Кіріспе

Тибестің Әулие Мартин монастыры (Mosteiro de São Martinho de Tibães) – Португалияның солтүстігіндегі Брага қаласына жақын, Мире-де-Тибес приходында орналасқан монастырь. Бұл монастырь Португалия мен Бразилиядағы бенедиктин орденінің ана мекемесі болды және шіркеуінің әсем Рококо стиліндегі ішкі безендірілуімен әйгілі.

Тарих

Алғашқы мәліметтерге қарағанда, аймақтағы монахтар қауымы – Тибеске жақын орналасқан Думио монастыры, 6 ғасырда Брагалық Әулие Мартин құрған. Тибе монастыры шамамен 1060 жылы салынды, ал 1110 жылы Португалия графы Генрих Бургундиялық оған феодалдық құқықтар берді. Орта ғасырларда Португалия Корольдігі тәуелсіздік алып, дамығаннан кейін, елдің солтүстігіндегі бай және кең жерлер монастырьдің меншігіне өтті. Бірақ, 17-18 ғасырларда өткізілген кең ауқымды қайта құру жұмыстарының салдарынан осы ерте кезеңнен архитектуралық іздер қалмады. 1567 жылы монастырь Португалия және Бразилия колониясы үшін Әулие Бенедикт орденінің бас үйіне айналды, ал 1570 жылы Тибесте орденнің алғашқы бас жиналысы өтті. 17 ғасырдың бірінші жартысында ескі монастырьдың қираған халде болуы және монахтардың мол ресурстарының болуына байланысты, бүгінгі күнгі ансамбльдің пайда болуына әкелген радикалды қайта құру жұмыстары басталды. Жұмыс асхана және зират галереяларымен, сондай-ақ 1628-1661 жылдар аралығында архитекторлар Мануэль Альварес және Жоао Туррианоның маннеризм стилінде салған шіркеумен басталды. 18 ғасырдың басында монастырьдің жаңа қанаттары, оның ішінде қақпа үйі, жатақхана, қонақ үйі, бас үй және кітапхана аяқталды. 17-18 ғасырларда монастырь көркемдік белсенділіктің маңызды орталығы болды және Солтүстік Португалия мен теңіз арқылы жатқан колониялардың барокко және рококо өнеріне зор әсер етті. 1757-1760 жылдары архитектор Андре Соарес бас алтарьды, сондай-ақ бас шіркеудің триумф аркасының ағаш өрнектерін, мүсіндерді және бүйірлік алтарларды жобалады, олардың барлығы португалдық рококо өнерінің ерекше үлгілері болып табылады. Алтынмен қапталған ағаш өрнектерін танымал Хосе де Санто Антонио Виласа жасады. Шіркеудегі көптеген мүсіндерді тағы бір белгілі мүсінші – Сиприано да Круз жасаған. 1864 жылы аукционда сатылғаннан кейін Тибеш монастыры мен оның төңірегіндегі жерлер құлдырап, қирады. Ансамбльдің көп бөлігі, оның ішінде асхана галереясы 1894 жылы өрттен зардап шекті. 1986 жылы монастырь мемлекеттік меншікке өтті және бүгінгі күнге дейін жалғасып келе жатқан кең ауқымды қалпына келтіру жобасы басталды.