Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралия мен Жапония арасында екіжақты қарым-қатынас бар. Бұл қарым-қатынастар әдетте жылы және жылдар бойы нығая түсті, екі ел де өте жақын, маңызды және өзара мүдделермен біріктірілген, сонымен қатар екеуі де Батыс әлемімен тығыз байланыста. Жапония – Австралияның маңызды экономикалық серіктестерінің бірі: ол Австралияның “екінші ірі сауда серіктесі және капитал инвестицияларының күшейіп келе жатқан маңызды көзі”. Соңғы уақытта қарым-қатынастар экономикалық және сауда байланыстарынан асып, мәдениет, туризм, қорғаныс және ғылыми ынтымақтастық сияқты басқа да салаларды қамтыды. Қарым-қатынастың бастапқы кезеңдерінде, мысалы, Екінші дүниежүзілік соғыс және 1980-1990 жылдар басындағы Жапонияның экономикалық басымдығы кезінде шиеленіс күшті болды. Дегенмен, Австралия үкіметі мен бизнес қауымдары Жапонияны маңызды экспорттық нарық және Азия-Тынық мұхиты аймағындағы Австралияның болашақ өсуі мен гүлденуінің қажетті факторы деп санайды. Жапония өз тарапынан Австралияны маңызды серіктес, энергия, минералдар және басқа да табиғи ресурстардың сенімді көзі, танымал туристік орын, Батысқа қолайлы арна және Азия-Тынық мұхитындағы жалғыз орташа деңгейдегі экономикалық держава деп есептейді. Австралияның бұрынғы премьер-министрі Тони Эбботт 2018 жылы Жапонияны Азиядағы Австралияның ең жақын досы деп атады және келесі жылы екі ел арасында еркін сауда келісімін жасауға көшті. Австралия мен Жапония бір-бірін Азия-Тынық мұхиты аймағындағы маңызды стратегиялық серіктес ретінде мойындайды, екеуі де гүлденген либералды демократиялар және АҚШ-тың маңызды одақтастары. Бұрынғы қорғаныс министрі Маризе Пэйн Жапонияны аймақтағы “негізгі серіктес” деп сипаттады, ал Жапония премьер-министрі Фумио Кишида қарым-қатынасты Үнді-Тынық мұхитындағы қауіпсіздіктің тірегі деп атады. Австралия Токиодағы елшілік, Осакадағы бас консулдық және Саппородағы консулдықтарын ұстап тұрады. Жапония Канберрадағы елшілік, Сидней, Мельбурн, Брисбен және Перттегі бас консулдықтары мен Кэрнстегі консулдығын ұстап тұрады.
Bilateral relations exist between Australia and Japan. The relationships are generally warm and have since continued to grow strong over the years, both nations being considerably close, substantial and driven by mutual interests, with both nations having close ties with the Western world. Japan is one of Australia's major economic partners: it is Australia's “second largest trading partner and an increasingly important source of capital investment". In recent times, the relations have expanded beyond strong economic and commercial links to other spheres, including culture, tourism, defense and scientific cooperation. Tensions were high in the early stage of the relationship, such as World War II, and Japan's perceived economic domination during the 1980s and early 1990s. However, the Australian government and business leaders see Japan as a vital export market and an essential element in Australia's future growth and prosperity in the Asia Pacific region. Japan, for its part, regards Australia as an important partner, a reliable source of energy, minerals and other primary products, a popular tourist destination, a useful conduit to the West and the only other middle ranking economic power in the Asia Pacific. Australia's former Prime Minister Tony Abbott in 2018 hailed Japan as Australia's closest friend in Asia and proceeded on creating a Free Trade Agreement between the two nations in the coming year. Australia and Japan both acknowledge each other as key strategic partners within the Asia Pacific, with both being prosperous liberal democracies and key allies of the United States. Former Defence Minister Marise Payne described Japan as a "key partner" in the region; for his part, Japanese Prime Minister Fumio Kishida described the relationship as the linchpin of security in the Indo Pacific. Australia maintains an embassy in Tokyo, a consulate general in Osaka, and a consulate in Sapporo. Japan also maintains an embassy in Canberra, consulates general in Sydney, Melbourne, Brisbane, and Perth, along with a consulate in Cairns.
