Кіріспе
2021 жылы Ауғанстанды қалдырған екінші соңғы еврей Заблон Симинтов (; ; 1959 жылы туған), сондай-ақ Зәбулон Симентов деп белгілі, Ауғанстандық еврей, бұрынғы кілем саудагері және мейрамхана иесі. 2005 жылдан бастап 2021 жылы Ауғанстаннан Израильге эвакуацияланғанға дейін ол Ауғанстанда әлі де тұрып жатқан жалғыз еврей деп есептелді. Ол Кабул синагогасының (Кабул қаласындағы жалғыз синагог) күтушісі де болды және сол жерде тұрды. 2021 жылдың 7 қыркүйегінде, Талибан билікті басып алғаннан кейін көп ұзамай, Израиль-американдық кәсіпкер Мордехай Кахана және «Тзедек» қауымдастығынан раввин Моше Маргареттен ұйымдастырған жеке қауіпсіздік компаниясының көмегімен Ауғанстанды тастап кетті. Бір айдан кейін Симентов Ауғанстанда соңғы еврей емес екені анықталды; Симентовтің қашық туысы Това Моради 2021 жылдың қазан айында жиырма немересімен бірге Ауғанстаннан Албанияға қашып кетті.
Zablon Simintov (; ; born 1959), also known as Zebulon Simentov, is an Afghan Jewish former carpet trader and restaurateur. Between 2005 and his evacuation from Afghanistan to Israel in 2021, he was widely believed to be the only Jew still living in Afghanistan. He was also the caretaker of and lived in the Kabul synagogue, the only synagogue in the capital city of Kabul. On 7 September 2021, shortly after the Taliban takeover, he left Afghanistan with the help of a private security company organized by Israeli American businessman Mordechai Kahana and Rabbi Moshe Margaretten from the Tzedek Association. A month later, it was discovered that Simentov may not have been the last Jew living in Afghanistan; a distant relative of Simintov, Tova Moradi, fled Afghanistan for Albania in October 2021 with her twenty grandchildren.
Кейінгі өмірі
Симинтов 2005 жылы 26 қаңтарда 80 жасында қайтыс болғанға дейін Ауғанстанда қалған жалғыз еврей деп саналатын Исхақ Левинмен бірге Кабулдағы синагогада өмір сүрді. Симинтов пен Левиннің Ауғанстанда қалған жалғыз еврейлер екендігі туралы әңгіме британдық пьесаның негізі болды. Симинтов британдық журналист Мартин Флетчерге берген сұхбатында Левинді сынады; Левин 1998 жылы Түркменстаннан оралғаннан кейін Симинтовті Кабулдың синагогасына қабылдады, бірақ екеуі жеке араздықтар мен діни келіспеушіліктерге байланысты бір-бірін қатты ұнатпай қалды. Еврей америкалық Tablet журналына берген сұхбатында Симинтов Ауғанстанда яһуди дінін ұстанушы жалғыз адам болудың қиындықтарын атап өтті. Ол өзінің мал-мүлкін еврейлердің тамақтану заңдарына сәйкес ет үшін сойыуға жақын орналасқан Ташкент қаласындағы (Өзбекстан) раввиннен арнайы рұқсат алуы керек еді, өйткені мұны әдетте арнайы оқытылған еврей қасабы ғана жасай алады. Симинтов Пасах мейрамында Нью-Йоркте тұратын ауғандық яһудилерден арнайы кошерлік заттардың тұрақты жеткізілімдерін алатын. Ол кипаны тек жеке орында ғана киетінін және қонақтарды синагогаға кіргізбейтінін айтты. Симинтов кішкентай синагога бөлмесінде жалғыз өмір сүрді және шетелдегі еврей топтарынан, сондай-ақ жергілікті мұсылмандардан көмек алды. Алайда, ол 2019 жылғы сұхбатта тағы да кетуден бас тартқанын білдірді: "Мен иврит тілін білмеймін. Мен - ауғанмын". Симинтов сондай-ақ Ауғанстанның бұрынғы президенті Әшраф Ғаниді жеке танитынын айтты. 2013 жылдың қарашасында Симинтов 2014 жылдың наурызында өзінің кебаб мейрамханасын жабатынын мәлімдеді, себебі Ауғанстанда американдық және НАТО күштерінің азайтылғаннан кейін бизнесі төмендеді.
Талибанның билікті басып алуы және Симинтовтің кетуі
2021 жылдың сәуірінде Симинтов АҚШ әскері кері шегіне бастағаннан кейін Талибан сияқты топтардың қайта өрлеуінен қорқып, қыркүйектегі Қасиетті күндерден кейін Ауғанстаннан Израильге кететінін мәлімдеді. 2021 жылдың 15 тамызында, Қасиетті күндерге үш апта қалғанда, Талибан Кабулды басып алды. Симинтовке Кабулда қалуға мүмкіндік берілсе де, ол қаладан кетпеді, тіпті бизнесмен Мордехай Кахана оны Израильге апару үшін жеке ұшаққа ақы төлеуді ұсынды. Ислам мемлекеттеріндегі раввиндер альянсының раввині Менди Читрик оны Кабулдан құтқару үшін түрік үкіметін тартты. Ол елдегі соңғы синагогты сақтау үшін қалатынын айтса да, кейіннен оның шешімі әйеліне гет (иудей діни ажырасуы) беруден бас тартуымен байланысты болуы мүмкін екені хабарланды. Геттен бас тарту Израильде түрме жазасына әкелуі мүмкін. Тағы бір мәлімет бойынша, ол көршілеріне берешегі болғандықтан, кетуден бас тартты және қарыздарын өтегісі келді. Ақырында ол 2021 жылдың қыркүйегінде бірнеше көрші отбасылармен бірге елден кетті, себебі Талибан емес, ИМК (Ислам мемлекеті) сияқты басқа, радикалды исламшыл топтар оны тұтқынға алуы мүмкін екенін айтты. Бір айдан кейін Симинтовтың алыс туысы, 83 жастағы Това Моради да 2021 жылдың қазан айында Ауғанстаннан Албанияға қашып кетті, өміріне қауіптеніп. Моради көршілері арасында еврей ретінде танымал болды және еврейлік дәстүрлерді сақтады, бірақ ол исламға өткені белгілі болмаса да, мұсылман еркегіне үйленгені үшін Кабулдың еврей қауымы оны мойындамады. Осылайша, Моради "Ауғанстандағы соңғы еврей" болды.