Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Катагум метеориті 1999 жылы
the Katagum meteorite of 1999
Катагум – Нигерияның солтүстік-шығысындағы Баучи штатындағы қала, жергілікті басқару аймағы және дәстүрлі әмірлік. Қала Джамааре өзенінің солтүстік жағалауында орналасқан, ал бұл өзен Хадеджияның саласы болып табылады. Тұрғындарының көп бөлігі фулани, канури, карай-карай және хауса тайпаларынан құралған. Басты ауыл шаруашылығы өнімдеріне арахис, сорго, тары, күріш (әсіресе өзен жағалауындағы фадамаларда, яғни "су тасқынына ұшырайтын жерлерде"), лобия, мақта, индиго және араб талшыны жатады. Мал шаруашылығында жылқы, сиыр, ешкі, қой, есек және көптеген үй құстары өсіріледі.
Katagum is a town, a local government area and a traditional emirate in Bauchi State of north eastern Nigeria. The town is located on the northern bank of the Jama'are River, which is a tributary of the Hadejia. Most of the inhabitants are peoples from the Fulani, Kanuri, Karai karai and Hausa tribes. The chief agricultural products include peanuts (groundnuts), sorghum, millet, rice (especially in the riverine fadamas, or "floodplains"), cowpeas, cotton, indigo, and gum arabic. Livestock include horses, cattle, goats, sheep, donkeys and a lot of poultry.
Жергілікті мемлекеттік басқару аймағы
Катагум қаласы – Заки жергілікті басқару аймағының (ЖБА) әкімшілік орталығы болып табылады. Катагум ЖБА – Заки ЖБА-дан оңтүстікке қарай толығымен бөлек және ерекше ЖБА, олардың арасын Itas/Gadau ЖБА бөліп жатыр; Катагум ЖБА-ға сол аттас қала кірмейді; оның ауданы және 2006 жылғы халық санағы бойынша шамамен 295 970 тұрғыны бар; оның әкімшілік орталығы – Азаре қаласы, онда Катагум ЖБА-ның жалпы халқының 50% астамы тұрады. Пошталық индексі – 752.
The town of Katagum is the administrative centre of Zaki Local Government Area (LGA). The Katagum LGA is a completely separate and distinct LGA south of the Zaki LGA, from which it is separated by the Itas/Gadau LGA; the Katagum LGA thus does not include the town of the same name; it has an area of and a population of approximately 295,970 at the 2006 census; its administrative centre is Azare with a population of more than 50% of the whole Katagum population. The postcode is 752.
Климат
Аймақта жауынды маусымда салмақты ыстық, қолайсыз жағдайлар және көптеген бұлттар байқалады. Құрғақ маусымда аймақта салмақты ыстық пен жартылай бұлтты жағдайлар да болуы мүмкін.
The region experiences stifling heat, uncomfortable conditions, and a preponderance of clouds throughout the wet season. throughout the dry season, the region can also have stifling heat and partial cloud cover.
Ауаның ластануы
Катагум ауасы көлік құралдары мен өнеркәсіптерден шығатын эмиссиялардың салдарынан химиялық өзгерістерге түсіп, қоғамдық денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін бөлшектермен ластанған.
Katagum's air is contaminated with particulate matter, which can be harmful to public health, as it undergoes chemical reactions from emissions from vehicles and industries.