Австралия мен Жапон империясының арасындағы отаршылдық және федерациядан кейінгі қарым-қатынастар
Жапонияның Австралия көмірін алғаш рет импорттағаны 1865 жылы, ал Жапонияның Австралия жүнін алғаш рет импорттағаны 1888 жылы тіркелген. Австралияға қоныс аударған алғашқы жапондық адам 1871 жылы Квинслендке көшіп келген саудагер еді. 1901 жылы Австралия Федерациясы құрылған кезде, Австралияда 4000-қа жуық жапон иммигранты бар екені естілді, олардың көп бөлігі Таунсвилл аймағында шоғырланған, онда Жапон үкіметі 1896 жылы алғашқы консулдығын ашқан еді. Иммигранттар көбінесе қант қамысы және теңіз өнеркәсібінде жұмыс істеді, оның ішінде тасбақа, трохус, трепанг және інжу-маржан терумен айналысты. 1901 жылғы Австралиялық иммиграциялық шектеу заңы, болашақ иммигранттарға еуропа тілінде "диктант сынағы" қою арқылы және "Ақ Австралия" саясатының қабылдануымен Австралияға жапондықтардың одан әрі көшіп келуі іс жүзінде тоқтатылды. Осы себепті Таунсвилл консулдығы 1908 жылы жабылды. 1930-31 жылдары Жапония "Австралияның үшінші ірі сауда серіктесі" еді. Австралиялық әскерлер Екінші дүниежүзілік соғыстың Оңтүстік-Шығыс Азия және Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймақтарындағы шайқастарда белсенді қатысты. Екі тарап үшін соғыстың ең маңызды оқиғалары Кокода жолындағы шайқас және Сандакан өлім маршы болды (2014 жылы сол кездегі Жапония премьер-министрі Синдзо Абэ Жапония халқының атынан Австралия Парламентіне шын жүректен көңіл айтты). Австралиялық әскерлер соғыстан кейін Жапонияны оккупациялауда да маңызды рөл атқарды.
The first recorded import of Australian coal by Japan occurred in 1865, and the first recorded Japanese imports of Australian wool occurred in 1888. The first Japanese person known to have settled in Australia was a merchant who migrated to Queensland in 1871. By the start of the Australian Federation in 1901, it was estimated that Australia had 4000 Japanese immigrants, mostly based around Townsville where the Japanese government had established its first consulate in 1896. The immigrants worked mostly in the sugar cane and maritime industries including turtle, trochus, trepang and pearl harvesting. Further Japanese migration to Australia was effectively terminated with the Australian Immigration Restriction Act of 1901, with the imposition of a "dictation test" in a European language on prospective immigrants, and with the White Australia policy. Due to this the Townsville consulate closed in 1908. In 1930–31, Japan was "Australia's third most important trading partner". Australian forces played an active combat role in battles throughout the Southeast Asia and South West Pacific theater of World War II, most notable events of the war among both parties were the Kokoda Track campaign and the Sandakan Death Marches (of which in 2014, the then Japanese Prime Minister Shinzo Abe offered his sincere condolences on behalf of the Japanese people to the Australian Parliament). Australian forces also played a significant role in the post war Occupation of Japan.
