Кіріспе

HMS Ardent – 1920 жылдары Корольдік теңіз күштері үшін салынған сегіз эсминецтің бірі. Кеме 1930 жылдардың көп бөлігін Жерорта теңіз флотында өткізді. 1936–1939 жылдардағы Испания азамат соғысының алғашқы айларында "Ardent" кемесі Испания суларында көп уақыт өткізіп, Ұлыбритания мен Францияның екі тарапқа да қару сатуға тыйым салған блокадасын сақтады. 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, кеме 1940 жылдың сәуірінде немістер Норвегияға шабуыл жасағанға дейін конвойлерді сүйемелдеу үшін Батыс жағалауға ауыстырылғанша, әуе кемелерін сүйемелдеді. Сол айда "Ardent" кемесі "Үй флотына" ауыстырылды және Норвегиядағы одақтас әрекеттерін қолдады. 1940 жылдың 8 маусымында неміс әскери кемелері "Шарнхорст" және "Гнейсанау" оны батырды.

Сипаттама

1920-ші жылдардың ортасында Корольдік теңіз күштері екі түрлі құрылысшыдан екі эсминецке тапсырыс берді: «Ярроу» компаниясы салып біткен және «Торникрофт» компаниясы салып біткен. Бұл эсминецтер Бірінші дүниежүзілік соғыстан алынған сабақтарды болашақ сыныптардың прототиптері ретінде пайдалануға арналған еді. «А» класындағы эсминецтер «Амазонка» эсминцінің негізінде салынды, сәл үлкейтіліп, тағы екі торпеда түтігі қосылды. Олар стандартты жүктемемен және толық жүктемемен сәйкесінше ауысады. Кемелердің жалпы ұзындығы 98 метр, ені 10 метр, суға бату тереңдігі 4 метрді құрады. «Ardent» кемесі екі парсонс тісті бу турбинасымен жабдықталған.

Олардың негізгі қару-жарағына төрт 120 мм QF 4.7 дюймдік Mk IX зеңбірегі кірді, олар көпірдің алдында және үстін құрылысының артында екі жұптап орналасқан. Әуе шабуылынан қорғану үшін кемелерде екі 2 фунттық QF 2 фунт Mk II зениттік пулеметі орнатылған, олар түтіктердің арасындағы платформада орналасқан. Кемелерге торпедаларды орналастыру үшін екі төрттік су үстіндегі ұстағыш орнатылған. Кемедегі мина іздеу паравандарының орналасуына байланысты тереңдік зарядтарының саны шектелді, әрбір ұяшаға екі зарядтан беріліп, барлығы үш ұяша қолданылды. «А» класындағы эсминецтерге ASDIC жүйесі үшін орын қарастырылған, бірақ ол бастапқыда орнатылмады.

Құрылыс және мансап

"Ардент" кемесі 1928 жылғы 6 наурызда 1929 жылғы Әскери-теңіз бағдарламасы бойынша "Скоттс" кеме құрылысы және инженерлік компаниясынан тапсырыс берілді. Ол 1928 жылғы 30 шілдеде Шотландиядағы Гринок кеме құрылыс алаңында салынды және 1929 жылғы 26 маусымда RN флотында осы атпен қызмет ететін жетінші кеме ретінде суға түсірілді. Кеме 1930 жылғы 14 сәуірде құрастырылды.

