Кіріспе
Босния және Герцеговина Оңтүстік-Шығыс Еуропада орналасқан. Батыс Балқан аймағында жатқан ол, солтүстік және оңтүстік-батысында Хорватиямен, шығысында Сербиямен, оңтүстік-шығысында Черногориямен шектеседі. Жағалау бойында Адриатика теңізімен шекаралас. Жергілікті жердің ең айқын ерекшеліктері – биіктігіне дейін жететін аңғарлар мен таулар. Елдің көп бөлігі таулы, орталық Динар Альпін қыраларын қамтиды. Солтүстік-шығыс бөліктері Паннония алабына дейін созылады, ал оңтүстігі Адриатика теңізімен шектеседі. Елдің табиғи ресурстарына көмір, темір кені, боксит, марганец, никель, саз, гипс, тұз, құм, ағаш және су электр энергиясы кіреді.
Bosnia and Herzegovina is located in Southeastern Europe. Situated in the western Balkans, it has a border with Croatia to the north and southwest, a border with Serbia to the east, and a border with Montenegro to the southeast. It borders the Adriatic Sea along its coastline. The most striking features of the local terrain are valleys and mountains which measure up to in height. The country is mostly mountainous, encompassing the central Dinaric Alps. The northeastern parts reach into the Pannonian basin, while in the south it borders the Adriatic Sea. The country's natural resources include coal, iron ore, bauxite, manganese, nickel, clay, gypsum, salt, sand, timber and hydropower.
Өңірлер
Елдің атауы Босния мен Герцеговина екі аймағынан шыққан, олардың арасындағы шекара өте шамалы анықталған. Босния елдің шамамен төрттен бес бөлігін құрайтын солтүстік аймақтарды, ал Герцеговина елдің оңтүстік бөлігіндегі қалған бөлігін алып жатыр. Ірі қалалар – астана Сараево, Баня-Лука және Босния Кражина деп аталатын солтүстік-батыс аймақтағы Бихач, солтүстік-шығыстағы Тузла, Боснияның орталық бөлігіндегі Зеница және Герцеговина астанасы Мостар. Боснияның оңтүстік бөлігінде Жерорта теңізі климаты мен дамыған ауыл шаруашылығы бар. Орталық Босния – Боснияның ең таулы бөлігі, онда Влашич, Чврсница және Преньж таулары ең биік. Шығыс Боснияда да Требевич, Яхорина, Игман, Бжелашница және Трескавица сияқты таулар бар. 1984 жылғы қысқы Олимпиада ойындары осы жерде өткізілді. Шығыс Босния Дрина өзені бойында тығыз орманды, ал Босния мен Герцеговинаның жалпы аумағының шамамен 50% орманмен жабылған. Орманды аумақтардың көп бөлігі Боснияның орталық, шығыс және батыс бөліктерінде орналасқан. Солтүстік Боснияда Сава өзені бойында өте құнарлы егістік жерлер бар, бұл аймақ қарқынды түрде өңделеді. Бұл егістік жерлер Парапаннон жазығының бір бөлігі болып табылады, ол көршілес Хорватия мен Сербияға дейін созылады. Сава өзені мен оған сәйкес Посавина өзенінің алабында Брчко, Босански Шамк, Босански Брод және Босанска Градишка қалалары орналасқан. Боснияның солтүстік-батыс бөлігі Босния Кражинасы деп аталады және онда Баня-Лука, Приедор, Сански Мост, Яйце, Казин, Велика Кладуша және Бихач қалалары бар. Осы аймақта Козара ұлттық паркі мен Мраковица Екінші дүниежүзілік соғыс ескерткіші орналасқан. Елдің жағалауы Герцеговина Неретва кантонындағы Неум қаласының маңында ғана бар, Хорватия түбектерімен қоршалған болса да, Неумнан Адриатика теңізінің ортасына жетуге болады. Біріккен Ұлттар Ұйымының заңдарына сәйкес Боснияның ашық теңізге шығу құқығы бар. Неумда көптеген қонақүйлер бар және ол маңызды туристік орталық болып табылады.
Фитогеография
Фитогеографиялық тұрғыдан Босния және Герцеговина Бореалдық патшалыққа жатады және Сиркумбореалдық аймақтың Ильри провинциясымен және Жерорта теңізі аймағының Адриатика провинциясымен ортақ. WWF мәліметтері бойынша, Босния және Герцеговина аумағын үш экологиялық аймаққа бөлуге болады: Паннония аралас ормандары, Динар таулары аралас ормандары және Ильрия жапырақты ормандары.
Тау-кен өнеркәсібі
Археологиялық артефактілер, соның ішінде тау-кен қызметінің іздері мен осыған ұқсас кезеңдерге жататын құралдар, Босния және Герцеговинадағы Палеолиттен Рим дәуіріне дейінгі тау-кен өндірісінің географиялық таралуын, көлемін және әдістерін көрсетеді. Ең маңыздысы – Врбас, Лашва, Неретва, Рама өзендері және олардың салалары арасында орналасқан «Орталық Босния таулары» деп аталатын аймақ. Екінші аймақ – Врбас және Уна өзендерімен шектесетін Батыс Босния, оның негізгі кенді кен орындары Сана және Япра өзендерінің аңғарларында және олардың салаларында табылады. Үшінші аймақ – Фоча мен Зворник қалалары арасындағы Дрина өзені маңындағы Шығыс Босния, мұндағы негізгі кен өндіру орталығы Сребреница аймағында орналасқан. Бұл аймақтарда темірді қоса алғанда, түрлі металдардың кендері кездеседі және оларды пайдалану 5000 жылдан бері жалғасып келеді – тарихқа дейінгі адамдар мекендеген кезеңнен бастап, Иллириялықтар, Римдіктер, Славяндар, Түріктер және Австрия билеушілерінің тұсында, содан бері қазіргі күнге дейін.