár.