Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жан Батист Эбле (; 21 желтоқсан 1758 31 желтоқсан 1812) - Наполеон соғыстары кезінде француз генералы, инженері және артиллерист. Ол Наполеонның Ұлы армиясын 1812 жылы толықтай жойылудан құтқарған.
Jean Baptiste Eblé (ʒɑ̃ batist ɛble; 21 December 1758 – 31 December 1812) was a French General, Engineer and Artilleryman during the Napoleonic Wars. He is credited with saving Napoleon's Grand Army from complete destruction in 1812.
Өмірбаян
Эбле Мозельдің Сент-Жан-Рорбах қаласында дүниеге келген. 1793 жылы әскер қатарына кіргеннен кейін, әкесі сияқты, ол да артиллериядан бастаған. Екі жылдан кейін офицер болып тағайындалды. Тез арада жоғарыласып, ол Солтүстік Германияда қызмет етті және 1805 жылы Магдебург губернаторы болып тағайындалғанға дейін 1805 жылы Аустерлицте артиллерия бригадасына қолбасшылық етті. 1808 жылы Вестфалияның соғыс министрі болды. Келесі жылы ол Испанияға тағайындалды. Маршал Массенаның әскерінде қызмет етті. Ол Сиудад-Родриго мен Алмейда француз артиллериясына қолбасшылық етті. 1811 жылы Эбле Наполеон Ресейге шабуылға дайындап жатқан Grande Armée үшін голландтық Понтон көпірлерін салушылардың (понтоньерлердің) қолбасшылығына тағайындалды. Ол қайықшылар жинағын мұра еткенін білген, бірақ бір жылдан аз уақыт ішінде оларды тәртіпті, жоғары даярлықтан өткен және тез арада қажет болатындай білікті күшке айналдырған. Ебле өздерінің понтонщиктерін арнайы құралдармен қамтамасыз етіп, олардың ең танымалдары - арбаға орнатылған жылжымалы балқыма, олар кез келген қажетті, бірақ қол жетімді емес металл бөлшектерін немесе бұйымдарды тез жасай алатын. 1812 жылы Мәскеуден қайтқанда, Наполеон Эблеге мобилді балқымаларды жоюды бұйырды, осылайша инженерлік технологияның құнды бөлшектері жау қолына түспейді. Ебле өзінің императорымен айтысып, мысқырларсыз оның адамдары өз міндеттерін орындай алмайды және Армияға үлкен қауіп - өшпенді, қуғын-сүргінші жаудың арасына түсіп қалуы керек деп айтты. Наполеон оларды жоюды талап етті, бірақ Эбле оның бұйрығына қарсы шығып, маңызды жабдықтарды сақтап қалды. Армия Березина өзеніне жеткенде, ол тұтқындалып, ресейліктер тез төмендеп, өтуге жол жоқ екенін көрді. Эбленің адамдары Армия қашып кету үшін көпiрлердi уақытында аяқтау үшін қауіпті суық суда қызу жұмыс жасады. Березина өзенінің арғы жағына жол ашылғаннан кейін, аман қалғандардың көпшілігі сәтті өтті. Бірақ бұл жорық генерал Эбленің адамдарына және денсаулығына қатты залал келтірді. Ол Ресейден оралғаннан кейін көп ұзамай Кенигсбергте қайтыс болды.
Eblé was born in Saint Jean Rohrbach, Moselle. He, like his father, started out in the artillery when he joined the army in 1793. He was commissioned as an officer two years later. Rising rapidly through the ranks, he served in northern Germany, and commanded an artillery brigade at Austerlitz in 1805 before becoming governor of Magdeburg in 1806 and Minister of War for Westphalia in 1808. The following year, he was assigned to Spain serving in the army of Marshal Masséna where he commanded the French artillery at Ciudad Rodrigo and Almeida. In 1811, Eblé was put in command of the Dutch Pontoon bridge builders (pontonniers) for the Grande Armée which Napoleon was assembling for his invasion of Russia. Eblé discovered he had inherited a rag tag collection of boatmen, yet in less than a year he had turned them into a disciplined, highly trained and skilled force who would soon prove indispensable. Besides training, Eblé also issued his pontonniers specialized tools and equipment, the most notable of which were the mobile wagon mounted forges, that could quickly make any needed but unavailable metal parts or items. During the disastrous retreat from Moscow in 1812, Napoleon ordered Eblé to destroy the pontonniers' mobile forges, so that these valuable pieces of engineering technology would not fall into enemy hands. Eblé argued with his Emperor, that without the forges his men could not perform their duty and the greater danger to the Armée was to be caught between an uncrossable river and a vengeful, pursuing enemy. Napoleon insisted they be destroyed, but Eblé went against his orders and kept the vital equipment intact. When the Armée arrived at the Berezina River it found itself trapped, with the Russians fast bearing down and no way to cross. Eblé's men worked feverishly in dangerously frigid water to complete the bridges in time for the Armée to escape. With the way across the Berezina opened, most of the surviving remnants successfully crossed. But the campaign had taken a heavy toll on General Eblé's men and his health. He died in Königsberg shortly after returning from Russia.