Тарих
Бастапқыда бұл 1807 жылы Фулани джихадындағы сарбаз Ибрагим Закиюль Калби (Малам Заки) құрған әмірліктің орталығы болды. 1812 жылы ол Канем-Борну империясының астанасы Нгазаргамуды, Катагумнан солтүстік-шығысқа қарай 115 миль қашықтықта жойды және джихад жетекшісі Усман дан Фодио оны Борнудың патшасы етіп тағайындады. Жеңісінен кейін Малам Заки аймаққа оралып, 1814 жылы Катагумды құрды. Он жылдан кейін шотланд зерттеушілері Хью Клэппертон мен Уолтер Оудни Катагумға келгенде, олардың әрқайсысының биіктігі 20 фут, негізі 10 фут және төрт қақпасы бар екі қоршау қабырғасы бар екенін көрді. Сондай-ақ, қауымдық мешіт болды, ал сауда-саттыққа сырға қабықтары ақша ретінде қолданылды. Оудни сол жылы, 1824 жылы Катагумда қайтыс болды және оңтүстікте орналасқан Мурмур жерінде жерленді. 1820-жылдардың ортасынан соңына дейін Борну аймақтың көп бөлігін Фуланилерден қайтарып алды, бұл 1826 жылы Катагум қауымын эвакуациялауға мәжбүр етті. Кейін сол жылы олардың Канури тайпасының жауынгерлері Баучи патшасы Якубу және Катагумның эмирі (амирі) Дан Каува басқарған ортақ коалициядан Баучиден батыс-оңтүстік-батысқа қарай 90 миль қашықтықтағы Фейкте жеңілді. Фуланилердің бақылауына қайта оралған Катагум әмірлігі 1850-жылдарға дейін гүлденді, бірақ жақын орналасқан Хадеджияның Әмірі Бухаримен болған соғыстар оларды қатты әлсіретті. 1903 жылы, Кано қаласы (батысқа қарай 130 миль) британдықтардың бақылауына өткеннен кейін, ол Катагум провинциясының бір бөлігі болды, содан кейін 1905 жылы Кано провинциясының бөлімшесіне айналды. 1916 жылы орындық Азареге (оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай 43 миль) көшірілді. Он жылдан кейін әмірлік Баучи провинциясына біріктірілді.
Originally, it was the seat of an emirate founded around 1807 by Ibrahim Zakiyul Kalbi (aka Malam Zaki), a soldier in the Fulani jihad. In 1812, he destroyed the capital of the Kanem Bornu Empire, Ngazargamu, 115 mi east north east of Katagum, and was named king of Bornu by the leader of the jihad, Usman dan Fodio. After his victory, Malam Zaki returned to the area and founded Katagum in 1814. A decade later, when the Scottish explorers Hugh Clapperton and Walter Oudney visited Katagum, they found it had two surrounding walls, each 20 ft in height with a 10 ft base and four gates. There was also a community mosque, and trade was accomplished using cowrie shells for currency. Oudney died in Katagum that same year, 1824, and was buried at Murmur, a settlement on the south. During the mid to late 1820s, Bornu recaptured most of the area from the Fulani, forcing the Katagum community to evacuate in 1826. Later that year, their Kanuri tribal warriors, were defeated 90 mi west south west at Fake by a joint coalition led by Yakubu, the king of Bauchi, and Dan Kauwa, Katagum's Emir (amir), with an emirate to the south. Returned to Fulani control, the Katagum emirate was prosperous until the 1850s, when wars with Amir Buhari of nearby Hadejia diminished them greatly. In 1903, after the fall of Kano city (130 mi west) to the British, it became part of Katagum Province, which was then made a division of Kano Province in 1905. In 1916, the seat was transferred to Azare (43 mi south southwest). A decade later, the emirate was merged into Bauchi Province.
Әлхажи доктор Мұхаммед Кәбир Умар, Қатагумның марқұм әмірі
Баучи штатындағы Катагум әмірлігі, Баучи мемлекетін құрайтын жиырмадан астам аудандық әкімшілік бірліктердің арасында, халық саны және аумағы тұрғысынан Баучи әмірлігінен кейін екінші орында тұрады. Катагум – Баучи Солтүстік Сенаттық округінің орталығы, сонымен қатар штаттың барлық әлеуметтік және саяси өмірінің ішкі тірегі. Катагумның солтүстігі мен шығысында Борно, ал батысында Кано орналасқан. Наурыз және сәуір айлары Катагумдағы ең ыстық, ал тамыз – ең суық айлар. Халықтың көп бөлігі мұсылман. Катагум аймағының түпкі тұрғындары емес, христиандар өте сирек кездеседі, ал кейбіреулері отаршылдық кезеңдегі