Ауғанстанның басып алуы кезінде
Жапонияда көптеген австралиялықтардың алғаш рет болуы соғыстан кейінгі Жапония оккупациясы кезінде болды. Австралиялықтар Британдық одақтастық әскерлерінің құрамына кірді. Шамамен 16 000 австралиялық осы күште қызмет етті. BCOF тарихының барлық кезеңінде австралиялық офицер болды. Австралияның күшке қосқан үлесі 4 700 жаяу әскер, 5 300 базалық персонал, 2 200 Австралия Корольдік әуе күштерінен және 130 Австралия Бас ауруханасынан құралды. Австралия Корольдік теңіз күштері де Британдық Тынық мұхит флотының бір бөлігі ретінде қатысты. Оккупация кезеңінің екі үшін бір бөлігінде одақтастық елдерді тек австралиялықтар өкілдік етті. Австралия соғыстың соңғы айларында Жапония науқанында шағын рөл атқарды және соғыс аяқталған кезде Жапонияға басып кіруге дайындалып жатқан кезде болды. Окинава шайқасы кезінде бірнеше австралиялық соғыс кемелері Британдық Тынық мұхит флотымен (БТФ) бірге жұмыс істеді, ал кейіннен австралиялық эсминецтер жапондық аралдардағы нысаналарға шабуыл жасағанда британдық ұшақ тасымалдағыштар мен соғыс кемелерін сүйемелдеді. Жапониядан қашықтығына қарамастан, Австралия BPF-тің негізгі базасы болды және флотты қолдау үшін көптеген нысандар салынды. Австралияның Жапонияға жоспарланған басып кіруге қатысуы одақтастық күштерінің құрамында үш қызметтен де элементтердің күресуін қамтитын еді. Ағымдағы AIF қызметкерлерінен жаңа 10-дивизия құру жоспарланды, ол британдық, канадтық және жаңазеландиялық бөлімшелермен бірге Ұлттар Достастығы корпусының құрамына кіретін еді. Корпустың ұйымдасқан құрылымы АҚШ армиясы корпусының ұйымдасқан құрылымымен сәйкес келуі керек еді және ол 1946 жылдың наурызына жоспарланған Жапонияның Хонсю аралына басып кіруге қатысқан болар еді. Австралиялық кемелер BPF және АҚШ Тынық мұхит флотымен бірге жұмыс істемек, ал екі RAAF-тың ауыр бомбалаушы эскадрильясы мен көліктік эскадрильясы Ұлыбританиядан Окинаваға Тайгер күшінің құрамында Жапонияны стратегиялық бомбалауға қосылу үшін қайта орналастырылмақ еді. Генерал Блэй 1945 жылдың 2 қыркүйегінде Миссуриде өткен рәсімде Австралия атынан Жапонияның капитуляция құжатына қол қойды. Рәсім кезінде Токио шығанағында тұрған одақтас кемелердің арасында бірнеше RAN соғыс кемелері болды. Миссуридегі негізгі рәсімнен кейін жапондық далалық командирлері Тынық мұхит аймағындағы одақтас күштерге капитуляциялады. Австралиялық күштер жапондық қарсыластарының Моротайда, Борнео, Тимор, Вейвак, Рабаул, Бугенвилл және Науруда өткен рәсімдерде капитуляциясын қабылдады.
The first time a large number of Australians were in Japan was during the postwar Occupation of Japan. Australians were part of the British Commonwealth Occupation Force. Around 16,000 Australians served in the force. For the entire length of its history the BCOF had an Australian officer. The Australian contribution to the force was 4,700 infantry, 5,300 base personnel, 2,200 from the Royal Australian Air Force, and 130 from the Australian General Hospital. The Royal Australian Navy was also present as part of the British Pacific Fleet. For two thirds of the period of occupation the Commonwealth was represented solely by Australians. Australia played a minor role in the Japan campaign in the last months of the war and was preparing to participate in the invasion of Japan at the time the war ended. Several Australian warships operated with the British Pacific Fleet (BPF) during the Battle of Okinawa and Australian destroyers later escorted British aircraft carriers and battleships during attacks on targets in the Japanese home islands. Despite its distance from Japan, Australia was the BPF's main base and a large number of facilities were built to support the fleet. Australia's participation in the planned invasion of Japan would have involved elements of all three services fighting as part of Commonwealth forces. It was planned to form a new 10th Division from existing AIF personnel which would form part of the Commonwealth Corps with British, Canadian and New Zealand units. The corps' organisation was to be identical to that of a US Army corps, and it would have participated in the invasion of the Japanese home island of Honshū which was scheduled for March 1946. Australian ships would have operated with the BPF and US Pacific Fleet and two RAAF heavy bomber squadrons and a transport squadron were scheduled to be redeployed from Britain to Okinawa to join the strategic bombardment of Japan as part of Tiger Force. General Blamey signed the Japanese Instrument of Surrender on behalf of Australia during the ceremony held on board Missouri on 2 September 1945. Several RAN warships were among the Allied ships anchored in Tokyo Bay during the proceedings. Following the main ceremony on board Missouri, Japanese field commanders surrendered to Allied forces across the Pacific Theatre. Australian forces accepted the surrender of their Japanese opponents at ceremonies conducted at Morotai, several locations in Borneo, Timor, Wewak, Rabaul, Bougainville and Nauru.
