Кіріспе

Орталық Хорватиядағы тау Медведница (, әдеби мағынасы "Аю тауы") – Хорватияның орталық бөлігіндегі тау, Загребтің солтүстігінде орналасқан және Загорье тарихи аймағының оңтүстік шекарасын көрсетеді. Ең биік шыңы – Слжеме. Медведницаның көп бөлігі табиғат паркі (парк prirode) болып табылады, бұл ұлттық парктен кем қорғалатын аймақ. Миоцен және плиоцен дәуірлерінде тау Паннония теңізіндегі арал болған.

Этимология

Медведница деген атауды "аю тауы" деп аударуға болады. Таудың ішінде Kajkavian диалектісіндегі "медвед" – "аю" сөзі қолданылатын бірнеше басқа да топонимдер бар (стандартты тілмен салыстырыңыз), ең танысы – оның оңтүстік-батыс жағында орналасқан ортағасырлық қамал – Medvedgrad. Слжеме (; Kajkavian: Sleme) сөзі "шың" деген мағынаны білдіреді және жиі бүкіл тауды білдіру үшін метонимия ретінде қолданылады.

Климат

Медведница тауының климаты Орталық Еуропа тауларына тән. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері шамамен 1300 мм (салыстырамыз, Загреб-Гричте 840 мм), бұл көптеген мол бұлақтардың болуын қамтамасыз етеді. Қар жамылғысы жылына шамамен 100 күнге созылады, ең қалың қар ақпан айында жатады. Қажет болған жағдайда, шаңғы жолдары жасанды қармен жабылады. Медведницада қыс айларында Загребке және Загорьеге қарағанда күн көп көрінеді, сондықтан Медведница тауында қыс маусымы ең танымал екені түсінікті. Медведница, айналасындағы жазық жермен салыстырғанда, климаттық ерекшеліктері бойынша "арал" сияқты, жауын-шашын мөлшері көп, температурасы төмен және қар жамылғысының ұзақтығы мен мөлшері жоғары. Медведница аймағы орташа температуралық белдеуде орналасқан, мұнда әр 100 метр биіктікке қарай ауа температурасы 0,5 °C төмендейді. Жылдық жауын-шашын мөлшеріне сәйкес, Медведница континенттік жауын-шашын режиміне ие, жылдың жылы кезеңінде (сәуірден қыркүйекке дейін) жауын-шашынның ең көп мөлшері байқалады.

Температура

Жаз және қыс маусымдарында температура инверсиясы кейде кездеседі. Қыс айларында суық континент үстінде антициклон қалыптасады. Оның орталығы Хорватияға жақын болғанда, Загребте ауа райы суық әрі көңілсіз, ал Слжемеде ыстық болады. Медведницадағы жылдық орташа ауа температурасы , Загребке қарағанда. Жаз айларында ауа температурасы Загребке қарағанда орташа есеппен төмен болады. Жылдық орташа көрсеткіш бойынша 15 күн температура нөлден төмен болады, жылына сегіз күннің орташа тәуліктік максималды температурасы жоғарылайды, ал тек бір күн температурасы жоғарылайды. Ең суық ай – қаңтар, орташа айлық ауа температурасы , ал ең жылы ай – шілде, орташа температурасы. Жылдық күн сәулесі Загребке қарағанда шамамен 100 сағатқа артық. Бұл айырмашылық жылдың суық мезгілінде, қазаннан наурызға дейін, Загребте тұман көбірек пайда болатын кезде байқалады.

Шаңғы спорты

Қысқы спорт орталығы Слжемеге қарайтын солтүстік беткейде орналасқан. Орталықта бірнеше рет FIS әлем кубогының "Қар патшайымы" кубогы деп аталатын слаломнан шаңғы тебу жарыстары өткізілді. Қысқы спорт орталығы үш адамдық бір кресло-лифт және екі T-лифтен тұрады. Жасанды қар шығаруға арналған жабдықтар қосылды, соның арқасында шаңғы маусымы төрт айдан астамға ұзартылды. Тауға жетудің үш жолы бар: жолмен (автокөлікпен немесе автобуспен) немесе жаяу (көптеген тау жолдары арқылы). Бұрын Грачани елді мекенінен, Медведницадан төмен орналасқан жерден басталатын ескі гондола лифті болған. Кабельдік жол 1963 жылдан 2007 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін қозғалтқыш бөлмесіндегі ауыр бұзу себебінен жөндеу экономикалық тұрғыдан тиімсіз болып шықты. Гондоланың сыйымдылығы төрт адамды құрады, саяхат уақыты 23 минут, ал қашықтығы 4023 метрді шамалаған. Жаңа гондола лифті 2022 жылдың 23 ақпанында ашылды, ол 10 адамға арналған және Wi-Fi қызметі бар. Медведницада дәстүрлі бір күндік сапарларға арналған ондаған тау шатырлары бар. Медведница Загребке жақын болғандықтан, әсіресе демалыс күндері көптеген келушілерді қабылдайды. Ең танымал орындардың бірі – 2622 метрлік негізгі арнасы бар Ветерница үңгірі.