миссионерлердің жұмысының нәтижесінде христиан дініне өткен. Әмірліктегі халықтың мәдениеті ислам дінінің ықпалында қалыптасқан, ол жастардың қарттарға құрмет көрсетуін қадағалайды. Некелері ислам шариғатының талаптарына сәйкес өткізіледі, ал қарым-қатынас тілдері – хауса, фулани және канури. Басты азық-түлік және ақшалай дақылдары – бұршақ, жеміс, мақта, жүгері, тары, макарон, гвинея жүгері. Катагум жері егіншілікке өте қолайлы және құнарлы. Әмірлікте хауса-фулани, берибери, карай-карай, лерава және бадава тайпалары тұрады. Олардың ішінде хауса-фулани және берибери тайпалары ең көп таралған, олар меймандос және жолаушыларды жақсы қабылдайды. Бұл халықтарды қарттардың киімдерінен, яғни кең көйлектерінен, ішкі жамылғыларынан, ұзын шалбарынан және қызыл түсті бас киімдерінен (түрбанмен бірге) тануға болады. Ал жастар кафтан, ұзын жеңді көйлек, тігілген ұзын шалбар және «занна» бас киімдерін тамашалайды. Әйелдер ұзын орамал, көйлек, хиджаб (кейде ниқаб та) және исламдық дәстүрге сай басқа да үлкен орамалдарды киеді. Тарихқа сәйкес, Катагум 1830 жылы Маллам Лавалдың отбасымен құрылған, ол Катагумның бірінші және екінші әмірлерінің әкесі болған. Маллам Бунни – Маллам Зәкидің ағасы, ал тарих бойынша, оның әкесі Маллам Лаван Чинаде маңындағы Яю ауылында қайтыс болғаннан кейін алғаш рет Катагум қаласына қоныс аударған. Тарихтың тағы бір нұсқасында Маллам Лаван алғаш рет Гомбе әмірлігіндегі Нафадада қоныстанған, кейін Яюға көшіп, онда кейіннен Зәки деп аталатын ұлын дүниеге әкелген. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Маллам Лаван 1814 жылы билік белгісін алу үшін сол кездегі әйгілі ислам ғалымы Шейх Усман Дан Фодиомен кездесу үшін Сокотоға барды және 1809 жылға дейін онда тұрды. Ол Усман Дан Фодионың ислам мектебін бітірді. Кейіннен ол қазіргі Катагумнан шамамен 9 шақырым қашықтықтағы Ташена деген ауылға көшіп барды. Ол 1807-1814 жылдар аралығында әмір ретінде билік жүргізді. Ол қайтыс болғаннан кейін 1814-1816 жылдар аралығында оның інісі Сүлеймен Адандая билік құрды. Тарих бойынша, Катагумның үшінші әмірі Маллам Данкауа өте күшті адам болған. Оның 4000-қа жуық атты әскері мен 20000-ға жуық жаяу әскері болған, олармен көптеген соғыстар жүргізген және ол 1816-1846 жылдар аралығында билік жүргізген. Оның тұсында Фулани малшылары Солтүстік аймақтың әр түрлі бөліктерінен әмірлікке көшіп келген. Одан кейін 1846-1851 жылдар аралығында таққа Маллам Абдуррахман отырды. Ол қайтыс болғаннан кейін 1851-1868 жылдар аралығында Маллам Абдулқадыр билік құрды. Әмірлік аттылары 1868 жылы Абдулқадыр қайтыс болғаннан кейін, 1868-1896 жылдар аралығында таққа отырған Мұхаммед Хаджиджи оны алмастырды. Одан кейін Абдулқадыр (1896-1905) және Мұхаммед (1947) әмірліктер билік құрды. Әлхажи Мұхаммед билік құрған кездегі ерекше оқиға – бұл 1910 жылы Катагум әмірлігінен әкімшілік ыңғайлылық үшін тоғызыншы әмір Маллам Абдулқадыр алып тастағаннан кейін Катагум әмірлігінің бас кеңсесі болған Азаре қаласында алғашқы автомобильдің көрінуі. 1947-1980 жылдар аралығында Катагум әмірлігін Умар Фарук басқарды, оның орнын Маллам Әбубакар бағындырды. Қазіргі әмір, Әлхажи Мұхаммед Кабир Омар 1980 жылы тағайындалды. Әмірлікте туристерді қызықтыратын тарихи орындар бар, мысалы, Шира төбелері мен аймақтағы алғашқы қоныстанушылар салған суреттер; Маллам Лаванның қабірі, Катагумның негізін қалаушы Маллам Зәкидің әкесі, Чинаде ауданындағы Яюда орналасқан; Катагум ауылының қорғаныс қабырғалары, сондай-ақ Маллам Зәкидің қабірі, ол Катагумның қорғаныс қабырғаларының сыртында орналасқан. 