Экономикалық қатынастар
Австралия саудасы 1960 және 1970 жылдар шамасында басқа Ұлттар Достастығы елдерінен Азияға қарай бұрылды. Әсіресе Жапония жетекші сауда серіктесі ретінде көзге түсті. 1966–1967 жылдары Жапония Ұлыбританияны басып өтіп, "Австралия экспортының ең ірі нарығына" айналды. Австралия мен Жапония арасындағы екіжақты еркін сауда келісімі туралы келіссөздер 2007 жылы басталды. Жапония Сыртқы істер министрлігінің мәліметінше, 2017 жылдың 30 маусымына дейін Жапонияда шамамен 9900 австралиялық азамат тұрды.
Australian trade had shifted away from other Commonwealth countries toward Asia around the 1960s and 1970s. Japan in particular had emerged as the leading trading partner. In 1966–67, Japan surpassed the United Kingdom "to become the largest market for Australian exports". Negotiations commenced in 2007 on a bilateral free trade agreement between Australia and Japan. According to Japan's Ministry of Foreign Affairs, there were approximately 9,900, Australian citizens resident in Japan as of 30 June 2017.
Туризм
2018 жылы Жапония Австралияға туризмнің ең ірі бес көзінің бірі болды, сол жылы 484 000 жапон азаматы Австралияға сапар жасады. Ол Ұлыбритания, АҚШ, Жаңа Зеландия және Қытайдан кейін келді. 1997 жылы Жапониядан Австралияға келген туристердің саны 814 000-ға жеткен. Google деректеріне сәйкес, 2002 және 2022 жылдар аралығында Жапония Австралиялықтардың ең көп іздеген бағыты болды, Жаңа Зеландиядан озып кетті. 2023 жылы Жапония Австралиялықтар үшін Жаңа Зеландия, Индонезия және Үндістаннан кейінгі төртінші ең танымал шетелдік бағытқа айналды.
In 2018, Japan was the fifth largest source of tourism for Australia, with 484,000 Japanese citizens visiting Australia that year. It placed behind the United Kingdom, the United States, New Zealand and China. Visitors from Japan to Australia peaked at 814,000 in 1997. According to data from Google, Japan was Australia's top searched destination between 2002 and 2022, ranking ahead of New Zealand. In 2023, Japan became the fourth most visited overseas destination for Australians behind New Zealand, Indonesia and India.
Көлік байланыстары
Qantas, Jetstar, Japan Airlines, All Nippon Airways және Virgin Australia Австралия мен Жапония арасында тікелей рейстер ұсынады.
Qantas, Jetstar, Japan Airlines, All Nippon Airways and Virgin Australia all offer direct flights between Australia and Japan.
Көпжақты ұйымдар
Екі ел де Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығы, Транс-Тынық мұхиты серіктестігі жөніндегі жан-жақты және прогрессивті келісім, G20 ірі экономикалары, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы, Біріккен Ұлттар Ұйымы, Халықаралық валюта қоры, Дүниежүзілік сауда ұйымы және тағы да басқа ұйымдардың мүшелері. Австралия мен Жапония да Үнді-Тынық мұхиты ынтымақтастығын арттыру мақсатында Транс-Тынық мұхиты серіктестігіне қатысты.
Both nations are members of the Asia Pacific Economic Cooperation, Comprehensive and Progressive Agreement for Trans Pacific Partnership, G 20 major economies, Organization for Economic Cooperation and Development, United Nations, International Monetary Fund, World Trade Organization, and among others. Australia and Japan were also part of Trans Pacific Partnership, for the boost of Indo Pacific cooperation.
Білім беру саласындағы серіктестік
1980 жылы Австралия мен Жапония екі елдің жастары үшін жұмыс сапарлары бағдарламасы бойынша келісімге келді. Бұл Жапония үшін алғашқы жұмыс сапары бағдарламасы болды.
In 1980, Australia and Japan agreed on a working holiday scheme for young people from both countries. The working holiday program was the first one for Japan.