Қызыл гранит саркофагы бар Хоремхеб фараонының қабірі
KV57
Қысқаша: Мысырдың фараоны Хоремхебтің KV57 қабірі – XVIII әулеттің соңғы билеушісі. Аймақтың ерекшелігі, су тасқынынан зардап шегуі, суреттері мен кіреберісі жайлы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі Египет фараоны Хоремхебтің қабірі
Ancient Egyptian tomb of Pharaoh Horemheb
KV57 қабірі – XVIII династияның соңғы фараоны Хоремхебтің патшалық қабірі және ол Мысырдың Патшалар сарқырамасында орналасқан. Қабір 1908 жылдың ақпанында Эдвард Айртон Теодор Дэвис үшін тапқан. Алып жатқан орнының ерекшелігінен, қабір кездейсоқ су тасқыны кезінде төменнен келген құм-қиыршық тастарымен толы болды. Бұл қабір бұрынғы XVIII династия патшаларының қабірлерінен айқын түрде ерекшеленеді, себебі оның тік осі бар, ал қабырға суреттерінің орнына рельефтер салынған; «Қақпалар кітабы» да алғаш рет осында кездеседі. Патшаның қызыл граниттен жасалған саркофагының қақпағы сынған, бірақ қалған бөлігі зақымдалмаған. Қабірде бірнеше жерлеулердің қалдықтары табылған, бірақ олардың ешқайсысы нақты Хоремхебке тиесілі емес.
Tomb KV57 is the royal tomb of Horemheb, the last pharaoh of the Eighteenth Dynasty and is located in the Valley of the Kings, Egypt. The tomb was located by Edward Ayrton in February 1908 for Theodore Davis. Due to its location in the valley floor, the tomb was filled with debris that had washed down during occasional flash flooding. The tomb is markedly different from previous Eighteenth Dynasty royal tombs as it has a straightened axis, and has painted reliefs instead of murals; the Book of Gates also appears for the first time. The king's red granite sarcophagus was found with its lid broken, though otherwise intact. The tomb contained the remains of several burials, none of them conclusively belonging to Horemheb.
Орналасу
Қабір төмен түсетін баспалдақтан, тағы бір төмен түсетін баспалдаққа апаратын көлбеу дәлізден және құдық шахтасында аяқталатын тағы бір дәлізден тұрады. Құдық бөлмесінен кейін алғашқы бағаналы зал орналасқан. Бағаналы залдың сол жағындағы еденге ойылған, бастапқыда мөрленген баспалдақ, тағы бір төмен түсетін дәлізге және тағы бір саты арқылы алдындағы бөлмеге (антикамераға) жетеді. Осы бөлменің артында сақтау бөлмелерімен қоршалған бағаналы жерлеу камерасы орналасқан. Жерлеу камерасының ең шетіндегі еден төмендетіліп, жер астына (криптаға) кіретін орын жасалған. Бұл қабірдің құрылысы XVIII династия қабірлерінің «ит аяғы» стилі мен XIX династияның тік осьті қабірлері арасындағы кезеңдік формада; аңғардың тазалануы жартастың бетімен батысқа қарай жалғасты. 1908 жылдың 25 ақпанында қабірдің белгілері табылды, ал бір күннен кейін баспалдақ ашылды, ол құм мен қиындықтармен толығымен бітелген еді. Дэвис олар қолдарымен қазғанын, жеткілікті орын ашылғаннан кейін Айртон кімнің қабірі екенін анықтау үшін ішке кіргенін айтады. Ол қабырғаның ішінде Хоремхеб есімін жазған иероглифтік жазуға кездесті. 29 ақпанда, қосымша қазба жұмыстарынан кейін, ресми кіру болды; Топ әлі де дәліздерді жартылай толтырған құм мен тастардың үстімен сырғып, тамаша әшекейленген құдық бөлмесінің жиегіне жетті.
The tomb consists of a descending entrance stair, a sloping passageway leading to another descending stair, and another passageway that ends in a well shaft. Beyond the well chamber is the first pillared hall. Cut into the floor on the left side of the pillared hall is a staircase, originally sealed, leading to another descending passage and, via another flight of steps, the antechamber. Beyond this room is the pillared burial chamber, surrounded by storerooms. The floor at the far end of the burial chamber is lowered to create a crypt. The layout is transitional in form between the 'dog leg' style of earlier Eighteenth Dynasty tombs and the straight axis tombs of the Nineteenth Dynasty; the clearance of the valley floor continued westward, following the rockface. On 25 February 1908 signs of a tomb were encountered and a day later the stairway was exposed, choked almost entirely with sand and debris. Davis recounts that they dug with their hands and, after clearing enough to admit a person, Ayrton crawled inside in order to find out whose tomb it was. He encountered a hieratic inscription naming Horemheb on the wall some distance inside. A more formal entry occurred on 29 February after further excavation;
The group slid over the sand and stones that still partially filled the corridors until they reached the edge of the well chamber which contained exquisite decoration.
Қайта қазу
2006 және 2007 жылдар аралығында қабір Джеффри Торндайк Мартин басқарған жоба аясында қайта қазылды. Жұмыс қабірді бастапқы қазбадан қалған қиындықтардан тазартты, олар қабірінен шығарудың орнына, оларды жақын бөлмелерге жинаған болатын.
Between 2006 and 2007 the tomb was re excavated in a project led by Geoffrey Thorndike Martin. The work cleared the tomb of debris left by the original excavation, which had piled it into side rooms instead of removing it from the tomb.
Мазмұны
Қабірде әлі күнге дейін қалған ең үлкен зат – перғауынның қызыл граниттен жасалған саркофагы еді, оны Дэвис «көрілген ең әдемі нұсқалардың бірі» деп сипаттады. Қосымша портреттері бар тығындар бұзылып шашырап кеткен. Николас Ривз Хоремхебтің КВ57 қабірінде табылған адам қалдықтарының арасында екенін ұсынады. Ол, қабірдегі жазуларға сүйене отырып, патшаның мумиясы Вехем Месут кезінде алынып, қайта оралған деген болжам айтады. Осы қалпына келтіру барысында денесі табуттан бөлініп, кейін Рамзес II-ні қайта жерлеу үшін пайдаланылды, содан соң басқа патшалық мумиялармен бірге қабірге қайтарылып, үшінші патшалық сақтау орны құрылды.
The largest object still remaining in the tomb was the pharaoh's red granite sarcophagus, which Davis described as "one of the most beautiful ever found." with additional portrait headed stoppers, had been smashed apart. Nicholas Reeves suggests that Horemheb is indeed among the human remains found in KV57. He posits that, based on the ink graffiti, the king's mummy was removed and rewrapped during the Wehem Mesut. During this restoration the body was separated from its coffin, which was later used for the reburial of Ramesses II, before being returned to the tomb along with other royal mummies, forming a third royal cache.