1934 жылы дүниеге келген Мұхаммед Кабир Омар, Катагумның 11-ші әмірі, 1948-1949 жылдар аралығында Баучи орта мектебінде білім алған, содан кейін ол 1950-1951 жылдар аралығында жергілікті басқаруды оқыған Зариядағы сол кездегі Клирикалық оқу колледжіне (қазіргі Ахмаду Белло университеті, АБУ) оқуға түсті. Кейіннен ол жергілікті басқару бойынша тағы бір курсқа Ұлыбританияға барды. Сондай-ақ, ол Нигерияның ішінде және сыртында жергілікті басқару бойынша көптеген курстар мен семинарларға қатысты. Әмірлікке сайланар алдында ол 1949 жылы Азаредегі Орталық кеңседегі Туған жерлік билік хатшысы және 1952-1957 жылдар аралығында Сакуа ауданының басшысы, 1955 жылы Катагум ауданының басшысы, ал 1966 жылы Табиғи ресурстар жөніндегі Туған жерлік кеңесші болып қызмет еткен. Содан кейін ол Шираға аудандық басшы болып тағайындалды. Ол сондай-ақ Кадунадағы Премьер-министр кеңсесінің Мемлекеттік министрі (1957-1960), Солтүстік Нигерияның Ішкі істер министрі (1960-1966) болды. Ол бұрын Солтүстік жиналысқа сайланған (1952-1966), сол кезде ол 1957 жылы Жер және кадастр министрлігінің парламенттік хатшысы болып тағайындалған. 1976-1978 жылдар аралығында ол Баучи штатының Тұрғын үй корпорациясының төрағасы болды. Осы жылы ол Баучи штатының даму тақтасының төрағасы, Мысаудағы Ислам құқығын зерттеу колледжінің басқару кеңесінің төрағасы (1986-2001) болып тағайындалды. Ол сондай-ақ әртүрлі уақыттарда Федералды технология институтының (Йола) уақытша кеңесінің проректоры, Ауыл шаруашылығы университетінің (Абеокута) канцлері және 1986 жылдан 2017 жылға дейін Калабар университетінің канцлері болды. Әлхажи (доктор) Мұхаммед Кабир Омар 2017 жылдың 9 желтоқсанында қайтыс болды. Ол Катагум халқының қатты сүйіспеншілігіне бөленген. Ол 37 жыл бойы билік құрды. Оның жаназасы Азаредегі әмірдің сарайында, аудандық бас кеңсесінде өткізілді және оған Кано әмірі Сунуси Ламидо Сунуси басшылық етті, оған көптеген адамдар қатысты.
Katagum Emirate in Bauchi State is the second largest emirate next to Bauchi Emirate in terms of population and size as it is made up of six local government areas out of the twenty that made up Bauchi State. Katagum is the headquarters of Bauchi North Senatorial District as well as the center of all social and political activities in the state. Katagum is bordered by Borno in the North and East and in the West by Kano. The hottest period in Katagum is in the month of March and April while August is the coldest. The people are predominantly Muslims. Christians are very few who are not indigenous of the Katagum zone while some few ones were been incorporated to Christianity due to missionaries' activities from the colonial years. The people's culture in the emirate is influenced by Islam which placed premium on respect for the elders by the younger ones. Their marriages are conducted in accordance with Islamic injunctions while the major languages for communication are: Hausa, Fulani and Kanuri just as the main food and cash crops are beans, groundnuts, cotton, maize, millet, cassava, guinea corn. Katagum's land is very good and fertile for farming. The Emirate is largely inhabited by Hausa/Fulani, Beriberi, Karai karai, Lerawa and Badawa. The prominent among them are the Hausa/Fulani and Beriberi who are said to be friendly and accommodating to visitors. These people are easily identified when they appear in the common apparel worn by old men such as big flowing gowns with inner jumper and long trousers with long red caps with turbans to match while the young ones go in Kaftans, long sleeve shirts, long trousers with embroidery and ‘Zanna’ caps. The women simply wear long wrappers, blouses, hijabs {and sometimes even niqab} and another big wrapper to cover up in an Islamic fashion. According to history, Katagum was founded in 1830 by the family of Mallam Lawal who was the father of the first and second Emirs of Katagum; Mallam Bunni who was the senior brother of Mallam Zaki who history said was the first person to settle in Katagum town after his father, Mallam Lawan had died at Yayu village near Chinade. Another version of the history said that Mallam Lawan first settled at Nafada in Gombe Emirate and later moved down to Yayu where he gave birth to a son who was later to be known famously as Zaki. After the death of his father, Mallam Lawan went to Sokoto to meet the then famous Islamic cleric, Shehu Usman Dan Fodio