Кеме маусымнан қазанға дейін қолданысқа енгізілді, бірақ сол кезде бірнеше техникалық жөндеуге қатысты мәселелер туды. 31 қазанда Мальтадағы Корольдік кемежайына жөндеу жұмыстары үшін жіберілді, бірақ олар 1 желтоқсанда ғана басталды. Сол айдың соңында "Ардент" жалақысынан босатылып, резервке жіберілді. 4 қарашада қайтадан қолданысқа енгізіліп, флотилияға қосылды. 1936 жылғы 8 қыркүйекте Испания азамат соғысы кезінде "Ардент" Испания жағалауында араласпау патрульдік миссиясына жіберілді және 17 қазанда Мальтаға оралды. Кеме 29 қарашада Испаниядағы патрульдік миссиясын қайта бастады және Барселонада Бас теңіз офицерінің кемесі ретінде қызмет етті. 1937 жылғы сәуірде Ұлыбританияға оралып, 14 сәуірде HM Dockyard, Sheerness кемежайында ұзақ жөндеу жұмыстарын бастады. Жөндеу 1938 жылғы 20 сәуірге дейін жалғасты және ASDIC орнатуды қамтыды. Содан кейін "Ардент" Девонпорттың төтенше жағдайдағы эсминеці ретінде тағайындалды; 24 қыркүйекте Мюнхен дағдарысы кезінде экипажы толықтырылды. 11 қазанда экипажының саны қалыпты деңгейге дейін азайтылды және кеме 17 қазанда Девонпорттағы HM Dockyard-та қысқаша жөндеу жұмыстарын бастады. Кеме 15 қарашада қайтадан қолданысқа енгізілді және "Ардент" қысқа мерзімге Девонпортта жас матростарды оқыту кемесі ретінде қызмет етті, содан кейін 1939 жылғы 23 тамызға дейін аяқталмаған тағы бір жөндеу жұмысын бастады. Содан кейін кеме Портлендтегі 18-ші эсминец флотилиясына, Арна күшінің бір бөлігі ретінде тағайындалды.

Соғыс уақытындағы қызмет

3 қыркүйекте Ұлыбритания Германияға соғыс жариялағанда, "Ардент" ұшақ тасымалдаушыға сүйемелдеушілердің бірі болды, оның ұшақтары Батыс жағалаудағы суасты қайықтарын іздеді. Қазан айында ол Батыс жағалау операциялық тобына ауыстырылды және 1940 жылғы сәуір айына дейін 17 конвойды сүйемелдеді. 1940 жылғы 31 қаңтарда "Ардент" жеңіл крейсерді, "Адмирал Граф Шпее" ауыр крейсерімен шайқасынан Плимутқа қайтып келген кезде сүйемелдеді. "Ардент" және "Акаста" 8 маусымда "Глориус" кемесін Скапа-Флоуға дейін сүйемелдеді. Жолда үш кемені сағат 15:46-да "Шарнхорст" және "Гнейзенау" байқады, олар зерттеу үшін бағытын өзгертті. Британдықтар оларды сағат 16:00-ден кейін ғана байқады және "Ардентке" қалған кемелер бағытын сақтап тұрғанда, неміс кемелерін анықтау бұйрығы берілді. Немістер сағат 16:27-де атыс ашпас бұрын, ол оларға қайта қосылу үшін кері бұрылды. Эсминец негізінен "Шарнхорст"пен екіншілік қарулармен ұрысқа түсті, ал екі кеме де "Глориусқа" негізгі артиллериясымен атып, "Ардент" алдыңғы қазандық бөліміне түскен бірінші оқтадан зақымданды, бұл оның жылдамдығын азайтты. Кеме неміс снарядтарынан қашу үшін зигзаг тәрізді қозғалып, өзін жасыру үшін түтін шығарды. Ол түтіннен шыққан сайын бірнеше рет торпедалық шабуыл жасады, бірақ "Шарнхорст" олардың барлығын жоққа шығарды. "Ардент" сондай-ақ 4,7 дюймдік зеңбіректерінен атып, біреуін дәл тигізді, бірақ ол тиімсіз болып шықты. Ол сағат 17:01-де түтіннен шыққанға дейін ауыр зақым алмады және бірнеше рет оққа түсіп, жылдамдығын жоғалтып, кеме бұрылғанда өртке ұшырады. Сағат 17:13-те ол "Шарнхорстқа" торпедамен жақыннан өткізіп жіберді, ал сағат 17:25-тен кейін суға батты. "Арденттің" аман қалған екі теңізшісі неміс гидросамолетімен кеме батқаннан кейін бес күннен кейін ғана құтқарылды. Екеуінің бірі кейін жарылудан қайтыс болды, ал екіншісі 1943 жылы денсаулығы нашарлағандықтан Ұлыбританияға қайтарылды. Он офицер мен 142 сарбаз қаза тапты немесе жараларынан қайтыс болды.