to receive a flag of office in 1814 and remained there until 1809AD when he graduated from the Islamic school of Usman Dan Fodio. He later moved to a village called Tashena, which is about nine kilometers from the present Katagum. He reigned as the Emir between 1807 and 1814. After his death, he was succeeded by his brother, Suleiman Adandaya who reigned from 1814 to 1816. According to history, the third Emir of Katagum was Mallam Dankauwa who was regarded as a very powerful man. He had about 4000 horsemen and 20000 foot soldiers with whom he fought many wars and he reigned between 1816 and 1846. It was during his period that the Fulani herdsmen migrated into the Emirate from different parts of the Northern region. Coming after him was Mallam AbdurRahman who was on the throne between 1846 and 1851 and when he joined his ancestors, he was equally succeeded by Mallam AbdulKadir who reigned from 1851 to 1868. Emirate horsemen When Abdulkadir died in 1868, he was succeeded by Muhammad Hajiji who was on the throne between 1868 and 1896. Other emirs who followed were: Abdulkadir (1896 1905), Muhammadu (1947). One unique thing that happened during the reign of Alhaji Muhammed was that it was then that the first car ever was seen in Azare town which was then the headquarters of Katagum Emirate after it was removed from Katagum in 1910 by the ninth Emir, Mallam AbdulKadir for administrative convenience. Between 1947 and 1980, Katagum Emirate was ruled by Umar Faruq and was succeeded by Mallam Abubakar. The present emir, Alhaji Muhammadu Kabir Umar was installed in 1980. The Emirate has historical sites, which have been attracting tourists such as Shira hills and paintings made by the early settlers in the area; the tomb of Mallam Lawan the father of Mallam Zaki the founder of Katagum which is sited at Yayu in Chinade district; the defence walls at Katagum village as well the tomb of Mallam Zaki which is situated outside the defence walls of Katagum. Muhammadu Kabir Umar, the 11th Emir of Katagum was born in 1934 and received his education at the Bauchi Middle School between 1948 and 1949 after which he went to the then Clerical Training College now Ahmadu Bello University (ABU), Zaria where he studied local government administration between 1950 and 1951. He later proceeded to UK for another course in local government administration. He also attended many courses and seminars within and outside Nigeria all in local government administration. Before his selection as the Emir, he had held various offices as Native Authority scribe at the Central Office in Azare in 1949 and then appointed as the District Head of Sakwa between 1952 and 1957 then he became the District head of Katagum in 1955 and in 1966 he was the NA Councilor for Natural Resources and from there he was moved to Shira as the District Head. He was also Minister of State, Premier's Office, Kaduna( 1957 1960), Minister of Internal Affairs, Northern Nigeria (1960 1966); he had earlier been elected into the Northern House of Assembly (1952 1966) during when he was appointed parliamentary secretary, Ministry of Land and Survey in 1957. Between 1976 and 1978 he was the chairman of Bauchi State Housing Corporation. In the same year, he was appointed chairman of Bauchi State Development Board, chairman, Board of the Governing Council of College of Islamic Legal Studies, Misau (1986–2001). He was also at different times, the Pro Chancellor, Provisional Council of Federal University of Technology, Yola; Chancellor, University of Agriculture, Abeokuta and Chancellor, University of Calabar from 1986 to 2017. Alhaji (Dr.) Muhammad Kabeer Umar died on 9 December 2017. He was very loved by Katagumites. He ruled for 37 years. His funeral prayer was led by the emir of Kano, Sunusi Lamido Sunusi with a very huge mass of people in attendance. The prayer was offered at the Emir's palace in Azare, the headquarter of the local government.
Вазирин Катагум
Катагумның уәзирі болғаннан кейін, Альхажи (Др) Суле Катагум ОФР, CMG, CFR 28 жыл бойы Катагумның уәзирі болып қызмет етті. Бұрын ол Катагумның Мадакиі болған. 1989 жылы уәзір болып тағайындалды. Алхажи Суле Катагум (Вазирин Катагум) 1923 жылдың 12 сәуірінде Баучи штатының Заки ауданында Катагумда дүниеге келген. Оның әкесі Малам Момохаммаду Ворри, Мадикин Катагумның (Мадаки Усман) ұлы еді. Анасы – Айшату Дикко. Ол бастауыш білімін Зәкиде алып, мектепті бітірген соң 1940 жылдардың басында Баучи орта мектебіне түсті. Сол жерде оған кейін Нигерияның тұңғыш және жалғыз премьер-министрі болған Абубакар Тафава Балева сабақ берді. 1946 жылы Суле Катагум Зариядағы Әкімшілік институтының алғашқы үздік студенттерінің бірі болды және сыныпта бірінші орын алды. Одан кейін ол Лондон экономика және саяси ғылымдары мектебінде жергілікті басқару бойынша бір жылдық арнайы курс оқыды. Нигерияға оралған соң жұмысын жалғастырды, ал 1956 жылы Ибадан университетінде және Гананың Аккра қаласындағы Легон университетінде басқа курстарға қатысты. Альхажи Катагум мемлекеттік қызмет жолын 1945 жылы Лагостағы пошта және телекоммуникация департаментінде бастады. Кейін ол Кадунадағы Солтүстік аймақ ассамблеясына аудармашы болып жұмысқа ауысты. Біраз уақыттан соң Катагумның жергілікті билігінің әкімшілік хатшысы болып тағайындалды. 1957 жылы Катагумнан Федералдық мемлекеттік қызмет комиссиясына жұмысқа жіберілді. Он сегіз ай қызмет еткеннен кейін Альхажи Катагум Кадунадағы Солтүстік Нигерияның мемлекеттік қызметіне хатшы болып қайта шақырылды. 1959 жылы Нигерияның премьер-министрі сэр Абубакар Тафава Балева (оның бұрынғы ұстазы) оны төраға етіп тағайындады. Ол Нигерияның Федералды мемлекеттік қызмет комиссиясының тұңғыш және ең ұзақ қызмет еткен төрағасы болды. 1959 жылдан 1973 жылға дейін, яғни 14 жыл бойы қызмет етті. Мемлекеттік қызметтен зейнетке шыққаннан кейін көптеген лауазымдарды иеленді. Полиция комиссиясының, Сауда және өнеркәсіп банкінің, «Техно экспортройдың», «Сафа Фомның», «Коутиньо Коро & Co» және «Техно Катагумның» төрағасы болды. Катагум 2017 жылдың 17 желтоқсанында 96 жасында дүние салды.
Second to the emir Waziri of Katagum, Alhaji (Dr) Sule Katagum OFR, CMG, CFR served as the Waziri of Katagum for 28 years. He was formally the Madaki of Katagum. He was appointed Waziri in 1989. Late Alhaji Sule Katagum (Wazirin Katagum) was born on 12 April 1923 at Katagum in zaki local government area of Bauchi state. His father was Mallam Mmohammadu Warri, son of Madikin Katagum (Madaki Usman). His mother was Aishatu Dikko. He did his primary education in Zaki, on completion of his elementary school education, he was admitted into Bauchi Middle School in the early 1940s, where he was taught by Abubakar Tafawa Balewa, who later became the first and only prime minister of Nigeria. In 1946, Sule Katagum was one of the best pioneer students at Institute of Administration, Zaria, and was on top of his class. From there he proceeded to Britain for another one year special course in local government administration at London School of Economics and political science. He returned to Nigeria and continued working, and later attended other courses at the university of Ibadan in 1956 and the University of Legon, Accra, Ghana. Alhaji Katagum started his public service career in 1945 with the post and telecommunication department in Lagos. he later moved to Northern region house of assembly Kaduna as an interpreter. He was later appointed administrative secretary of Katagum native authority. In 1957, he was appointed to the Federal Public Service Commission on secondment from Katagum. After serving for a period of eighteen months, Alhaji Katagum was recalled to the public service of Northern Nigeria in Kaduna to serve as its secretary. In 1959 he was then appointed chairman by the Prime minister of Nigeria, sir Abubakar Tafawa Balewa (his former teacher). He was the first and longest serving chairman of the Federal civil service commission of Nigeria. He served from 1959 to 1973 for 14 long years. He held so many post after retirement from the civil service. He was chairman Police commission, Bank of Commerce and industry, Techno exportroy, Safa Foam, Coutinho Coro & Co, and Techno Katagum. Katagum died at the age of 96 on 17 December 2017.
Мадакин Катагум
Мадакин Катагум – Әлхажи Абдуллахи Бабани. Ол 2016 жылы әкесі Әлхажи Абдулқадыр Бабани дүниеден өткеннен кейін мадаки болды.
The madakin Katagum is Alhaji Abdullahi Babani. He became the madaki in 2016, after the passing of his father Alhaji Abdulqadir Babani.